بازدید خبرنگاران از سامانه‌ها، اتاق مانیتورینگ و دادگاه‌های آنلاین در خراسان جنوبی

به گزارش ایسنا، عباس اسماعیلی، معاون فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی دادگستری استان خراسان جنوبی در  پانزدهمین تور نظارتی قوه قضاییه و بازدید رسانه‌ها از سامانه‌ها، اتاق مانیتورینگ و دادگاه‌های زنده آنلاین در استان خراسان جنوبی گفت: با اجرای خدمات فناورانه جمعیت مراجعه‌کننده حضوری مردم از ۹۸۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۹ به ۶۱۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است؛ معادل کاهش ۳۷ درصدی مراجعات حضوری است. روزانه بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ دادگاه برخط برای اصحاب پرونده‌های داخل و خارج استان و خارج از کشور از کربلای معلی و مکه گرفته تا کشورهای آمریکا، آلمان، ایتالیا، افغانستان و پاکستان برگزار می‌شود و روزانه میانگین ۸ دادگاه علنی برای جامعه دانشجویی و عموم مردم اجرا می‌شود.

وی  افزود: از زمان شروع کرونا، با توجه به اینکه برخی استان‌ها کانون کرونا بودند و نمی‌توانستند برای برگزاری دادگاه به استان ما بیایند و پرونده‌ها زیاد شده بود، به ذهن‌مان رسید که مانند بستر «شاد»، بستری برای برگزاری دادگاه آنلاین ایجاد کنیم و سامانه «نویسا» را در بستر سامانه‌های قوه قضاییه طراحی کردیم و این کار را آغاز کردیم. یادم هست که در روزهای اول حتی با اندونزی، مالزی، چین و آمریکا هم ارتباط داشتیم. از ابتدای طرح تاکنون، بیش از ۴۰۰ دادگاه فقط با خارج از کشور داشتیم. غیر از کربلا و مکه، ۴۰۰ دادگاه دیگر با سایر کشورها برگزار کردیم.

معاون فناوری اطلاعات دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به طرح‌های جهادی گفت: از سال ۱۴۰۲ تاکنون، در ۱۴۹ نقطه استان مستقر شده‌ایم و در برخی مناطق بیش از ۷ تا ۸ بار حضور داشته‌ایم. این طرح‌ها شامل ملاقات تصویری زندانیان، آزادی با پابند الکترونیک، تخفیف و تعلیق مجازات‌ها و ارائه خدمات به زندانیان است.اعزام مددجویان از زندان به دادگاه به صفر رسیده است چرا که ۹۹/۹ درصد جلسات رسیدگی به صورت آنلاین رسیدگی می شود که این امر باعث شده آرام ترین زندان ها را داشته باشیم. همچنین در هزار و ۴۹ نقطه برای طرح‌های جهادی مستقر شدیم و در هر نقطه چندین مرتبه حضور داشتیم.

وی با اشاره به سامانه‌های کنترل تردد و پایش حضور افراد در دادگستری استان گفت: ورود و خروج شاکی، متهم، شهود و سایر افراد با ثبت آنلاین انجام می‌شود و میانگین زمان حضور افراد در دادگستری کاهش یافته است. در شعب اجرای احکام بیش از ۹۰ درصد پرونده‌ها به صورت برخط برگزار می‌شود و استان خراسان جنوبی تنها استانی است که صفحه مجازی دادگاه را باز نگه داشته و تمامی کامنت‌ها و مشارکت‌ها توسط کارشناسان و قضات بررسی می‌شود.

اسماعیلی  ادامه داد: میانگین زمان حضور مراجعان در حوزه‌های قضایی دادگستری استان خراسان جنوبی در ۹ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، به طور متوسط ۴۰ دقیقه ثبت شده است.این آمار حاصل اجرای فرآیندهای هوشمندسازی، نوبت‌دهی الکترونیکی و توسعه خدمات غیرحضوری در دادگستری‌های استان است که نقش مؤثری در کاهش معطلی و تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات قضایی داشته است.

وی ادامه داد: به عنوان مثال، سه هفته پیش یک محموله ۷۷۲ کیلوگرمی کریستال از هرمزگان آمد و در بیرجند گیر افتاد. حمل‌ونقل متهمان این پرونده‌ها برای حضور در دادگاه و دادسرا خطرناک است، اما استفاده از فضای مجازی امنیت حضور زندانیان را تأمین کرده است. آن‌ها می‌دانند که در خراسان جنوبی امکان حضور فیزیکی نیست و باید دادگاه‌هایشان به صورت مجازی برگزار شود. اگر قصد داشته باشند در راه صحنه‌ای درست کنند یا ماشینی بیاید و فرار کنند، از این خبرها نیست. این سامانه در زندان نیز برقرار است و ارتباطات به‌صورت کامل انجام می‌شود.

در ادامه بازدید خبرنگاران، محمدجعفر عبدالهی رئیس‌کل دادگستری استان خراسان جنوبی گفت: با خانه‌نشین شدن بخشی از مردم و ضرورت تداوم دادرسی، دادگستری خراسان جنوبی به این جمع‌بندی رسید که موجبات دادرسی از راه دور را فراهم کند و در همین راستا، ایده مترقی دادگاه‌های برخط برای نخستین‌بار در استان اجرا شد.

