صبر و مقاومت مسئولیت زنان در جامعه منتظر

محمدرضا نصوری معاون فرهنگی، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی مهدی موعود(عج) در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده است، آورده است:

انسان منتظر در دوران غیبت کبری، برای زمینه سازی ظهور باید تلاش و کوشش کند و موانع ظهور آن حضرت را برطرف سازد؛ چرا که یکی از علت‌های غیبت حضرت از ناحیه ما بوده است خواجه نصیرالدین طوسی می‌فرماید: «وجوده لطف و تصرفه لطف آخر و عدمه منا؛ وجود او لطف و تصرف او لطفی دیگر است و نبود آن از ناحیه ماست». آنان نباید دست روی دست گذاشته و بگویند: حضرت خودش ظهور می‌کند و اصلاح امور بر عهده اوست و از ما کاری ساخته نیست.

 امام باقر(ع) در تفسیر آیه شریفه «وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الأرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ» می‌فرماید: «هُم آل محمد(ص) یعبثُ الله مهدیهُم بَعد جهدهم فیعزُّهم و یذلُّ عَدُوَّهم؛ بندگان صالح، همانا آل محمد(ص) هستند که خداوند مهدی آنان را پس از کوشش ایشان مبعوث می‌کند. آنگاه ایشان را عزت داده و دشمنان را ذلیل خواهد کرد.

این تفسیر اشاره به فعالیت و کوشش منتظران، پس از ظلم و ستم بیگانگان است. انسان منتظر باید پویا و کوشا باشد و خود را از حالت ایستایی و سکون و رخوت بیرون آورد. زنان جامعه اسلامی نیز باید همچون اصحاب و یاران امام زمان اهل کوشش و تلاش باشند؛ چنان که رسول خدا(ص) می‌فرماید: «یجمع الله له من اقاصی البلاد علی عده اهل بدر کرّارون، مجدّون فی طاعته؛ خداوند برای او از دورترین کشور ما به تعداد اهل بدر (۳۱۳ نفر) جمع می‌کند، که همگی اهل کوشش و تلاش در راه اطاعت خدا هستند.

فعالیت با برنامه و آگاهی باعث می‌شود انسان امام خود را بهتر بشناسد و برای ظهورش بیشتر تلاش کند. البته باید توجه داشت که نباید ناامید شود و بگوید کار و فعالیت من اثر ندارد، پس انجام ندهم. هرگاه انسان حق را یافت گرچه پیروان آن کم است نباید ترس و دلهره داشته و در آن محکم و پایدار باشد. در همین راستا از حضرت مهدی نقل شده است؛ «الحق معنا، فلن یوحشنا من قعد عنا؛ حق با ماست، هرکس از ما کناره گیرد ما را به وحشت نمی‌اندازد.»

زن منتظر می‌کوشد اعمال، رفتار و کردارش همه در راه خدمت کردن به دین، خدا و بسط و گسترش سیره و سنت اهل بیت به ویژه حضرت مهدی باشد. در مقابل فعالیت و تلاش زنان مؤمنه مورد عنایت ویژه خدا و اولیای الهی قرار دارد.

پیامبر(ص) می‌فرماید: «خوشا به حال کسی که قائم اهل بیت مرا درک نماید، در حالی که در زمان غیبت پیش از قیامش، به امامت او معتقد باشد و با دوستانش، دوستی کند و دشمنانش را دشمن بدارد (فعال و پویا باشد). چنین کسی از رفقای من و مورد دوستی من و گرامی ترین امت نزد من در روز قیامت خواهد بود. پس زنان زمینه ساز در حقیقت با یاری رساندن به امام و فعالیت در جهت اصلاح جامعه به نوعی خدای متعال را یاری کرده‌اند.

برخی از اموری که زن می‌تواند در آن زمینه فعالیت مستقیمی داشته باشد عبارت است از؛

دعوت به خدا

منتظر واقعی باید شجاعانه و با درایت از فرصت‌های به دست آمده استفاده کند و مردم را به دین خدا دعوت کند؛ یعنی دین اسلام را به صورت زیبا و شیرین و بر اساس نوع مخاطب و ادبیات مناسب انتقال دهد و بتواند آنان را جذب معارف دینی کند. امام سجاد(ع) می‌فرماید: «ان اهل زمان غیبته، القائلین بامامته والمنتظرین لظهوره... الدعاه الی دین الله عز وجل سراً و جهرا؛ معتقدان به مهدی و منتظران ظهور او در عصر غیبت... در پنهان و آشکار، مردمان را به دین خدا فرا می‌خوانند.»

