روایت مادری که در دل غرق‌آب، قهرمان شد

به گزارش ایسنا، مستند «عزیز» به کارگردانی مهدیه سادات محور در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و امشب شنبه ـ ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ ـ از شبکه مستند سیما پخش می‌شود.

این مستند روایتی متفاوت از دل یک تراژدی اجتماعی بیرون آمده است؛ جایی که کارگردان در ابتدا ساخت فیلم را به دلیل ترس از نمایش صرف سختی و فقر نپذیرفت، اما یک حادثه ساده نظر او را تغییر داد.  

مهدیه سادات محور، کارگردان درباره موضوع این مستند به ایسنا توضیح داد: سوژه مستند «عزیز» تقریبا ۷-۸ ماه قبل از تولید آن به واسطه معاونت فرهنگی کمیته امداد به من معرفی شد. هدفشان این بود که به واسطه دغدغه اجتماعی من، با دختر نوجوان خانواده ارتباط بگیرم و به آنها کمک بدهم تا بخشی از مشکلات این خانواده برطرف شود. در اولین مراجعه، با مسئولین کمیته امداد به خانه‌شان مراجعه کردیم. همان روز خانمی را دیدم که گوشه اتاق خوابیده بود و و زندگی کاملا نباتی داشت، اما دختر ۱۳-۱۴ ساله او، دختر توانمندی بود که در کنارش زندگی می‌کرد. با یکی از دوستانم که روانشناس بود، در آنجا حضور پیدا کردیم و همه دغدغه‌مان این بود که برایشان کاری کنیم.  

وی ادامه داد: رفت و آمدهای من با این خانواده ادامه داشت و بعد از یکی دو ماه پیشنهادی از سوی کمیته امداد شد که مستندی از زندگی آنها بسازیم. در همان ابتدا این پیشنهاد را با قاطعیت نپذیرفتم، چراکه معتقد بودم در این مستند، به جز نمایش سختی خانواده نمی‌توان چیز دیگری نشان داد. در حالی که دغدغه فیلمسازی من، همواره امیدواری بخشیدن بوده است.  

او با اشاره به جرقه تولید این مستند گفت: بعد از اعلام مخالفت، باز هم با این خانواده در ارتباط بودم که ناگهان متوجه شدم خانه‌شان را آب گرفته است و مادر خانواده، هر روز آب‌های جمع شده در خانه را تخلیه می‌کند و زمانی بالغ بر ۱۰ ساعت از روز صرف حل این مشکل می‌شود. در حقیقت، در کنار همه مشکلاتی که گریبانگیر این خانواده بود، این مشکل نیز برایشان به وجود آمده بود. ناگهان به ذهنم رسید که با ساخت مستندی از مادر خانواده، می‌توانم تلاش‌های او برای حل مشکلاتش را به تصویر بکشم. احساس کردم آب گرفتگی می‌تواند نقطه امیدی برای مادری باشد که حیات‌دهنده خانواده است و وجود او باعث حیات بخشیدن به تک تک اعضای این خانواده شده است.  

وی تاکید کرد: به عبارت دیگر، حل مشکل آب گرفتگی، فرصتی برایم بود تا بتوانم با اندکی فاصله از بقیه اعضای خانواده و مشکلاتشان، تنها به این مادر قهرمان بپردازم. باید بگویم که زن بودن این سوژه در کنار توانمندی‌هایش مرا به شدت تحت تاثیر قرار داد و به من این فلسفه را یادآوری می‌کرد که مادر، چگونه می‌تواند تبدیل به ستون یک خانواده بشود.  

محور درباره فیلمش توضیح داد: مستند «عزیز» در ژانر اجتماعی ساخته شده است و سعی کردم کاری پژوهش محور و روایتگر بسازم. البته باید از نظر ساختار بگویم که این فیلم، پرتره است، اما در لایه‌های زیرین خود، معضل اجتماعی فقر را بیان می‌کند.  

او ضمن اشاره به روند تحقیق و پژوهش این مستند گفت: تحقیق و پژوهش مستند عزیز حدود ۵-۶ ماه طول کشید؛ تقریبا عضوی از این خانواده شده بودم و رفت و آمد با آنها به من کمک کرد که وجود دوربین را احساس نکنند. به عبارت دیگر، اعضای این خانواده، با دوربین غریبه نبودند و انگار عضوی از خانواده آنهاست. به طوری که مقابل دوربین، به راحتی می‌خندیدند، گریه می‌کردند و حرف‌هایشان را بدون سانسور بیان می‌کردند. همین مسئله کمک کرد تا روایت صادقانه‌ای به مخاطب ارائه بدهیم.  

کارگردان مستند عزیز درباره فرم روایی آن گفت: مستند عزیز، مشاهده‌گر است و تلاش کردم لحظه‌ای از قصه‌گویی در آن دور نشوم. تمام تلاش من این بود که در خلال روایت زندگی روتین این خانواده، برشی را انتخاب کنم که قصه و تعلیق داشته باشد. آب گرفتگی خانه آنها به من کمک کرد که مسیر اصلی قصه‌گویی و روایتگری را پیدا کنم. در اینجا بود که تلاش‌ها و تکاپوی مادر برای حل مشکلات خانواده معنا پیدا می‌کرد و شخصیت بزرگ او را بیش از هر زمان دیگری به مخاطب نشان می‌داد. در اینجا بود که اهمیت حضور این مادر دیده می‌شد؛ او از یکسو باید از مریض‌ها مراقبت می‌کرد و از سویی دیگر باید مشکلاتی که برای خانه به وجود آمده بود را برطرف می‌کرد.  

عوامل تولید این مستند عبارتند از:

تهیه‌کننده و کارگردان: مهدیه سادات محور، فیلمبردار: مهدی آزادی، اصلاح رنگ و نور: یحیی محمد علیی، صدابردار: سیوان محمودی و قادر قادری، تدوین: محدثه گلچین عارفی، صداگذاری: شاهین پورداداشی و مدیر تولید تولید: طیبه مینایی‌پور.  

فیلم مستند «عزیز» امشب شنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ ساعت ۲۱ از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن ساعت ۲ بامداد و ۱۰ صبح یکشنبه ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ است.

منبع : ایسنا