«امپراتوری هسته‌ای» در عمق کوهستان‌های چین

به گزارش ایسنا، عکس‌های ماهواره‌ای از دره‌های سرسبز جنوب غربی چین، افزایش سریع توان هسته‌ای این کشور را نشان می‌دهد، اقداماتی که برای عصر جدیدی از رقابت ابرقدرت‌ها طراحی شده است.

یکی از این دره‌ها به نام زیتونگ در استان سیچوان قرار دارد؛ جایی که مهندسان در حال ساخت سنگرگاه‌ها و سدهای جدید بوده‌اند. یک مجموعه جدید با لوله‌هایی پوشیده شده که نشان می‌دهد این تأسیسات مواد بسیار خطرناکی را مدیریت می‌کند.

دره دیگر، محل تاسیسات با حصار دوجداره به نام پینگتونگ است، جایی که کارشناسان معتقدند چین هسته‌های کلاهک‌های هسته‌ای مملو از پلوتونیوم  را در آن می‌سازد.

سازه اصلی که فضای بیشتر آن یک دودکش تهویه به ارتفاع ۳۶۰ فوت است، در سال‌های اخیر با دریچه‌های جدید بازسازی شده است. همچنین ساخت و سازهای بیشتری در کنار آن در حال انجام است.

بالای ورودی تأسیسات پینگتونگ، یک جمله‌ی برجسته از شی جین پینگ رهبر چین، با حروف بسیار بزرگی که از فضا قابل مشاهده است، قرار دارد: "به نهضت بنیانگذار وفادار بمانید و همیشه ماموریت ما را به خاطر داشته باشید."

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز گزارش داد، اینها از جمله چندین سایت مخفی مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای در استان سیچوان هستند که در سال‌های اخیر گسترش و ارتقا یافته‌اند.

این اقدامات چین، تلاش‌ها برای احیای کنترل‌های تسلیحاتی در جهان پس از انقضای آخرین پیمان تسلیحات هسته‌ای بین آمریکا و روسیه را پیچیده می‌کند. واشنگتن معتقد است که هرگونه توافق‌نامه‌ی جایگزین باید چین را نیز شامل شود اما پکن هیچ علاقه‌ای به این موضوع نشان نداده است.

رنی بابیارز کارشناس اطلاعات جغرافیایی که تصاویر ماهواره‌ای و سایر شواهد بصری این سایت‌ها را تجزیه و تحلیل کرده و یافته‌های خود را با نیویورک تایمز به اشتراک گذاشته است، گفت: تغییراتی که ما در این مکان‌ها می‌بینیم با اهداف وسیع چین برای تبدیل شدن به یک ابرقدرت جهانی همسو است. سلاح‌های هسته‌ای بخش جدایی‌ناپذیری از آن هستند.

او هر مکان هسته‌ای در چین را به قطعه‌ای از یک موزاییک تشبیه کرد که به طور کلی، الگویی از رشد سریع را نشان می‌دهد. او در ادامه گفت: در همه این سایت‌ها تکامل وجود داشته، اما به طور کلی، این تغییرات از سال ۲۰۱۹ سرعت گرفته اند.

گسترش برنامه های هسته‌ای چین منبع روز افزون تنش بین این کشور و آمریکا بوده است. توماس جی. دی‌ناننو معاون وزیر امور خارجه در امور کنترل تسلیحات و امنیت بین‌الملل، این ماه علناً چین را به انجام مخفیانه آزمایش‌های انفجاری هسته‌ای در نقض مهلت قانونی جهانی متهم کرد.

پکن این ادعا را نادرست خوانده و کارشناسان در مورد صحت و دقت شواهد ادعاهای دی‌ناننو بحث کرده‌اند.

طبق آخرین برآورد سالانه پنتاگون، چین تا پایان سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۰۰ کلاهک هسته‌ای داشته و می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ به هزار کلاهک هسته‌ای برسد.

متیو شارپ، یکی از مقامات سابق وزارت امور خارجه که اکنون عضو ارشد مرکز سیاست امنیت هسته‌ای در موسسه فناوری ماساچوست است، گفت: این ذخایر چین بسیار کمتر از هزاران کلاهک هسته‌ای است که آمریکا و روسیه در اختیار دارند، اما گسترش آنها دردسرساز است.

او در ادامه صحبت‌هایش گفت: فکر می‌کنم بدون گفتگوی واقعی در مورد این موضوعات، که ما اکنون فاقد آن هستیم، واقعاً دشوار است که بگوییم به شرایط به کجا ختم می‌شود و این از نظر من خطرناک است، چون اکنون مجبوریم واکنش نشان دهیم و بر اساس بدترین تفسیر از این شرایط برنامه‌ریزی کنیم.

