با حلوا حلوا کردن دهان شیرین نمی‌شود؛ مسئولان با کلمات «های‌تک» و «بهره‌وری» شوخی نکنند!

سیدعلی اکبر کلانتر در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تحریم‌های سنگین علیه ایران، اظهار کرد: این تحریم تنها به حوزه‌ی فروش نفت ختم نشده و دامنه‌ی آن به عرصه‌های دانش، فناوری و نوآوری نیز گسترش یافته است.

وی با ذکر این نکته که سرعت پیشرفت تکنولوژی در دنیای امروز نسبت به گذشته شتاب بیشتری گرفته است، تصریح کرد: در گذشته شاید هر ۱۰ سال یک‌بار شاهد تحول محسوس در فناوری بودیم اما امروز این تغییرات در بازه‌های یک تا دو سال، اتفاق افتاده و حتی با ظهور هوش مصنوعی نیز این روند شتاب بیشتری گرفته است.

کلانتر با بیان این که طی ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته به نوسازی تکنولوژی، فناوری، ماشین‌آلات و زیرساخت‌های صنایع توجه مطلوبی نشده است، افزود: واردات بسیاری از ماشین‌آلات و تجهیزات حیاتی مورد نیاز برای نوسازی صنایع به دلیل تحریم‌ها با محدودیت مواجه شده و نیازمند استفاده از مسیرهای غیرمتعارف است که هزینه‌های تمام‌شده را به‌ شدت افزایش می‌دهد.

این فعال اقتصادی، استفاده از فناوری‌های روز را کلید اصلی بازیابی و افزایش سریع توان رقابتی صنایع در عرصه بین‌المللی دانست و تاکید کرد: در شرایطی که رقبای منطقه‌ای ما با قدرت در حال به‌روزرسانی صنایع خود با به‌کارگیری فناوری‌های نوین و صنایع های‌تک هستند، لازم است که با برقراری ارتباط فعال و سازنده با جهان، این عقب‌ماندگی به هر نحوی جبران شود.

هزینه نوسازی صنایع کمتر از تامین آب صنایع از دریا!

به گفته رئیس خانه صمت یزد، به‌کارگیری مؤثر فناوری‌های نوین امکان کاهش چشمگیری در مصرف انرژی، آب و به‌تبع آن، هزینه‌های تمام‌شده‌ی تولید را فراهم می‌آورد و محصولات کشورمان را در سطح بین‌المللی رقابتی می‌سازد.

وی با اشاره به تاثیر فرسودگی ماشین‌آلات در ناترازی‌های انرژی، به مشکل کمبود آب موجود در استان پرداخت و گفت: طبق آمارهای ارائه شده توسط مسئولین حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد آب یزد در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، در حالی‌که با بهره‌گیری از تکنولوژی و روش‌های نوین آبیاری می‌توان بیش از ۳۰ درصد از آب این بخش را ذخیره کرد.

کلانتر ضمن اشاره به مصرف ۲۵ درصدی مصرف آب توسط بخش‌های صنعت، تجاری و خانگی و بیان این که با آب ذخیره شده در بخش کشاورزی می‌توان آب‌ مورد نیاز این بخش‌ها را تامین کرد، افزود: البته به روز کردن تکنولوژی نیز هزینه‌بر خواهد بود اما در مقایسه با هزینه ۳ تا ۴ یورویی انتقال هر مترمکعب آب، قطعاً هزینه نوسازی کمتر از هزینه انتقال آب دریا به یزد می‌شود.

کلانتر با اشاره به تاثیر استفاده از تکنولوژی‌های نوین در کاهش مصرف آب صنایع، اظهار کرد: به عنوان مثال با استفاده از فناوری‌های روز در صنعت کاشی، می‌توان درصد بالایی از آب مورد استفاده در تولید کاشی که در حال حاضر تبخیر می‌شود را به چرخه تولید بازگرداند.

وی تاکید کرد: اگر در سیاست و روش فعلی مصرف آب در بخش‌های کشاورزی و صنعت استان شاهد بازنگری اساسی نباشیم، قطعاً با انتقال هر میزان آب به یزد، باز هم با کمبود آب مواجه خواهیم شد.

این مسئول در ادامه به تاثیر فناوری‌های نوین و نوسازی تجهیزات صنایع روی قیمت تمام شده کالاها پرداخت و با ارائه مثالی در این باره، تصریح کرد: چین با استفاده از فناوری‌های پیشرفته از خاک آهن ایران، تیرآهن تولید کرده و با قیمتی ارزان‌تر از تولیدات کشورمان به خودمان می‌فروشد.

