اگر صفحه را درست نمی‌بینید اینجا را کلیک کنید

«شَرخر»ها و بیماری‭ ‬شدید‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران
اینکه‭ ‬افرادی‭ ‬شغلشان‭ ‬این‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬خانه‭ ‬تخلیه‭ ‬کنند،‭ ‬شغل‭ ‬کاذب‭ ‬جدید‭ ی‬است‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آمده‭ ‬است. ‬اگر‭ ‬فرض‭ ‬کنیم‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬صحت‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬نشانه‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬بیماری‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬است‭. همچنان‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬عدم‭ ‬وصول‭ ‬چک‌ها‭ ‬آدم‌ها‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬راه‌های‭ ‬غیر‭ ‬رسمی‭ ‬می‌روند،‭ ‬اگر‭ ‬برای‭ ‬تخلیه‭ ‬مسکن‭ ‬هم‭ ‬مالک‭ ‬مجبور‭ ‬شود‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬راه‌های‭ ‬غیر‭ ‬رسمی‭ ‬برود‭ ‬این‭ ‬هم‭ ‬نشان‌دهنده‭ ‬بیماری‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬است‭. ‬همه‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬علائم‭ ‬جدی‭ ‬بیماری‭ ‬بد‭ ‬یک‭ ‬اقتصاد‭ ‬است.‭ ‭ ‬وقتی‭ ‬دمای‭ ‬بدن‭ ‬شخصی‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬کند‭ ‬ظاهرا‭ ‬به‭ ‬او‭ ‬می‌گویند‭ ‬که‭ ‬تب‭ ‬دارد‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬تب‭ ‬یک‭ ‬علامت‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬بیماری‭ ‬است‭.‬ مسئله‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬هم‭ ‬همین‭ ‬است؛‭ ‬تعداد‭ ‬چک‌های‭ ‬برگشتی‭ ‬یک‭ ‬نوع‭ ‬بیماری‭ ‬در‭ ‬اقتصاد‭ ‬ایران‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭. ‬درمورد‭ ‬چک‌های‭ ‬برگشتی‭ ‬از‭ ‬کلمه‭ ‬رکود‭ ‬اقتصادی‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کنیم‭. ‬ به‭ ‬این‭ ‬صورت‭ ‬که‭ ‬وقتی‭ ‬اقتصادی‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬رکودی‭ ‬به‭ ‬سر‭ ‬می‌برد‭ ‬تعداد‭ ‬چک‌های‭ ‬برگشتی‭ ‬افزایش‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند‭. ‬یا‭ ‬این‭ ‬بحث‭ ‬که‭ ‬شغل‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬افراد‭ ‬تخلیه‭ ‬کردن‭ ‬خانه‭ ‬مستاجرین‭ ‬است‭ ‬علائم‭ ‬بیماری‭ ‬شدید‭ ‬اقتصاد‭ ‬ما‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬نظام‭ ‬تصمیم‌گیری‭ ‬باید‭ ‬تصمیمی‭ ‬را‭ ‬اتخاذ‭ ‬کند‭ ‬که‭ ‬اقتصاد‭ ‬به‭ ‬شرایط‭ ‬نرمال‭ ‬خود‭ ‬بازگردد‭. ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬اینکه‭ ‬مبلغ‭ ‬اجاره‭ ‬افزایشی‭ ‬بوده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬احتمالا‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬مالکین‭ ‬نمی‌خواهند‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬نرخ‭ ‬مصوب‭ ‬عمل‭ ‬کنند‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬شیوه‌های‭ ‬خلاف‭ ‬روی‭ ‬آورده‌اند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬استفاده‭ ‬می‌کنند‭. ‬طبیعی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬راه‭ ‬حل‭ ‬نخواهد‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬من‭ ‬فکر‭ ‬می‌کنم‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ابزارهای‭ ‬غیر‭ ‬رسمی‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬ابزار‭ ‬رسمی‭ ‬برای‭ ‬رسیدن‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬حق‭ ‬واقعی‭ ‬نشانه‭ ‬خوبی‭ ‬برای‭ ‬اقتصاد‭ ‬نیست‭.‬‮ * دکترای اقتصاد با گرایش بودجه عمومی * منتشر شده در روزنامه آفتاب یزد/ سه‌شنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۱