وی افزود: در دادگاه‌های برخط، دیگر نیازی به حضور فیزیکی اصحاب دعوا، وکلا، مطلعان و گواهان در محل دادگاه نیست و افراد می‌توانند از منزل، محل کار یا هر مکانی که حضور دارند، در دادرسی شرکت کنند. یکی از مهم‌ترین مزایای دادگاه‌های برخط کاهش هزینه‌های مردم است حذف هزینه‌های ایاب و ذهاب، کاهش اتلاف وقت و جلوگیری از مراجعات غیرضروری از آثار مستقیم این شیوه دادرسی است.

رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی تأکید کرد: دادگاه‌های برخط نقش مهمی در تکریم شأن شهروندان دارد؛ چرا که هر مراجعه حضوری همراه با معطلی، تعاملات غیرضروری و گاهی نارضایتی است. با این روش، شأن و کرامت مردم بیش از گذشته حفظ می‌شود.

عبدالهی با اشاره به نتایج اجرای این طرح گفت: از زمانی که دادگاه‌های برخط در دادگستری خراسان جنوبی ابداع و اجرا شده، برخلاف روند افزایشی پرونده‌ها، میزان مراجعات حضوری مردم نسبت به سال ۱۴۰۰ نه‌تنها افزایش نیافته بلکه کاهش نیز داشته است و مردم کمتر به صورت حضوری به دادگستری مراجعه می‌کنند.

وی افزود: امروز دیگر زندانی برای دادرسی از زندان به دادگاه منتقل نمی‌شود؛ بلکه مقام قضایی از طریق دادگاه‌های برخط، رسیدگی را انجام می‌دهد. این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌های انتقال، بسیاری از آسیب‌ها از جمله احتمال فرار، جابه‌جایی مواد مخدر و سایر مخاطرات احتمالی را به طور کامل حذف کرده است.

رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی گفت: در گام بعدی، دادگاه‌های علنی برخط را راه‌اندازی کردیم تا علاوه بر اصحاب دعوا، عموم مردم، دانشجویان حقوق و علاقه‌مندان نیز بتوانند روند دادرسی را مشاهده کنند؛ امکانی که پیش از این برای بسیاری از دانشجویان و مردم وجود نداشت. هر فردی در سراسر کشور می‌تواند از طریق لینک‌های اطلاع‌رسانی شده در سامانه‌ها، در جلسات دادگاه علنی برخط حضور پیدا کند.

عبدالهی خاطرنشان کرد: در جریان رسیدگی به پرونده‌ها، قاضی ضمن دادرسی، آموزه‌های حقوقی مرتبط با موضوع دعوا را نیز به مردم منتقل می‌کند که این امر موجب افزایش دانش حقوقی جامعه می‌شود.

وی با اشاره به میزان رضایتمندی مردم گفت: بر اساس سامانه‌های رسمی قوه قضاییه، میزان رضایت عملکرد دادگستری خراسان جنوبی به ۷۲ درصد رسیده است. با توجه به ماهیت کار قضایی که با صدور حکم و محکومیت همراه است، این عدد قابل تأمل و امیدوارکننده است هرچند ما به این میزان نیز قانع نیستیم.

وی افزود: ما تلاش کرده‌ایم خدمات مشاوره‌ای را نیز گسترش دهیم به نحوی که مردم برای تنظیم دادخواست و شکواییه متناسب با نیاز خود راهنمایی شوند. سامانه‌های برخط برای وکلا و جامعه حقوقی فعال شده و مشاوره حقوقی نیز از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ارائه می‌شود.

عبدالهی همچنین با اشاره به استقرار واحدهای مشاوره و راهنمایی در دادگستری گفت: در بدو ورود مراجعان، از آن‌ها پرسیده می‌شود که خواسته و دعوای‌شان چیست و در صورت امکان، به جای طرح دعوا، مسیر صلح و سازش به آن‌ها پیشنهاد می‌شود. این اقدام نقش مؤثری در افزایش سازش میان شهروندان خراسان جنوبی داشته است.

در ادامه بازدید از دادگاه های علنی محمد حسین قبولی، قاضی بازنشسته و وکیل دادگستری، درباره اهمیت دادگاه‌های علنی گفت: این دادگاه‌ها برای کارآموزان و وکلا نوپا و همچنین دانشجویان حقوق، یک کلاس عملی است. دانشجویان می‌توانند از نزدیک با پرونده‌ها، ابلاغ‌ها و دادخواست‌ها آشنا شوند و فرآیند رسیدگی را به صورت زنده مشاهده کنند.

در ادامه بازدید رسانه‌ها از دادگاه های آنلاین،  یک  دانشجوی حقوق استان خراسان جنوبی گفت: اولین بار است که در چنین دادگاهی حضور پیدا می‌کنم. مشاهده دادخواست‌ها و ابلاغ‌ها به صورت حضوری و دادگاه‌های برخط، تجربه‌ای بی‌نظیر برای آشنایی با فرآیند دادرسی است. آشنایی با فرآیند دادرسی به صورت عملی، یکی از مهم‌ترین درس‌هایی است که در دانشگاه نمی‌توان به این شکل آموخت. حضور در دادگاه‌های علنی، زمینه را برای درک عمیق‌تر عدالت فراهم می‌کند.

پانزدهمین تور نظارتی قوه قضائیه در خراسان جنوبی با حضور بیش از ۴۰ خبرنگار و عکاس از ۲۵ رسانه کشور برگزار شد. در این تور سه‌روزه، خبرنگاران با طرح‌های جهادی دستگاه قضایی در مناطق مرزی، سامانه‌های برخط، اتاق مانیتورینگ و دادگاه‌های زنده آشنا شدند.

منبع : ایسنا