تحقق شهر هوشمند بدون مدیریت و سرمایه انسانی توانمند ممکن نیست

سعید فردانی، امروز سه‌شنبه ۱۶ دی با اشاره به تجربه چندساله خود در حوزه برنامه و بودجه شهرداری اظهار کرد: زمانی که وارد سازمان شدم، متوجه شدم کمتر از ۲۰ درصد از آنچه باید، شناخته‌شده است. این مسئله دو دلیل داشت؛ نخست، پنهان بودن موضوع فناوری برای مدیران و ذی‌نفعان و دوم، ناشناخته بودن آن برای عموم مردم.

وی با تأکید بر اینکه آینده موفقیت در گرو حرکت هم‌زمان با فناوری است، افزود: امروز همه کسب‌وکارها، چه در خانه و چه در سازمان و بازار، موفقیت خود را در گرو سازگاری با فناوری می‌دانند. همان‌طور که در جنگ ۱۲ روزه، از نظر شجاعت، همت و تمامیت ارضی استوار ایستادیم، اما آنچه ما را آزار داد، فاصله فناورانه بود. در واقع این فناوری است که در آینده نزدیک تعیین خواهد کرد چه کسب‌وکاری باقی بماند و چه کسب‌وکاری حذف شود.

مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری اصفهان با اشاره به تحولات فناورانه در ۱۳۹۴ ادامه داد: در آن زمان ما در شهرداری مشغول بررسی موضوعاتی همچون ساماندهی تجمع تاکسی‌ها، بازگرداندن پول خرد مسافران و ارتقای کیفیت حمل‌ونقل شهری بودیم، اما ناگهان تحول فناورانه‌ای از جنس جدید آمد که حتی در تصور ما نمی‌گنجید و فضا را به‌طور کامل متحول کرد.

فردانی با بیان اینکه «العلم سلطان» مصداق عینی خود را در این عرصه نشان می‌دهد، افزود: علم زمانی سلطه‌گر است که به‌موقع و درست به آن پرداخته شود و امروز، موضوع فناوری چنین جایگاهی دارد.

وی ادامه داد: از میان سه اولویت راهبردی که شهردار اصفهان در سال ۱۴۰۰ مطرح کردند، یکی از مهم‌ترین آن‌ها موضوع هوشمندسازی بود. بر همین اساس، در ۱۴۰۲ برنامه‌ای با عنوان «فاوا +۲۲» ارائه کردم که شامل ۲۲ طرح و اقدام تحول‌آفرین بود. این برنامه دو بخش داشت: بخش فناورانه و بخش مدیریتی.

دستیار ویژه شهردار اصفهان با اشاره به اینکه یکی از چالش‌های اصلی کشور در حوزه هوشمندسازی، نبود توجه متوازن به مباحث مدیریتی است، گفت: برای مثال، جذب نیروی انسانی متخصص در حوزه فناوری امروز به چالشی جدی بدل شده است. جهان با دلار در حال جذب استعدادهای ایرانی است و وقتی از نظر ریالی توان رقابت وجود ندارد، نمی‌توان مسیر فناورانه را بدون استعداد فناورانه طی کرد.

فردانی افزود: موضوع دوم، ساختار و جایگاه سازمانی است. آیا می‌توان از سازمانی که نگاه اجرایی دارد، انتظار نقش‌آفرینی فناورانه داشت؟ شهردار اصفهان با درایت، دستیار ویژه‌ای را برای هماهنگی این موضوعات تعیین کردند، اما باید دید آیا در دیگر حوزه‌ها نیز چنین اتفاقی افتاده است یا خیر.

وی با اشاره به ضرورت هم‌افزایی مدیریتی گفت: اگر حوزه‌های فنی بخواهند سریع حرکت کنند، باید مسیر مدیریتی آن‌ها هموار شود. بسیاری تصور می‌کنند خرید یک سامانه یا اپلیکیشن شهروندی یعنی گام بلند در هوشمندسازی، در حالی‌که این مسیر نیازمند پشتیبانی ۷۲۴، قواعد و قوانین مشخص است. از این‌رو در برنامه‌های ۱۴۰۲ حدود ۱۰ بخش به مسائل مدیریتی اختصاص یافت.

