تشخیص زودهنگام، کلید بهبود کیفیت زندگی کودکان اوتیسمی است

دکتر شکری اظهار کرد: اگرچه اوتیسم لزوماً به‌طور کامل درمان نمی‌شود، اما می‌توان شرایط کودک را بهبود بخشید تا زندگی معمول‌تری داشته باشد.

وی با اشاره به پرسش رایج خانواده‌ها درباره زمان تشخیص اوتیسم افزود: اوتیسم یک اختلال عصبی، رشدی است که با نقص در برقراری ارتباط با دیگران شناخته می‌شود. کودکان مبتلا معمولاً تماس چشمی برقرار نمی‌کنند، نسبت به شنیدن نام خود واکنشی نشان نمی‌دهند و در شروع و ادامه گفت‌وگو با دیگران دچار مشکل هستند. این کودکان ممکن است رفتارهایی انجام دهند که با محیط اطراف متناسب نباشد و حتی در صحبت کردن نیز دچار تأخیر یا نقص باشند.

شکری با بیان اینکه یکی دیگر از ویژگی‌های بارز کودکان مبتلا به اوتیسم، بروز رفتارها و حرکات تکراری و محدود است، گفت: برای مثال ممکن است کودک فقط در یک مسیر مشخص راه برود، علایق بسیار محدودی داشته باشد، به پوشیدن یک لباس خاص اصرار کند یا یک جمله مشخص را بارها تکرار کند. این کودکان در صورتی که نظم و ترتیب ذهنی یا محیطی‌شان به هم بخورد، واکنش‌های شدید و نامتناسب نشان می‌دهند و در درک احساسات و عواطف دیگران نیز با مشکل مواجه هستند.

وی با تأکید بر نقش پذیرش بیماری از سوی خانواده‌ها گفت: زود اقدام کردن و پذیرش بیماری بسیار مهم است. متأسفانه برخی خانواده‌ها در مرحله انکار باقی می‌مانند و بیماری کودک را کتمان می‌کنند که همین موضوع باعث می‌شود مداخلات درمانی دیرتر آغاز شود.

شکری درباره علائم هشداردهنده‌ای که نیاز به مراجعه سریع‌تر به پزشک دارد، گفت: علائم اوتیسم از ۹ تا ۱۲ ماهگی قابل شناسایی است. کودک در این سن باید به صدای پدر و مادر واکنش نشان دهد، تماس چشمی برقرار کند، از بغل شدن و لمس لذت ببرد. در ۱۲ ماهگی انتظار داریم کودک ژست بگیرد و حرکات موزون و هدفمند داشته باشد. والدین باید رفتارهای متعارف هر سن را بشناسند و در صورت مشاهده هرگونه تأخیر، به پزشک مراجعه کنند.

وی ادامه داد: در حدود یک‌سالگی انتظار داریم کودک شروع به گفتن کلمات کند. گاهی کودک در ابتدا طبیعی به نظر می‌رسد اما ناگهان دچار پس‌رفت می‌شود که این موضوع باید بسیار جدی گرفته شود. در سنین ۲ تا ۳ سالگی، کودک باید تعامل در بازی، ارتباط با دیگران و بازی‌های تخیلی را یاد بگیرد. همچنین در ۱۸ ماهگی کودک باید برای بیان خواسته‌های خود به شیء مورد نظر اشاره کند، در حالی که در کودکان اوتیسم، معمولاً کودک به‌جای اشاره کردن، از دست مادر برای رسیدن به خواسته خود استفاده می‌کند.

این متخصص نورولوژی اطفال با بیان اینکه اوتیسم اغلب از بدو تولد وجود دارد اما تشخیص آن ممکن است به تأخیر بیفتد، گفت: عدم توجه والدین یکی از دلایل تأخیر در تشخیص است. در گذشته به دلیل سبک زندگی متفاوت، بروز این اختلال کمتر دیده می‌شد، اما امروزه به‌دلیل تک‌فرزندی و افزایش استفاده از ابزارهای دیجیتال، میزان تعاملات کاهش یافته و بروز این اختلال بیشتر شده است.

وی با اشاره به نقش ژنتیک در بروز اوتیسم افزود: اوتیسم زمینه ژنتیکی دارد و ژنتیک یکی از فاکتورهای مهم در بروز این بیماری است.

شکری با اشاره به مفهوم جدید «کودکان دیجیتال» گفت: امروزه در کنار اوتیسم، با پدیده‌ای به نام کودکان دیجیتال مواجه هستیم؛ کودکانی که از بدو تولد در معرض تلویزیون، موبایل و سایر ابزارهای دیجیتال قرار می‌گیرند. از نظر علمی، دیدن برنامه‌های دیجیتال برای کودکان زیر دو سال کاملاً ممنوع است و حتی یک دقیقه هم نباید کودک در معرض این ابزارها قرار بگیرد.

وی در خصوص دوزبانه کردن کودکان تصریح کرد: دوزبانه بودن به‌خودی‌خود بد نیست، اما زمان شروع آن بسیار مهم است. ابتدا باید در سه سال اول زندگی، زبان پایه کودک به‌طور کامل شکل بگیرد و پس از آن آموزش زبان دوم مانند انگلیسی آغاز شود. شروع زودهنگام زبان دوم می‌تواند برای کودک آسیب‌زا باشد.

این متخصص نورولوژی اطفال افزود: کودکان دیجیتال معمولاً در برقراری ارتباط دچار مشکل هستند و در برخی موارد می‌توان آن‌ها را در طیف اوتیسم قرار داد. زمانی که موبایل از این کودکان گرفته می‌شود، دچار استرس و اضطراب شدید می‌شوند.

وی با اشاره به ظاهر کودکان مبتلا به اوتیسم گفت: اغلب این کودکان از نظر ظاهری کاملاً نرمال هستند و حتی ممکن است از نظر رشد بدنی، قد و وزن بالاتری نسبت به همسالان خود داشته باشند. تشخیص اوتیسم بر اساس مجموعه‌ای از علائم است و وجود یک علامت به‌تنهایی کافی نیست.

به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، شکری تأکید کرد: در مسیر درمان، اگر خانواده‌ها مشاهده کردند که پاسخ‌دهی کودک کند است یا حتی گاهی پس‌رفت وجود دارد، نباید ناامید شوند. این نوسانات طبیعی است و لازم است درمان را با صبوری و استمرار ادامه دهند.

منبع : ایسنا