کمبود روغن از چالش‌های اساسی قنادان در اهواز/ توزیع مواد اولیه باید کنترل شود

جواد فتاحی در گفت ‌و گو با ایسنا اظهار کرد: بزرگ‌ترین چالش فعلی ما روغن است؛ مواد اولیه‌ کلوچه‌فروشان، شیرینی‌پزان و دیگر واحدهای صنفی که با مواد روغنی کار می‌کنند. در حال حاضر تهیه روغن در کل استان حتی از شرکت‌های پخش بسیار دشوار است.

وی افزود: روغن هست اما متاسفانه روغن در بازار آزاد به صورت مافیایی خرید و فروش می‌شود. قیمت هر حلب ۱۰ یا ۱۶ کیلویی از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان شروع می‌شود و بسته به شرکت‌هایی مانند لادن تا ۳ میلیون تومان هم می‌رسد. کارخانه‌ها روغن تولید می‌کنند، اما روغن به دست ما نمی‌رسد. معمولاً واسطه‌ها روغن را خریداری کرده و با قیمت بسیار بالاتر به ما می‌فروشند.

رئیس اتحادیه صنف قنادان اهواز گفت: روغنی که قبلاً هر حلب ۱۶ کیلویی ۸۰۰ هزار تومان بود، اکنون باید ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خریداری شود. حلب ۱۶ کیلویی که برای کلوچه‌فروشان و شیرینی‌های آردی استفاده می‌شود، از یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تا ۳ میلیون تومان رسیده است. این افزایش، تولیدکنندگان را با مشکل جدی مواجه کرده است.

فتاحی ادامه داد: شرکت‌های توزیع‌کننده قبلی مانند لادن، دیگر روغن توزیع نمی‌کنند و دلیل آن را کاهش تولید یا مشکلات سامانه‌ای مانند سامانه صنعت، معدن و تجارت عنوان می‌کنند. وقتی از سازمان‌های مربوطه پیگیری می‌کنیم، می‌گویند شرکت باید پاسخگو باشد. روغنی که قبلاً توزیع می‌شد، اکنون به بازار آزاد راه یافته است.

وی بیان کرد: با نزدیک شدن به ماه رمضان، قیمت روغن مایع که هم‌اکنون حلب ۱۶ کیلویی ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است، ممکن است تا ۳ میلیون تومان نیز برسد. این افزایش به دلیل توزیع نادرست و خارج از شبکه است و از شرکت‌هایی توزیع‌کننده، توزیع نمی‌شود.

افزایش قیمت محصولات داخلی

فتاحی بیان کرد: مواد اولیه وارداتی مانند پودر کاکائو و نارگیل به دلیل نوسانات ارزی افزایش قیمت داشتند که قابل درک است، اما عمده مواد اولیه مانند روغن، آرد و شکر که داخلی هستند، نباید با چنین مشکلی مواجه شوند. وقتی تولیدکننده داخلی، توزیع را متوقف کرده و محصولش در بازار آزاد با قیمت چند برابری فروخته می‌شود به یک معضل اساسی تبدیل می‌شود.

وی ادامه داد: می‌توان با افزایش قیمت محصولات وارداتی سازگاری کرد اما اگر سه محصول اساسی مانند آرد، شکر و روغن نباشد،‌ بازار با مشکل مواجه می‌شود. نارضایتی در میان اصناف ما پیش آمده و برای آن‌ها نمی‌صرفد تا تنوعی در فروش محصولات فروش داشته باشند. در جلساتی که هر هفته در اتحادیه برگزار می‌شود، اصناف معترض به ما می‌گویند که قصد تعطیلی مغازه‌های خود را دارند و در جواب به آن‌ها گفتیم که نرخ‌نامه‌ای جدید برایشان تهیه می‌کنیم اما با توجه به قیمت مواد اولیه و تعداد روغن، تولید به صرفه نیست.