دستیار ویژه شهردار اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود به نمونه‌ای از اقدامات مدیریتی اشاره کرد و افزود: نخستین اقدام، تهیه نقشه جامع شهر هوشمند اصفهان بود. همان‌طور که داستان معروف مولانا می‌گوید، هرکس از ظن خود شد یار من، در موضوع هوشمندسازی نیز این خطر وجود داشت که هرکس تعبیر خود را از آن ارائه دهد. اگر بهترین بازیگران را در فیلم داشته باشیم، اما فیلمنامه نداشته باشیم، فیلم موفقی نخواهیم داشت؛ نقشه راه شهر هوشمند نیز همان فیلمنامه است.

مدیرعامل فاوا شهرداری اصفهان تصریح کرد: نسخه ششم و هفتم این نقشه در حال حاضر تدوین شده و در ۱۴۰۲، مبنای حرکت در سه بخش الزامات مدیریتی، زیرساخت‌های فنی و خدمات شهری هوشمند قرار گرفت.

فردانی ادامه داد: برای تحقق این الزامات، چهار کمیته تخصصی شامل کمیته‌های فنی و «میز هوشمندسازی» تشکیل شد. تاکنون ۶۰۰ جلسه در این ساختارها برگزار شده که ۱۳۱ جلسه آن با حضور مستقیم شهردار اصفهان بوده است؛ یعنی حدود ۲۰ درصد جلسات با حضور دو نفر اول شهرداری برگزار شده‌اند. این جلسات به‌منظور شکل‌گیری گفتمان مشترک میان فناوری و کسب‌وکار برگزار می‌شود، چراکه هیچ درختی با یک ریشه رشد نمی‌کند.

وی اظهار کرد: تجربه جهانی نشان می‌دهد هیچ پروژه هوشمندسازی صرفاً مبتنی‌بر فناوری یا صرفاً مبتنی‌بر کسب‌وکار موفق نبوده است. از این‌رو میانگین سه تا چهار جلسه در هفته برای درک متقابل این دو حوزه برگزار شده است.

مدیرعامل فاوا شهرداری اصفهان در ادامه فرهنگ‌سازی و توانمندسازی را یکی از اقدامات مهم سازمان فاوا دانست و گفت: با تحولی بنیادین مواجه هستیم. برای حرکت در این مسیر، باید هم شهروندان و هم کارکنان سازمان، نگرش خود را تغییر دهند. اگر شهروند نداند چگونه باید از هوش مصنوعی استفاده کند یا حریم داده‌هایش کجاست، موفقیتی حاصل نخواهد شد.

فردانی با اشاره به طرح «من و هوش مصنوعی» اظهار کرد: در این طرح، چهار وبینار آموزشی و دو همایش حضوری برگزار شد که مجموعاً بیش از هزار نفر آموزش حضوری و حدود ۱۸۰۰ نفر آموزش مجازی دیدند. محتوای این آموزش‌ها در اپلیکیشن «اصفهان من» بخش «باشگاه سفیران» قابل دسترسی است.

وی افزود: در این دوره‌ها، آموزش‌ها به‌صورت کاربردی و نه صرفاً نظری ارائه شد. به‌زودی نیز در قالب عیدانه‌ای ویژه، بسته آموزشی رایگان هوش مصنوعی برای شهروندان اصفهان و سراسر کشور منتشر خواهد شد تا این حرکت فرهنگی و فناورانه تداوم یابد.

دستیار ویژه شهردار اصفهان تأکید کرد: تحقق شهر هوشمند، صرفاً با ابزار فناورانه ممکن نیست؛ بلکه نیازمند مدیریت، فرهنگ و سرمایه انسانی آگاه است. مسیر آینده ما از دل فناوری می‌گذرد و هر میزان که در این زمینه تأخیر کنیم، فاصله ما با موفقیت بیشتر خواهد شد.

توانمندسازی، توسعه زیست‌بوم و زیرساخت‌های فناورانه؛ ارکان تحقق شهر هوشمند اصفهان

فردانی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه توانمندسازی اظهار کرد: در بعد توانمندسازی، اتفاقات بسیار خوبی در سازمان‌های مختلف، به‌ویژه در شهرداری اصفهان رخ داده است تا بدنه مدیریتی و اجرایی برای ورود به این تحول بزرگ آماده شود. این حرکت تنها محدود به شهرداری نبوده و دستگاه‌هایی همچون آموزش‌وپرورش، اداره آب و گاز، فرمانداری و استانداری نیز با اولویت و تأکید استاندار اصفهان، گام‌های مؤثری در این مسیر برداشته‌اند.

