کاهش حضور نظامی آمریکا در عراق و سوریه

به گزارش ایسنا، مقامات ستاد کل ارتش عراق، مشاور امنیت ملی و یک مشاور دولتی می‌گویند تعداد کل نیروهای آمریکایی از حدود ۲۵۰۰ سرباز به کمتر از ۱۱۰۰ سرباز کاهش یافته است که در بغداد و اربیل توزیع شده‌اند و تجهیزات دفاعی و زرادخانه‌ها برای انجام هیچ عملیات تهاجمی در نظر گرفته نشده‌اند.

این کاهش تعداد نیروهای آمریکایی، باعث می‌شود تا آمریکا کمترین حضور نظامی خود در عراق از سال ۲۰۱۴ را داشته باشد. خروج آمریکا از پایگاه هوایی عین الاسد در غرب الانبار، حداقل جدیدترین اقدام علنی اعلام شده است.

طبق گزارش روزنامه العربی الجدید، منابع عراقی اعلام کردند که این عقب‌نشینی‌ها بر حضور نظامی آمریکا در مناطق دیگر نیز تأثیر گذاشته است و پرسنل، مربیان و تجهیزات در روزهای اخیر از بغداد خارج و تخلیه شده‌اند. بسیاری از ناظران این عملیات را «اقدامات احتیاطی» و بخشی از تلاش‌های واشنگتن برای محافظت از سربازان خود در مناطق «شکننده» دانستند. 

بین ۱۲ تا ۱۶ فوریه، هفت مقام نظامی و امنیتی عراق از وزارت دفاع، مشاور امنیت ملی عراق و یک مشاور امنیتی دولت به العربی الجدید گفتند که ارتش آمریکا در روزهای اخیر تجهیزات نظامی را به همراه پیمانکاران غیرنظامی و مربیان نظامی، از جمله افسران سابق ارتش آمریکا که بر برنامه‌های آموزشی پیشرفته برای نیروهای نخبه عراقی نظارت داشتند، از عراق خارج کرده است.

این اقدام اعلام نشده و خروج تدریجی و محتاطانه پس از اعلام رسمی خروج نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی عین الاسد، بزرگترین پایگاه آمریکایی در عراق، در ۱۷ ژانویه صورت می‌گیرد. وزارت دفاع عراق خروج «کامل» نیروهای آمریکایی و کنترل ارتش عراق بر تمام این پایگاه، واقع در ۱۷۰ کیلومتری غرب بغداد در استان الانبار را تأیید کرد.

پایان حضور نظامی آمریکا در پایگاه عین الاسد که بغداد اعلام کرد بخشی از توافقی است که در سپتامبر ۲۰۲۴ با واشنگتن به آن دست یافت و پایان ماموریت‌های رزمی ائتلاف بین‌المللی و کاهش تدریجی نیروهای نظامی در عراق تا پایان سال ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد، تنها در میدان قابل مشاهده است، زیرا حاکمیت بر حریم هوایی عراق هنوز کامل نشده است و حضور هوایی گسترده آمریکا در این کشور ادامه دارد.

تخلیه و عقب‌نشینی تدریجی

در مورد حضور نظامی آمریکا در سایر نقاط عراق، مقامات ستاد کل ارتش عراق به العربی الجدید گفتند که نیروهای آمریکایی در روزهای اخیر پیمانکاران غیرنظامی و مربیان نظامی را از پایگاه‌های هوایی حریر در اربیل، شمال عراق و پایگاه ویکتوری در مجاورت فرودگاه بین‌المللی بغداد خارج کرده‌اند.

این اقدامات شامل انتقال تجهیزات نظامی مورد استفاده در سال‌های گذشته برای عملیات تهاجمی، ماموریت‌های حمله هوایی و حملات علیه اهداف در جنگ علیه داعش است. این منابع اظهار داشتند که انتقال هوایی تجهیزات نظامی آمریکا شامل بالگردهای تهاجمی و یک سیستم موشک هدایت‌شونده است که در پایگاه هوایی حریر در اربیل مستقر بوده‌اند.

یک مقام رسمی در شورای امنیت ملی عراق نیز در مصاحبه‌ای با العربی الجدید، اطلاعات مشابهی ارائه داد و تحولات اخیر در مورد حضور نظامی آمریکا در این کشور را «موفقیتی برای عراق» دانست. وی توضیح داد که عراق اکنون قادر به مقابله با تهدیدات تروریستی است و مرحله بهبودی باید با ایجاد همکاری امنیتی و اطلاعاتی، مستقل از حضور نیروهای نظامی خارجی در خاک عراق، آغاز شود. همین مقام رسمی اظهار داشت که تعداد کل نیروهای آمریکایی در حال حاضر از ۱۱۰۰ نفر تجاوز نمی‌کند که در سراسر اربیل، در پایگاه هوایی حریر، مکانی کوچک در داخل سفارت آمریکا در منطقه سبز بغداد و پادگان ویکتوری توزیع شده‌اند.