رئیس اتحادیه صنف قنادان اهواز با اشاره به دیگر چالش‌های صنفی اظهار کرد: هزینه برق برای تولیدکنندگان تا ۱۸۵ درصد افزایش یافته که سازمان برق نیز آن را تایید کرده است و در زمینه آب نیز به همین شکل. متاسفانه هزینه حمل‌ونقل مواد اولیه از جاهای دیگر به خوزستان به دلیل مسافت طولانی و عوارض سنگین، بسیار بالا رفته و بر ارزش افزوده تاثیر می‌گذارد زیرا برای تولیدکننده به صرفه نیست تا از جیب خودش کرایه‌ها را پرداخت کند.

چرخه تولید در حال مختل شدن است

وی افزود: خوشبختانه چرخه تولید در حال‌ حاضر در شرایط خوبی قرار دارد اما در حال مختل شدن است و تولیدات و تنوع محصولات به دلیل کمبود روغن در حال کم شدن است. به عنوان مثال، اگر قبلاً ۱۰ نوع کلوچه تولید می‌کردند، اکنون تنها یک یا دو نوع ساده‌تر را تولید می‌کنند به دلیل اینکه تولید محصولات دیگر برای تولیدکننده به صرفه نیست. قیمت مواد دیگری مانند گردو نیز سه برابر شده و از کیلویی ۳۲۰ هزار تومان به ۹۰۰ هزار تومان رسیده و این مورد نیز تاثیر گذار بوده است.

فتاحی ادامه داد: قبلاً گردو به صورت قاچاق وارد کشور می‌شد. گردوهایی که از کشورهای دیگر به صورت وکیوم‌شده و دندانه وارد می‌شد، کیلویی ۳۲۰ تا ۳۸۰ هزار تومان خرید و فروش می‌شد. به واسطه اینکه مرزها برای ورود قانونی باز شده، از طریق گمرک وارد می‌شود، قیمت همان گردوی وارداتی (خارجی) الان به کیلویی ۹۰۰ هزار تومان رسیده است. این قیمت برای تولیدکنندگان در کل کشور به صرفه نیست و توان خرید ندارند. تولیدکنندگان بیشتر از همین گردوهای خارجی وکیوم‌شده استفاده می‌کردند. الان همان گردوی خارجی که تا سه چهار ماه پیش وارد می‌شد، کمتر از ۹۲۰ هزار تومان نیست.

وی تاکید کرد: مشکلات تولیدکنندگان در نهایت به مواد اولیه برمی‌گردد. اگر قیمت مواد اولیه حداقل ثبات و سر و سامانی داشت و افزایش‌های نجومی را تجربه نمی‌کرد، تولیدکننده می‌توانست به کار خود ادامه دهد. اگر این بازار مافیایی و توزیع خارج از شبکه از عرصه تولید کشور حذف شود، ما با چنین مشکلی روبرو نخواهیم شد.

رئیس اتحادیه صنف قنادان اهواز ادامه داد: زیرا کسانی که خارج از شبکه رسمی، روغن تهیه کرده و آن را خارج از شبکه می‌فروشند، سود بیشتری می‌برند. در نتیجه این اتفاق می‌افتد که روغن عمدتاً از مسیر به اصطلاح "خارج از شبکه" توزیع می‌شود و این توزیع برای ما مشکل‌ساز شده است.

وی با اشاره به آخرین نرخ‌نامه ابلاغی گفت: آخرین نرخ‌نامه ما مربوط ۲۹ تیرماه سال جاری است. در این نرخ‌نامه مواد اولیه مانند گردو که کیلویی ۳۰۰ هزار تومان بود، الان ۹۰۰ هزار تومان شده است. هر حلب روغن ۱۰ کیلویی‌ ۸۵۰ هزار تومان بود که به ۲ میلیون تومان و هر حلب ۱۶ کیلویی به ۲ میلیون و ۸۰۰ تا ۳ میلیون تومان رسیده است.

