آیا واگنر هیتلر را ساخت یا از او سوءاستفاده کرد/ موسیقی واگنر در جلوی اتاق‌های گاز پخش می‌شد؟

در میان تمام هنرمندانی که جهان تاکنون به خود دیده، شاید هیچ‌کس به اندازه ریچارد واگنر این تناقض را به دوش نکشیده است: موسیقی او چنان گیرا، ژرف و متحول‌کننده است که شنونده را بی‌اختیار به تحسین وامی‌دارد؛ و در عین حال، اندیشه‌ها و رفتار او چنان سمی، خودخواهانه و شرورانه است که هر وجدان بیداری را به محکومیت وامیدارد. واگنر آن مورد مرزی است که پرسش دیرینه «آیا می‌توان هنر را از هنرمند جدا کرد؟» را به یک بحران وجودیِ تفسیری تبدیل می‌کند.