پریان نظامی نه نماد اغواگری که دعوت‌کنندگان به شهود و راز هستند / نظامی، برخلاف زرتشت پری را واسطه تجربه معرفت می داند / هفت پیکر، سفر به ناخودآگاه

پریان نظامی برخلاف دیوان یا جادوگران، نماد اغواگری منفی نیستند، بلکه دعوت‌کنندگان به شهود و راز هستند. پادشاه هند، نماینده عقل و سلطه مردانه است و پری، نیروی شهودی و سرکش طبیعت. برخورد این دو نیرو، همان کشاکش میان فرهنگ و غریزه، آگاهی و ناخودآگاه است. از همین منظر می‌توان گفت نظامی، برخلاف زرتشت که پری را شر می‌دانست، او را واسطه تجربه معرفت قرار می‌دهد...در پرتو اسطوره‌شناسی نوین می‌توان گفت پری نظامی، همان نیرویی که انسان را از مرز عقل عبور می‌دهد تا در آینه خیال، حقیقت وجود خویش را بازبیابد. …