وی افزود: در جمع‌بندی اقدامات مدیریتی شهر هوشمند، چهار محور اصلی دنبال شد؛ نخست، تهیه نقشه راه جامع شهر هوشمند به‌عنوان فیلمنامه حرکت همه ذی‌نفعان، دوم، سازماندهی و ایجاد ساختارهای مناسب، سوم، فرهنگ‌سازی و توانمندسازی و چهارم، توسعه زیست‌بوم و ارزش‌آفرینی.

مدیرعامل سازمان فاوا با تأکید بر اینکه تحقق تحول هوشمند در سطح شهر، صرفاً با اقدام شهرداری ممکن نیست، تصریح کرد: شهرداری اصفهان از مدل ارائه‌دهنده صرف خدمات فاصله گرفته و به سمت مدل‌های پلتفرمی حرکت کرده است؛ به‌گونه‌ای که شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی بتوانند با اولویت نیازهای مردمی و با رویکرد اجتماعی، نه صرفاً اقتصادی، نقش‌آفرینی کنند.

فردانی ادامه داد: فاصله میان نیاز جامعه و توانمندی سازمان باید با کمک بخش خصوصی دانش‌بنیان و دانشگاهی پر شود. در همین راستا، طی سال جاری بیش از ۱۰ تفاهم‌نامه با شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی، از جمله در نمایشگاه «فن‌نما»، به امضا رسیده است.

وی با اشاره به نگاه فرابخشی در توسعه زیست‌بوم شهر هوشمند گفت: در این رویکرد، شهر هوشمند صرفاً به شهرداری محدود نمی‌شود، بلکه همه دستگاه‌های خدمات‌رسان به شهروندان باید براساس قطب‌نمای نیاز مردم، در کنار یکدیگر قرار گیرند که خوشبختانه اتفاقات مثبتی در این زمینه رقم خورده است.

دستیار ویژه شهردار اصفهان در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات فناورانه شاخص اشاره کرد و افزود: پروژه «پلاک آبی هوشمند با QR Code» به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های مهم اطلاعات مکانی، با همکاری شهرداری اصفهان و شرکت ملی پست آغاز شده و اصفهان نخستین شهری است که این طرح را اجرا می‌کند. تاکنون از مجموع ۸۳۳ هزار ملک سطح شهر، حدود ۶۱۰ هزار ملک به این پلاک‌ها مجهز شده‌اند که معادل ۷۳ درصد پیشرفت است.

فردانی اضافه کرد: این پلاک‌ها بستر ارائه تمامی خدمات مکان‌محور شهری را فراهم می‌کنند و یکی از پروژه‌های مهم ملی در حوزه داده‌های مکانی، پس از بیش از یک دهه، با تعامل میان شهرداری اصفهان و اداره کل پست به مرحله تحقق رسیده است.

وی از رونمایی قریب‌الوقوع اتصال سیستمی میان سامانه شرکت ملی پست و سامانه مدیریت شهری شهرداری اصفهان خبر داد و گفت: این اتصال امکان تبادل برخط اطلاعات کدپستی و تغییرات ملکی را فراهم می‌کند و اصفهان در این زمینه پیشگام است.

دستیار ویژه شهردار اصفهان توسعه شبکه فیبر نوری را از دیگر اقدامات زیربنایی شهر هوشمند دانست و اظهار کرد: اصفهان از نخستین شهرهای کشور است که با جدیت وارد توسعه فیبر نوری شده است. با حمایت شورای اسلامی شهر و شهردار اصفهان، قراردادهایی با اپراتورهای شاتل، آسیاتک و شرکت مخابرات منعقد شده که طی آن، در مدت حداکثر چهار تا شش ماه، حدود ۵۵۰ کیلومتر فیبر نوری جدید در سطح شهر توسعه خواهد یافت؛ در حالی که طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته تنها ۳۵۰ کیلومتر فیبر نوری در شهر ایجاد شده بود.