یکی از ابزار دعوت به خدا و جلوگیری از انحرافات، امربه معروف و نهی از منکر است که منتظران به خصوص زنان باید آن را جدی بگیرند؛ چرا که عده‌ای با سوء‌استفاده از احساسات پاک و روح لطیف اعتقادی آن‌ها می‌کوشند جذب مرید کرده و آن‌ها را به سوی خودشان دعوت کنند (نه به سوی خدا) و آن‌ها را شخص محور سازند.

زنان منتظر اگر در راه اصلاح جامعه و رفع ظلم و فساد و احیای امر به معروف و نهی از منکر تلاش کنند، زمینه ساز برداشتن گام‌های بلندتری برای ظهور خواهند بود. این امر محقق نمی‌شود؛ مگر اینکه خودش در مسیر خدا «قربه الی الله» گام بردارد و دیگران را هم دعوت به خدا کند. انسان در زمان غیبت صاحب الزمان(عج) بیشتر در معرض خطر، زیان، فتنه و امتحان است. در نتیجه اهتمامش به این امر مؤکدتر و مهمتر از سایر زمان هاست.

مقابله با انحرافات و بدعت‌ها

امروزه برخی در قالب جریان‌های معنوی و ادعاهای دروغین، (مثل ادعای ارتباط با حضرت مهدی موعود، دیدار) در پی جذب مرید هستند تا بتوانند دکانی برای خود باز کنند!! لذا بانوان باید به صورت جدی با بدعت‌ها و خرافات برخورد کنند و سیره برخورد ائمه(ع) را در این زمینه بشناسند. در روایتی آمده است: «یخرج فی آخر الزمان یقیم اعوجاج الحق...؛ در آخر الزمان او خروج می‌کند و انحرافاتی که در حق پدید آمده را اصلاح خواهد کرد.

پیامبر اکرم(ص) در مقابل مبارزه با بدعت‌ها و خرافات فرمود: «اذا ظهرت البدع فی امتی فلیظهر العالم علمه فمن لم یفعل فعلیه لعنة الله؛ هرگاه در میان امتم بدعت‌ها پدید آمد بر عالمان واجب است علم خویش را آشکار سازند و اگر چنین نکنند پس لعنت خدا بر آنان باد.

این فقط خاص مردان نیست؛ بلکه زنان هم باید عالمانه وارد این عرصه شوند. حضرت رسول(ص) همچنین فرمود: «من ادّی الی امتی حدیثاُ یقام به سنة او یثلم به بدعة فله الجنة؛ کسی که برای امت من حدیثی بخواند که با آن سنت من احیا شود و بدعت از بین رود بهشت بر او واجب است.»

اگر برخی از زنان بدون توان علمی مناسب، ادله و مبناهای دینی معارفی را بیان می‌کنند باید با آنها مبارزه کرد و جلوی بدعت گزاری آنان را گرفت. و اگر با این بدعت‌ها مقابله نشود، زمینه‌های نابودی اسلام فراهم می‌شود.

متأسفانه در بررسی‌هایی که شده است بیشتر مدعیان از مردان هستند؛ ولی بیشتر فریب خوردگان از بانوان هستند. لذا زنان جامعه اسلامی وظیفه دارند خود را به علم و معرفت اسلامی مجهز سازند تا هنگام ظهور و بروز مدعیان دروغین به مقابله با آنان برخیزند و فریب خوردگان را به قرآن و اهل بیت(ع) دعوت کنند.

رعایت ادب و محبت نسبت به امام

یکی از فعالیت‌های مهم مهدوی این است که آن حضرت یاد نشود مگر با القاب مبارکش مانند؛ حجت، مهدی، صاحب الامر، حضرت صاحب الزمان. همچنین لازم است هم خودمان رعایت ادب را بکنیم و هم به دیگران بیاموزیم که امام دارای شرافت و منزلت والایی است و احترام خاصی دارد. ضمناً یاد کردن از او باید با نهایت ادب و احترام خاص باشد. البته این رعایت ادب باید با محبت همراه باشد و درباره وجوب محبت ائمه(ع) تردیدی نیست و اینکه دوستی ایشان بخشی از ایمان و شرط قبولی اعمال است. رسول خدا(ص) فرمود:

«خداوند را دوست بدارید به جهت آنچه از نعمت‌های خویش به شما می‌دهد و مرا به جهت دوستی خدای عزوجل دوست بدارید و اهل بیتم را به خاطر دوستی من دوست بدارید.