به گفته یک مشاور دولت عراق کاهش حضور نظامی آمریکا نشان دهنده قصد آمریکا برای خارج کردن نیروهایش از مناطق آسیب‌پذیر هستند.

وی به العربی الجدید افزود که مکان نظامی مجاور فرودگاه بغداد (پادگان ویکتوری) اکنون صرفا مسئول تضمین ایمنی و امنیت سفارت آمریکا در بغداد و کارکنان دیپلماتیک آن است و هیچ نقش جنگی ندارد.

پایگاه حریر، نقطه کانونی آمریکا

اکثر نیروهای آمریکایی در حال حاضر در پایگاه هوایی حریر، واقع در حومه شرقی اربیل، مستقر هستند. این پایگاه هوایی، نزدیک‌ترین پایگاه هوایی آمریکا به مرز ایران است که در فاصله ۱۱۵ کیلومتری قرار دارد. پیش از حمله آمریکا به عراق، این پایگاه با نام پایگاه هوایی آشور شناخته می‌شد و در طول جنگ ایران و عراق از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ پشتیبانی هوایی از نیروهای عراقی را فراهم می‌کرد. این پایگاه رسما در اوایل سال ۲۰۱۵ به عنوان بخشی از عملیات ائتلاف بین‌المللی علیه داعش مورد استفاده قرار گرفت. در نوامبر ۲۰۱۹، نیروی دلتا آمریکا استفاده از آن را به عنوان پایگاه آغاز کرد و عملیات مستقیمی را در داخل خاک سوریه انجام داد. قابل توجه‌ترین این عملیات‌ها، کشتن «ابوبکر البغدادی» سرکرده داعش و پس از آن عملیات مشابهی با هدف قرار دادن سایر رهبران این گروه بود. سپس ماموریت این پایگاه به دلیل باند فرودگاهی که قادر به فرود جت‌های جنگنده یا هواپیماهای باری است، به پشتیبانی از حضور نظامی ایالات متحده در سوریه تغییر یافت.

عوامل مؤثر در کاهش حضور نظامی آمریکا

به گفته «فراس الیاس» استاد علوم سیاسی در دانشگاه موصل، داده‌های مربوط به کاهش حضور نظامی آمریکا در سوریه و عراق را نمی‌توان از زمینه امنیتی گسترده‌تر منطقه‌ای، از جمله تحولات مربوط به ایران و گروه‌های مقاومت در عراق و سوریه جدا کرد.

الیاس، متخصص روابط عراق و ایران به العربی الجدید گفت: «به نظر می‌رسد واشنگتن به دنبال به حداقل رساندن نقاط برخورد مستقیمی است که می‌توانند هدف قرار گیرند، در حالی که بازدارندگی‌های انعطاف‌پذیر و قابلیت‌های مداخله سریع را در صورت لزوم حفظ می‌کند.»

وی خاطرنشان کرد که «در عین حال، عامل عملیاتی مربوط به کاهش قابلیت‌های میدانی داعش پس از برچیده شدن ساختار نظامی متعارف آن و پیوستن سوریه به ائتلاف بین‌المللی علیه داعش را نمی‌توان نادیده گرفت.»

به گفته الیاس، این امر «کاهش حضور رزمی مستقیم و تبدیل آن به نقش‌های مشاوره‌ای و اطلاعاتی محدودتر، از طریق مراکز هماهنگی مشترک بین واشنگتن، بغداد و دمشق» را ممکن ساخته است.

وی نتیجه گرفت که استقرار مجدد نیروهای آمریکایی را می‌توان محصول سه عامل اصلی دانست.

عامل اول «ملاحظات امنیتی مربوط به تشدید تهدیدات است. عامل دوم «تغییر استراتژیک ایالات متحده به سمت کاهش درگیری نظامی مستقیم بلندمدت در منطقه» است. عامل سوم و آخر «تغییر ماهیت تهدید داعش از یک سازمان کنترل‌کننده به هسته‌های پراکنده‌ای است که نیاز به رویکردی متفاوت دارند.»

وی معتقد است که «این تحرکات همچنان بخشی از یک فرآیند ارزیابی مداوم است که تحت تأثیر سطح تنش منطقه‌ای، مسیر روابط ایالات متحده و ایران و میزان ثبات در عرصه‌های عراق و سوریه در دوره آینده قرار دارد.»

منبع : ایسنا