وی با تاکید بر این که این تفاوت قیمت، مستقیماً ناشی از برتری تکنولوژیکی در فرآیند تولید تیرآهن است، افزود: حتی طبق گزارش‌های موجود، هزینه حمل‌ و نقل سنگ آهن از استرالیا به چین با استفاده از کشتی‌های غول‌پیکر نسل جدید از هزینه حمل ‌و نقل این محصول از یزد تا بندرعباس نیز کمتر تمام می‌شود.

نمکی بر زخم؛ بی‌توجهی به هشدارهای خبرگان صنعت

کلانتر ضمن ابراز ناراحتی از بی‌توجهی مسئولان به هشدارهای خبرگان بخش صنعت، گفت: چند سال قبل با توجه به تکنولوژی قدیمی به کار رفته در صنعت لعاب استان، طی کار مطالعاتی مشترک بین انجمن لعاب یزد و مرکز توسعه و فناوری سرامیک اسپانیا، گزارشی جامع را به مسئولان استانی و رئیس وقت ساتبا ارائه دادیم اما متأسفانه گوش شنوایی برای آن نبود و این پیشنهاد کارشناسی با بی‌اعتنایی مواجه شد.

وی با بیان این که در آن زمان برای تولید هر کیلوگرم لعاب حدود ۰.۸ تا ۰.۹ مترمکعب گاز مصرف می‌شد، افزود: این در حالی بود که نوسازی صنعت لعاب استان می‌توانست منجر به کاهش دو سوم مصرف گاز مصرفی همراه باشد و علاوه بر این با صادرات همین مقدار گاز تنها طی مدت یک سال، امکان نوسازی تمام صنعت لعاب یزد فراهم می‌شد.

کلانتر با تاکید بر این که شاید تنها ۷ یا ۸ درصد از صنایع دانش‌بنیان یزد، توانایی های‌تک شدن را داشته باشند، عنوان کرد: چگونه می‌توان با شعارهای صرف، صنایع سنتی مانند صنعت آجر یزد که همچنان برای تولید آن در برخی از کوره‌ها از سوخت فسیلی استفاده می‌شود را های‌تک کرد!؟

رئیس خانه صمت استان، دست‌یابی ایران به صنایع های‌تک را سخت عنوان کرد و درخصوص علت آن گفت: چرا که علاوه بر مشکلات بین‌المللی موجود در این رابطه که باعث شده حتی کشورهایی مانند سنگاپور نیز دانش فنی خود در حوزه‌ی تکنولوژی‌های «های‌تک» را در اختیار ایران قرار ندهند، هنوز در حوزه‌هایی مانند نوسازی دچار چالش هستیم و درجا می‌زنیم.

به گفته کلانتر، علاوه بر مسائل بین‌المللی، نرخ بالای بهره بانکی ایران هم از دیگر چالش‌های گریبان‌گیر بخش صنعت و معدن کشورمان است که در مجموع مسیر توسعه و رشد صنعتی را پیچیده‌تر کرده است.

وی ادامه داد: مشکلات روابط بانکی و گشایش اعتبار در کشورهای اروپایی و حتی چین نیز از دیگر دشواری‌هایی است که صنایع یزد و ایران از آن رنج می‌برند.

الزام بنیادین تداوم حیات صنعت یزد، نوسازی است نه شعار!

کلانتر با بیان این که در استانی که به طور مداوم شعار «استان بهره‌ور» سر داده می‌شود، پرسش کلیدی این است که این بهره‌وری کجاست؟ اظهار کرد: این که بدون نوسازی زیرساخت‌های صنعتی، تنها بر طبل «یزد بهره‌ور»، «یزد پایدار» و «های‌تک شدن» بکوبیم، عملاً نتیجه‌ای به دنبال نخواهد داشت.

وی با تاکید به این که صنعت ایران نیازمند یک حرکت دگرگون‌کننده است و با رویکردهای محافظه‌کارانه و عدم اقدام قاطع راه به جایی نخواهد برد، افزود: می‌توان نشست و شعارهای زیباتر با مفهوم «های‌تک و بهره‌ور شدن» را فریاد زد اما واقعیت این است که صنعتگران یزد درگیر مبارزه‌ای روزمره برای بقا و جلوگیری از تعطیلی هستند.

این فعال بخش صنعت در ادامه به سیاست کاملاً انقباظی دولت در عدم پرداخت تسهیلات به صنایع به منظور کنترل تورم اشاره کرد و کاهش ارزش ریال در برابر دلار را از دیگر عواملی دانست که باعث شده نوسازی صنایع نیازمند نقدینگی بسیار بالا باشد.

