نجات منابع ملی با اصلاح زنجیره نان

حسین شیخ ویسی در اولین نشست تخصصی دانش محور شدن زنجیره گندم تا نان در روز دوشنبه ۸ دی، اظهار کرد: سالانه حدود ۳۶۰ همت یارانه مستقیم برای نان پرداخت می‌شود که این عدد قابل توجهی برای اقتصاد و امنیت غذایی کشور است. 

مدیرکل امور اقتصادی استانداری گلستان گفت: با در نظر گرفتن جمعیت کشور و میانگین سرانه مصرف، سالانه حدود ۳۷۴ همت برای تأمین نان هزینه می‌شود که از این میزان تنها حدود ۱۱ همت به‌صورت مستقیم از مصرف‌کنندگان دریافت می‌شود و مابقی از منابع عمومی کشور تأمین می‌شود.

وی با بیان اینکه حدود ۲۵ درصد از نان تولیدی کشور به ضایعات تبدیل می‌شود که معادل حدود ۹۰ همت در سال است، افزود: این عدد برای کشوری که با عدم توازن منابع و مصارف مواجه است، رقم کوچکی محسوب نمی‌شود و می‌تواند در صورت مدیریت صحیح، صرف توسعه زیرساخت‌های علمی، آموزشی و پژوهشی شود.

شیخ ویسی با اشاره به تبعات ضایعات نان گفت: برخی تصور می‌کنند نان ضایعاتی می‌تواند در بخش دام مورد استفاده قرار گیرد، در حالی که این موضوع می‌تواند منجر به بروز بیماری‌های جدید در دام و در نهایت تهدید سلامت جامعه شود.

وی ادامه داد: دانشگاه گلستان به‌ویژه گروه‌های اقتصاد و آمار، مرکز تحقیقات استان و دانشگاه علوم پزشکی می‌توانند از منظر سلامت و پژوهش، به‌عنوان پایلوت ملی در اصلاح فرایندهای تولید، توزیع و مصرف نان نقش‌آفرینی کنند.

مدیرکل امور اقتصادی استانداری گلستان با تأکید بر لزوم تداوم نشست‌های تخصصی بیان کرد: امنیت غذایی یکی از موضوعات راهبردی کشور است و گذار از تولید سنتی نان به شیوه‌های نوین می‌تواند منجر به کاهش مصرف انرژی، کاهش نیروی انسانی، کاهش منابع و در نهایت بهبود کیفیت و مطلوبیت نان شود.

وی خاطرنشان کرد: توسعه آموزش‌های تخصصی، ایجاد رشته‌های مرتبط در دانشگاه‌ها و سرمایه‌گذاری هدفمند در این حوزه می‌تواند به‌طور مستقیم به بهبود شرایط اقتصادی استان و کشور کمک کند و هر میزان صرفه‌جویی در این بخش، اثرگذاری ملی خواهد داشت.

وی با اشاره به وجود گلوگاه‌های اساسی در مدیریت منابع اظهار کرد: متأسفانه در حوزه منابع آب، نیروی انسانی، سرمایه و فناوری با گلوگاه‌های جدی مواجه هستیم و ساختارها و نهادهایی که امروز در اختیار داریم، متناسب با طراحی‌ها و نیازهای واقعی کشور شکل نگرفته‌اند و همین موضوع باعث شده نتوانیم به اهداف مورد انتظار در تولید و اشتغال دست پیدا کنیم.

مدیرکل امور اقتصادی استانداری گلستان افزود: آنچه کمتر به آن پرداخته شده، شناسایی دقیق مسائل کشور از منظر علمی است؛ در حالی که خودِ مسئله‌یابی، یک گام بسیار بزرگ در مسیر حل مشکلات محسوب می‌شود و بدون آن، ورود به مراحل بعدی عملاً امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی ادامه داد: انتظار می‌رود اساتید و مراکز علمی حداقل در دو محور اصلی، یعنی شناسایی مسائل واقعی و ارائه راهکارهای کاربردی، نقش‌آفرینی جدی‌تری داشته باشند و پژوهش‌ها از کلی‌گویی‌های صرف عبور کرده و به نیازهای واقعی کشور متصل شوند.