فتاحی ادامه داد: ما زمانی که آنالیز قیمت را (همانند پارسال) امسال تهیه می‌کنیم، با قیمت روز مواد آنالیز را آماده می‌کنیم. به عنوان مثال، قیمت خرید نارگیل در آنالیز ۳۵۰ هزار تومان درج شده بود (قیمت حدودی نارگیل  کیلویی ۳۱۰ هزار تومان بود)، اما الان به ۷۵۰ هزار تومان رسیده است. ما با قیمت‌های نرخ‌نامه (مانند قیمت روغن و تخم مرغ آن زمان) برای اعضا آنالیز آماده، به سازمان صمت ارسال و در سامانه سازمان بارگزاری کردیم. اما متأسفانه در این دو ماه اخیر افزایش قیمت‌ها به گونه‌ای بوده که از کنترل اتحادیه خارج شده است. چون تولیدکننده مجبور است محصول با قیمت بالاتر بفروشد که در این صورت تخلف صورت می‌گیرد.

وی در خصوص تعداد اصناف فعال اظهار کرد: تعداد اصناف فعال در اتحادیه حدود ۱۰۵۰ نفر است که شامل کافه‌ها،‌ نان‌فانتزی‌ها، بستنی‌فروشی‌ها، قنادی و کلوچه‌فروشی‌ها می‌شود. همچنین با تدابیر اتاق اصناف، ‌برای ۴۰ تا ۵۰ نفر جواز جدید صادر شد.

انواع تخلفات ناشی از افزایش هزینه‌ها

فتاحی در خصوص عمده تخلف اصناف بیان کرد: عمده تخلف در چنین شرایطی، «کمبود تولید» است. تولیدکننده مجبور است کمتر تولید کند، یا کیفیت را کاهش دهد. همچنین تخلف گرانفروشی و کمبود تنوع محصولات نیز رخ می‌دهد. چرا که تولید تمام محصولات برایش به صرفه نیست. اگر مجبور شود با قیمت مصوب بفروشد، ضرر می‌دهد و اگر گران‌تر بفروشد، جریمه می‌شود. در نتیجه سراغ محصولاتی می‌رود که مواد اولیه کم‌هزینه‌تر دارند یا با کیفیت پایین‌تری تولید می‌کند.

فتاحی در مورد برخورد با متخلفان گفت: بازرسان اتحادیه و اتاق اصناف با متخلفان برخورد می‌کنند. به متخلف تذکر داده می‌شود و در صورت تکرار به تعزیرات معرفی و جریمه می‌شود. متأسفانه همین جریمه‌ها خود باعث تشدید تخلف می‌شود زیرا وقتی تولیدکننده‌ای مبلغ ۲۰ یا ۵۰ میلیون تومان جریمه می‌شود، برای جبران آن مجبور است دوباره دست به تخلف بزند.

وی با اشاره به دشواری تعیین قیمت مصوب گفت: ما برای تهیه آنالیز قیمت و ارائه نرخ‌نامه به مشکل برمی‌خوریم. قیمت مواد اولیه مانند روغن آنقدر سریع و زیاد افزایش می‌یابد که نمی‌توان بر مبنای یک رقم ثابت برنامه‌ریزی کرد. ممکن است امروز بر مبنای قیمت ۲ میلیون تومانی برای روغن آنالیز بدهیم، اما فردا قیمت به ۳ میلیون تومان برسد. ما نمی‌توانیم یک قیمت ثابت یک یا دو ماهه تعیین کنیم.

رئیس اتحادیه قنادان اهواز تاکید کرد: مشکلات بازار، مشکل همه از جمله تولیدکننده و مصرف‌کننده است. این یک سیستم زنجیره‌وار است؛ اگر کالایی گران‌تر فروخته شود، خریدار بعدی آن را گران‌تر می‌فروشد و این چرخه ادامه می‌یابد. خواهش من این است که اگر امکان دارد، توزیع مواد اولیه به ویژه روغن کنترل شود و از رسیدن آن به دست دلالان و بازار مافیایی جلوگیری شود. وقتی مواد اولیه خارج از شبکه به دست مصرف‌کننده نهایی (تولیدکننده) برسد، قیمت‌ها به شکل نجومی افزایش می‌یابند. این مشکل یک زنجیره است و گرانی در یک حلقه، تمام حلقه‌های بعدی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

منبع : ایسنا