وی الزام بنیادین برای ادامه حیات صنعت یزد را نوسازی و بازسازی خواند و متذکر شد: نمی‌خواهم فضای یأس‌آلود ایجاد کنم اما صریحاً اعلام می‌کنم که شرط اصلی حفظ بقای صنعت، تضمین تداوم اشتغال در این بخش و حفظ سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی (GDP)، در گروی اجرای فوری و گسترده‌ی نوسازی و بازسازی است.

صنعت کمک قدرتمند دولت را می‌خواهد همانند یک پدر

رئیس خانه صمت یزد با تاکید بر این که امروز صنعت کشور نیازمند ورود قدرتمند دولت همانند یک پدر است، تصریح کرد: تأخیر دولت در این اقدام ضروری، صنایع را یک به یک از حلقه‌ی رقابت خارج کرده و در نهایت به تعطیلی کامل آن می‌انجامد.

وی با بیان این که تداوم حیات صنایع قدیمی و نیازمند نوسازی، با شعارهای کلی تأمین نخواهد شد، عنوان کرد: حل‌وفصل کردن روابط بین‌الملل یک پیش‌نیاز اساسی است چرا که حتی در مواردی واردات مواد اولیه نیز گاهاً به بهانه‌های واهی مانند ارتباط با انرژی هسته‌ای ممنوع می‌شود.

کلانتر تنها راه برون‌رفت از این بن‌بست را همکاری عملی دولت و ملت دانست و گفت: قطعاً نوسازی زیرساخت‌ها و به‌روزرسانی تکنولوژی نمی‌تواند منتظر معجزات ارزی بماند بلکه نیازمند یک عزم مشترک و اقدام هم‌زمان است.

وی با یادآوری چالش بزرگ اقتصادی که در سال ۲۰۰۸ برای کره جنوبی اتفاق افتاد، به نقش تاثیرگذار دولت این کشور در مهار این بحران اشاره و تاکید کرد: هنگامی که از مسئله‌ی حیاتی نقدینگی و چالش‌های تأمین مالی صحبت می‌کنیم، ورود و حمایت فعال دولت یک ضرورت غیرقابل انکار است.

این مسئول با اشاره به چالش‌ نقدینگی حال حاضر دولت، گفت: با این حال با هم‌افزایی بین دولت و ملت و درک عمیق نیاز به امر نوسازی صنایع، می‌توان به سمت تحقق اهداف بلندمدت حرکت کرد.

وی به تاثیر نوسازی صنایع در کاهش آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از این بخش اشاره و بیان کرد: امروز دولت یک درصد از فروش صنایع آلوده‌کننده را به صورت جریمه اخذ می‌کند که مجموع عدد بزرگی می‌شود اما دقیقاً از محل این منابع چه اقدامی برای محیط زیست یزد شده است؟

کلانتر با پیشنهاد یک طرح تشویقی در این رابطه به جای اخذ جریمه توسط دولت، تصریح کرد: می‌توان کارخانه‌های عامل ریزگردهای آلودگی هوا را به جای اخذ جریمه نقدی، متعهد به بازسازی و نوسازی کرد.

بهسازی و نوسازی یک کار لوکس نیست؛ یک ضرورت است

به گفته کلانتر، چرخه‌ی نوسازی ماشین‌آلات باید هر ۵ تا ۱۰ سال اتفاق بیافتد ولی این مهم در بسیاری از کارخانه‌های یزد  پس از گذشت ۲۰ تا ۳۰ سال هنوز اتفاق نیفتاده است.

وی بحران بهسازی و نوسازی در صنایع استان را غیرقابل انکار دانست و تاکید کرد: مسئولان باید بدانند بهسازی و نوسازی دیگر یک کار لوکس نیست بلکه یک ضرورت است.

رئیس خانه صمت استان با اعلام این که حداقل ۵۰ تا ۶۰ درصد از صنایع استان فرسوده و قدیمی شده‌اند، افزود: این فرسودگی موجب شده تا در تمامی بخش‌ها مثل ماشین‌آلات، پمپ‌ها و فرآیندهای تولید، شاهد مصرف بی‌رویه انرژی باشیم.

وی صنعت فولاد را نمونه‌ی بارزی از عقب‌ماندگی تکنولوژی خواند و گفت: تکنولوژی به‌ کار گرفته شده در صنعت فولاد کشورمان، عمدتاً متعلق به کشور هند است اما این کشور مدت‌هاست که این فناوری را متحول کرده ولی یزد در همان نسخه‌ی قدیمی متوقف شده است.

این مسئول با بیان این که شرایط در معدن نیز دست کمی از دیگر بخش‌ها ندارد، افزود: ماشین‌آلات بهره‌برداری فعلی معادن با راندمان بسیار پایینی مشغول به کار هستند که مستقیماً بر هزینه‌ی تمام‌شده‌ی ماده معدنی تأثیر می‌گذارد.