لذا باید حب و دوستی امام زمان(عج) را در دل‌های مردم به خصوص نسل جوان پویا کرد. این محبت باید به حدی باشد که از طرف امام زمان کارهای خوبی انجام دهد و ثواب آن‌ها را به محضر آن حضرت اهدا کند، مثلاً از طرف ایشان حج به جای آورد و یا به حرم‌های رسول خدا و ائمه معصومین برود. در هر حال باید از خداوند بخواهیم تا یاد و عشق حضرت همیشه سرلوحه اعمال و رفتار ما قرار گیرد تا مستوجب عذاب و قهرالهی نباشیم.

ذکر مناقب و فضایل حضرت مهدی موعود(عج)

بیان مناقب و فضایل اهل بیت(ع) به ویژه حضرت مهدی(عج) از وظایف منتظران است عمل به این وظیفه باعث می‌شود که آنان پویا و فعال باشند و نسبت به ظهور حضرت از خود تلاش و اشتیاق خاصی نشان دهند. حضرت موسی بن جعفر(ع) فرمودند:‌ «هیچ چیز بر ابلیس و لشگریانش دشوارتر نیست از اینکه برادران ایمانی، با یکدیگر دیدار کنند و همانا دو مؤمن با یکدیگر دیدار می نمایند که به یاد خدا باشند. آن گاه فضایل ما را یادآوری کنند؛ در این حال گوشت سالمی بر صورت ابلیس باقی نمی‌ماند تا جایی که روح پلیدش به التماس می‌افتد از فرط آن که درد میکشد پس فرشتگان آسمان و بهشت متوجه می‌شوند و او را لعنت می‌کنند تا اینکه هیچ فرشته مقربی باقی نماند مگر اینکه بر او لعنت فرستد که زبون و با حسرت و مردود می‌افتد.»

پس با شرکت در مجالس مهدوی و جلساتی که فضایل و مناقب آن حضرت بیان می‌شود می‌توان زمینه ساز ظهور شد. زنان منتظر با تشکیل مجالس به نام اهل بیت و امام زمان(عج) و دعوت از کارشناسان معتبر ضمن اینکه جلوی برخی از جلسات انحرافی را می‌گیرند می‌توانند دوستداران اهل بیت را افزایش دهند و آنان را با معارف ناب مهدوی آشنا کنند.

مداومت به خواندن دعای غریق

برنامه دیگری که زنان منتظر می‌توانند انجام دهند، مداومت در خواندن دعا به خصوص خواندن دعای غریق است که شیخ صدوق به سند خود از عبدالله بن سنان از امام صادق روایت کرده است؛ آن حضرت فرمود: «پس از این شبهه‌ای شما را خواهد رسید که بدون نشانه دیده شدنی و امام هدایت کننده‌ای خواهید ماند و از آن نجات نمی‌یابد، مگر کسی که دعای غریق را بخواند.

البته جدای از خواندن دعای غریق، درود و صلوات برآن حضرت هم از اقسام دعا است و علاوه بر این گونه اعمال هدیه نماز مخصوص و قرائت قرآن به آن حضرت هم می‌تواند از جمله برنامه‌های مفید در این زمینه به حساب آید.

صدقه دادن به نیابت از حضرت مهدی

یکی از نشانه‌های مودت و دوستی صدقه دادن برای سلامتی حضرت یا صدقه دادن از طرف ایشان است. از سفارش‌های سید ابن طاووس به فرزندش این است که: صدقه دادن از سوی آن جناب را پیش از صدقه دادن از سوی خودت و عزیزانت قرار ده.

مهیا و مطیع امام بودن

منتظران ظهور حضرت مهدی(عج)، باید در همه حال و در هر ساعتی آماده و گوش به فرمان باشند و زندگی خود را به نوعی مدیریت کنند که بی‌صبرانه منتظر دستورات حضرت باشند و در راه آمادگی ظهور هر چه درتوان دارند دریغ نکنند.