این مکان‌ها در استان سیچوان شش دهه پیش به عنوان بخشی از «جبهه سوم» مائو تسه‌تونگ ساخته شدند؛ پروژه‌ای برای محافظت از آزمایشگاه‌ها و کارخانه‌های تولید سلاح‌های هسته‌ای چین برابر حملات آمریکا یا اتحاد جماهیر شوروی.

ده‌ها هزار دانشمند، مهندس و کارگر مخفیانه تلاش کردند تا در مرکز کوهستان، چیزی بسازند که دنی بی. استیلمن، دانشمند هسته‌ای آمریکایی که از این منطقه بازدید کرد، در کتابی  آن را یک امپراتوری هسته‌ای درون مرزی نامید.

هنگامی که تنش‌ها بین چین با واشنگتن و مسکو در دهه ۱۹۸۰ فروکش کرد، بسیاری از تأسیسات هسته‌ای «جبهه سوم» بسته یا تقلیل یافتند و اغلب دانشمندان آنها به یک آزمایشگاه سلاح جدید در شهر مجاور یعنی میانیانگ نقل مکان کردند.

دکتر بابیارز گفت سایت‌هایی مانند پینگتونگ و زیتونگ به فعالیت خود ادامه دادند اما تغییرات در سال‌های پس از آن تدریجی بوده و منعکس‌کننده سیاست آن زمان چین مبنی بر حفظ زرادخانه هسته‌ای نسبتا کوچک بود.

این ساخت‌وسازها شامل یک آزمایشگاه احتراق لیزر وسیع در میانیانگ است که می‌تواند برای بررسی و مطالعه کلاهک‌هاس هسته‌ای بدون منفجر کردن سلاح‌های واقعی استفاده شود.

به گفته دکتر بابیارز، طراحی مجتمع پینگتونگ نشان می‌دهد که از آن برای ساخت گودال‌های کلاهک‌های هسته‌ای (هسته فلزی که اغلب حاوی پلوتونیوم است) استفاده می‌شود. او در بخش بعدی افزود که معماری آن مشابه تأسیسات ساخت گودال در کشورهای دیگر، از جمله آزمایشگاه ملی لوس آلاموس در آمریکا است.

کارشناسان می‌گویند در زیتونگ، سنگرها و خاکریزهای جدید احتمالا برای آزمایش مواد منفجره قوی استفاده می‌شوند که به ترکیبات شیمیایی اشاره دارد که منفجر می‌شوند تا شرایط واکنش زنجیره‌ای در مواد هسته‌ای را ایجاد کنند.

هوی ژانگ، فیزیکدانی که در دانشکده کندی دانشگاه هاروارد در مورد برنامه‌های هسته‌ای چین تحقیق می‌کند و یافته‌های دکتر بابیارز را بررسی کرده، گفت: شما یک لایه از مواد منفجره قوی دارید و همزمان موج شوک در مرکز آن منفجر می‌شود. این امر نیاز به آزمایش‌های انفجاری برای تکمیل و بهود یافتن دارد.

این مجموعه شامل یک منطقه بیضی شکل به اندازه تقریباً ۱۰ زمین بسکتبال است.

هدف دقیق این گسترش‌ها همچنان موضوع بحث است. دکتر ژانگ گفت که تصاویر ماهواره‌ای به تنهایی اطلاعات محدودی ارائه می‌دهند. او در این زمینه گفت: ما نمی‌دانیم چه تعداد کلاهک تولید شده است و تنها شاهد گسترش کارخانه هستیم.

دکتر ژانگ، نویسنده کتاب جدید "داستان ناگفته آزمایش و توسعه سلاح هسته‌ای چین" گفت: برخی از تغییرات اخیر ممکن است صرفا نشان‌دهنده ارتقاء ایمنی باشند. او گفت که مهندسان هسته‌ای چین ممکن است به تأسیسات و اماکن آزمایشی بیشتری در زیتونگ نیاز داشته باشند تا طرح‌های کلاهک برای سلاح‌های جدیدی مثل موشک‌های پرتاب‌شونده از زیردریایی را اصلاح کنند.

یکی از نگرانی‌های اصلی واشنگتن این است که چگونه این زرادخانه بزرگتر و مدرن‌تر ممکن است رفتار چین را در یک بحران، به ویژه بر سر تایوان، تغییر دهد.

مایکل اس. چیس، معاون سابق وزیر دفاع آمریکا در امور چین که اکنون دانشمند ارشد علوم سیاسی در RAND است، گفت: چین می‌خواهد در موقعیتی قرار گیرد که باور داشته باشد تا حد زیادی از اجبار هسته‌ای آمریکا مصون باشد. فکر می‌کنم آنها احتمالا معتقدند که این می‌تواند در درگیری احتمالی بر سر تایوان نقش داشته باشد.

منبع : ایسنا