وی با تاکید بر این موضوع که درصورت به‌روز شدن نرخ آب و انرژی بر اساس نرخ واقعی، شاید ۹۰ درصد صنایع یزد غیراقتصادی شوند، افزود: البته به‌طور قطع صنعت کاشی یزد نیز تعطیل خواهد شد.

رئیس خانه صمت استان از جمله عوامل موثر در بی‌توجهی به امر نوسازی صنایع را افزایش افسار گسیخته نرخ ارز و تلاطمات اقتصادی ناشی از تورم دانست و ابراز کرد: صنایع استان یزد همواره از دنیا عقب بوده و فقط به دنبال این بودند که چرخه تولیدشان نخوابد.

کلانتر با اشاره به فرسایش سرمایه صاحبان صنعت به دلیل خریداری مواد اولیه گرانتر برای تداوم تولید در شرایط بی‌ثبات ارزی، تاکید کرد: صنعتگر در چنین شرایطی نه تنها سود نکرده بلکه در حقیقت و به لحاظ ارزی دچار ضرر و فرسایش سرمایه طی این سالها شده و عملاً نتوانسته با استفاده از ذخیره هزینه استهلاک، فکری برای نوسازی صنعت خود بردارد.

ارتباط واقعی بین دانشگاه و صنعت همچنان مغفول!

کلانتر با انتقاد از عدم شکل‌گیری ارتباط مطلوب بین دانشگاه و صنعت، اظهار کرد: الگوهای موفقی در این رابطه در جهان وجود دارد که از آن جمله می‌توان مرکز توسعه و فناوری سرامیک اسپانیا که یک مثلث کارآمد متشکل از دانشگاه، بخش خصوصی و اتاق بازرگانی ترسیم نموده، اشاره کرد.

وی افزود: این مرکز در هنگام مواجه شدن با یک چالش فنی در بخش خصوصی، با استفاده از ظرفیت دانشجویان دکتری دانشگاه و با هزینه مشترک میان صنعت و اتاق بازرگانی نسبت به رفع آن اقدام می‌کند.

این فعال اقتصادی با تاکید بر این که نتیجه این همکاری یک فرآیند «برد-برد-برد» است، تصریح کرد: در این همکاری ضمن آن که رساله دکتری دانشجو یک پروژه واقعی است، مشکل فنی بخش خصوصی نیز مرتفع شده و اتاق بازرگانی هم در توسعه اقتصادی و GDP، اثر مثبت می‌گذارد.

رئیس خانه صمت یزد ضمن اشاره به ظرفیت‌های استان در بخش کارآفرینان صنعت و ابراز تاسف از نبود سیستمی برای استفاده از تجربه و دانش آن‌ها، گفت: متأسفانه ما در استان یزد سال‌هاست که در مورد لزوم پیاده‌سازی چنین سیستمی فریاد می‌زنیم اما گوش شنوایی نیست و یزد از این نعمت محروم است.

چرا تجربه مو سپید کرده‌ها به صنعت گره نمی‌خورد؟

کلانتر با بیان این که یزد از نظر منابع انسانی کمبودی ندارد، گفت: مهمترین مشکل این است که مدیران‌ و مسئولان ما به دلیل ازدیاد جلسات، زمانی برای فکر کردن ندارند!

وی با بیان این که واقعاً خروجی این همه جلسه چه بوده است، تاکید کرد: متاسفانه مسئولان باعث ایجاد موانعی هستند که سپس درصدد رفع آن برمی‌آیند و در واقع اگر این جلسات خروجی داشت، صنعت با این حجم از مشکلات دست و پنجه نرم نمی‌کرد.

کلانتر این مشکل را تنها مختص استان یزد ندانست و تاکید کرد: معتقدم نباید با کلماتی مثل «های‌تک»، «نوآوری» و «بهره‌وری» که امروز دنیا را متحول کرده‌اند، شوخی کرد.

وی تاکید کرد: با داشتن یک برنامه موفق و ایجاد یک اتاق فکر متشکل از نخبگان و خبرگان بخش صنعت و معدن می‌توان ریشه مشکلاتی که به طور مداوم در حال تکرار هستند، را خشکاند.

رئیس خانه صمت یزد در پایان با اشاره به حضور بیش از ۲۰۰ نفر از خبرگان و نخبگان در انجمن‌های زیر مجموعه خانه صمت استان، گفت: اینان مو سپید کرده و پیچش موی را می‌بینند اما شوربختانه سازوکار و فرآیند مطلوبی برای استفاده از تجربه گران این افراد هنوز فراهم نشده است.

منبع : ایسنا