شیخ ویسی خاطرنشان کرد: حل مسائل اقتصادی و تولیدی کشور مسیر ساده‌ای نیست و نیازمند هم‌افزایی مستمر میان دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی است؛ اما اگر این مسیر به‌درستی طی شود، می‌تواند منجر به تحول در ساختارهای موجود و بهبود شرایط تولید و اشتغال شود.

نگاه زنجیره‌ای به آرد و نان، راه‌حل کاهش ضایعات و ارتقای کیفیت

در ادامه این مراسم محمدشریف شریف‌زاده، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان گفت: یکی از مهم‌ترین مسائل امروز کشور، نان و زنجیره تولید گندم تا آرد است که نیازمند نگاهی علمی و یکپارچه از آب و خاک تا سفره مردم است.

وی اظهار کرد: نان در فرهنگ ایرانی همواره جایگاهی فراتر از یک کالای مصرفی داشته و علاوه بر نقش تغذیه‌ای، دارای جنبه‌های معنوی بوده است؛ از همین رو حساسیت اجتماعی نسبت به کیفیت، قیمت و اتلاف آن بالاست.

وی افزود: استان گلستان به‌واسطه مزیت‌های منطقه‌ای، از قطب‌های مهم تولید گندم و برخوردار از تنوع صنایع آرد محسوب می‌شود، با این حال میزان یارانه پرداختی، حجم ضایعات و کیفیت نان طی سال‌های اخیر به دغدغه‌ای جدی تبدیل شده است.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان گفت: برای پاسخ به این چالش‌ها، باید نگاه زنجیره‌ای از مرحله مدیریت آب و خاک، تولید گندم، فرآوری آرد تا پخت و توزیع نان حاکم شود و هر حلقه بر پایه دانش و فناوری تقویت گردد.

شریف‌زاده تأکید کرد: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ظرفیت علمی و پژوهشی لازم را برای پوشش کامل زنجیره آرد و نان دارد و می‌تواند با ارائه راهکارهای مبتنی بر پژوهش، به کاهش ضایعات، بهبود کیفیت و افزایش بهره‌وری در این حوزه کمک کند.

کاربردی‌سازی دانش، حلقه مفقوده توانمندسازی بهره‌برداران کشاورزی

همچنین محمد شریف زاده سرپرست جهاد دانشگاهی واحد گلستان در این جلسه گفت: توانمندسازی واقعی جامعه زمانی محقق می‌شود که دانش تخصصی و علوم کاربردی از فضای دانشگاهی به زبان ساده و قابل استفاده به سطح جامعه منتقل شود.

وی اظهار کرد: رویکرد جهاد دانشگاهی در حوزه علوم کاربردی، آموزش و توانمندسازی بهره‌برداران است، اما به نظر می‌رسد نیازمند اصلاح و تقویت این رویکرد با تمرکز بر کاربردی‌سازی دانش تخصصی در سطح جامعه هستیم.

وی افزود: امروز ابزارهای ارتباطی و رسانه‌ای در اختیار همه اقشار جامعه قرار دارد و همین بستر می‌تواند محل رجوع مردم برای افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی باشد؛ از این‌رو ضروری است صاحبان دانش در دانشگاه‌ها، یافته‌های علمی خود را به شکل قابل فهم و عملی در اختیار جامعه قرار دهند.

سرپرست جهاد دانشگاهی گلستان با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در تولید محتوای ساده و کاربردی ادامه داد: یکی از مؤثرترین راه‌ها برای انتقال دانش، تولید محتوای آموزشی در فضای مجازی است و اگر دانشگاه‌ها به‌صورت هدفمند وارد این عرصه شوند، نقش بزرگی در توانمندسازی جامعه ایفا خواهند کرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی این رویکرد، رسیدن به نقطه مشترکی است که در آن دانش تخصصی اصلاح، ساده‌سازی و به سطح جامعه منتقل شود تا بتواند به بهبود بهره‌وری و ارتقای امنیت کشاورزی کمک کند.

منبع : ایسنا