فردانی افزود: کاهش زمان صدور مجوز حفاری به کمتر از ۴۸ ساعت، یکی از دستاوردهای مهم این پروژه است که نخستین مجوز آن به‌تازگی صادر شده است.

وی با اشاره به حرکت گسترده شهرداری اصفهان در حوزه یکپارچه‌سازی سامانه‌ها گفت: یکی از سخت‌ترین، اما ضروری‌ترین اقدامات، کاهش و یکپارچه‌سازی سامانه‌های شهرداری بوده است. در این مسیر، تعداد سامانه‌ها از بیش از ۴۰۰ سامانه به ۱۴۶ و در نهایت به حدود ۷۰ سامانه کاهش خواهد یافت تا داده‌های دقیق، سریع و قابل اتکا برای تصمیم‌گیری مدیریت شهری فراهم شود.

مدیرعامل سازمان فاوا شهرداری اصفهان ادامه داد: بازطراحی سامانه مالی شهرداری پس از ۱۸ سال، ایجاد سامانه یکپارچه منابع انسانی، سامانه جامع نگهداشت(نت) و سامانه متمرکز قراردادها، از جمله اقدامات کلیدی در این حوزه است که نقش مهمی در افزایش شفافیت و سرعت تصمیم‌گیری دارد.

فردانی در بخش دیگری از سخنان خود، اپلیکیشن «اصفهان من» را لبه شهروندی شهر هوشمند دانست و گفت: این اپلیکیشن با حدود ۸۱۰ هزار کاربر احراز هویت‌شده، بیش از ۳۵ تا ۴۰ درصد جمعیت شهر اصفهان را پوشش می‌دهد و یکی از پرنفوذترین اپلیکیشن‌های شهروندی کشور محسوب می‌شود.

وی افزود: تاکنون ۲۲۷ خدمت روی وب‌سایت و ۷۵ خدمت روی اپلیکیشن ارائه شده و بیش از ۳۹۲ هزار درخواست از سوی شهروندان ثبت شده که معادل صدها هزار سفر شهری حذف‌شده و صرفه‌جویی قابل‌توجه در زمان، انرژی و هزینه شهروندان است.

دستیار ویژه شهردار اصفهان تأکید کرد: توسعه «اصفهان من» در ماه‌های اخیر مبتنی بر بازخورد مستقیم شهروندان و تجربه کاربری بوده است و اصلاحات متعددی، از جمله نسخه ساده برای استفاده سریع‌تر در حمل‌ونقل عمومی و بهبود دسترس‌پذیری برای سالمندان و افراد دارای مشکلات بینایی، بر همین اساس انجام شده است.

فردانی در ادامه سکوی «اصفهان هوشمند» را مغز شهر هوشمند معرفی کرد و گفت: این سکو، بستر یکپارچه مدیریت داده‌ها و خدمات شهری است و نقش کلیدی در هوشمندسازی حوزه‌هایی همچون ایمنی، آتش‌نشانی، آبیاری هوشمند، مدیریت ترافیک، پایش محیطی و استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی و اینترنت اشیا دارد.

وی با اشاره به تنش آبی در اصفهان افزود: استفاده از سنسورهای هوشمند برای آبیاری هدفمند فضای سبز، یکی از نمونه‌های بهره‌گیری از فناوری برای مدیریت پایدار منابع و حفظ محیط زیست شهری است.

رونمایی از نخستین سامانه یکپارچه ملی شهرداری‌های کشور

مدیرعامل سازمان فاوا شهرداری اصفهان در پایان با تأکید بر ملی شدن مطالبه شهر هوشمند گفت: موضوع هوشمندسازی به یک مطالبه ملی تبدیل شده و با همکاری وزارت کشور، سازمان شهرداری‌ها، وزارت ارتباطات و سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان، تبادل داده میان سازمان‌ها در حال تحقق است. هفته آینده نیز نخستین سامانه یکپارچه ملی شهرداری‌های کشور رونمایی خواهد شد؛ سامانه‌ای که با محوریت شهرداری اصفهان طراحی شده و گامی مهم در کاهش مراجعات، تسریع امور و ارتقای حکمرانی هوشمند شهری به شمار می‌رود.

منبع : ایسنا