جدیت در عبادات و حفظ دین

عبادت خداوند و داشتن زندگی معنوی، باعث می‌شود انحراف در جامعه کم و نورانیت آن زیاد شود و در نتیجه انسان و اطرافیان او از آسیب‌های اعتقادی در امان بمانند. اگر زنان بتوانند توجه عمیق به اسرار و معارف اصیل عبادات داشته باشند و مبناهای اسلامی و عبادات را به خوبی بشناسند موفق خواهند شد دیگران را هم به سوی خداوند رهنمون سازند؛ از این رو زنان که نقش کلیدی در تربیت و حضور بیشتر در مسائل عبادی دارند در صورتی می‌توانند فرزندان را به سوی معنویت سوق دهند که فلسفه و اسرار عبادی برای خود آنان حل شده باشد. اینان می‌توانند اولاد و افراد جامعه را عاشق عبادت کنند و بکوشند افراد تحت تربیتشان عبادت را دوست داشته و از دین خدا پاسداری کنند. یکی از ابزارهایی که شیطان را از انسان دور می‌کند برپایی نماز است و از اهداف اصلی امام زمان در دوران ظهور برپایی نماز است.

ایجاد ظرفیت‌های لازم

از جمله وظایف زن منتظر این است که بکوشد در سختی‌ها و دشواری‌های مسیر ظهور، با عزمی جدی گام بردارد و در دوران غیبت کبری صبور و مقاوم باشد، زیرا اصلاح امور کاری بسیار سخت و دشوار است؛ همان‌گونه که بسیاری از زنان برای به دست آوردن اندام مناسب، خود را پایبند به رژیم‌های غذایی می‌کنند و دقت در ظاهر خود دارند و دشواری‌های آن را تحمل میکنند برای پرورش و زیباسازی روح خویش نیز باید عزم جدی داشته باشند و خود را ملتزم به یک رژیم روحی و معنوی کنند. با این تلاش ظرفیت‌های لازم را به دست می‌آورند و در برابر دشواری‌ها و موانع ظهور مقاوم هستند.

اگر زنان جامعه اسلامی می‌خواهند تصمیم و عزمی راسخ در یاری رسانی به امام زمان داشته باشند، باید در برابر هر نوع تهاجم فکری قوی و استوار باشند. لازمه این امر این است که هر روز بعد از انجام فرایض به خصوص نماز صبح با امام خود تجدید بیعت کنند تا در این راه ثابت قدم بمانند و یا هر جمعه با ایشان تجدید بیعت کنند.

زنان با صبوری خود نقش مهمی در عمل به سفارش پیامبر دارند؛ چرا که می‌توانند خانواده و فرزندان و حتی برادران و خواهران دینی خود را به ایمان به حضرت مهدی موعود(عج) و صبر در زمان غیبت دعوت کنند و باعث شوند آن‌ها از فتنه‌ها، بلاها، محنت‌ها و اذیت‌های این دوران در امان بمانند.

صبر و صبوری

صبر در زمان غیبت امام عصر(عج) چند گونه است: صبر بر طول غیبت؛ به اینکه از شتابزدگانی نباشد که به سبب طولانی شدن غیبت دل هایشان قساوت می‌گیرد؛ زیرا شتابزدگان در مورد امام(عج) به تردید می افتند. صبر بر آنچه از آزار و استهزا و تکذیب و مانند آن‌ها از مخالفان خود می‌بیند. صبر بر اقسام بلاها و محنت‌هایی که بر او وارد می‌شود. صبر بر آنچه از گرفتاری مؤمنان به دست معاندان و آزار مخالفین نسبت به ایشان می‌بیند؛ در صورتی که نتواند آن‌ها را خلاص و از ایشان دفاع کند.

خداوند در قرآن می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید، شکیبایی کنید و با اتکا به صبر و پایداری یکدیگر بر مقاومت خویش بیفزایید و در امور دین و دنیا با یکدیگر همبستگی داشته باشید و از عذاب خدا پروا کنید، شاید که نیکبخت شوید.»

در واقع انسان با صبر و تحمل مشکلات، می‌تواند دین‌دار باشد و در سختی دوران غیبت تحمل خود را بالا ببرد. انسان‌هایی در این راه موفقند که صبر پیشه کنند و تقوا داشته باشند؛ یعنی خدا محور باشند تا راه دشوار انتظار را به خوبی طی کنند.

منبع : ایسنا