تندیس ماهی آفانیوس نماد زیستی اصفهان در شهر حسن‌آباد نصب شد

به گزارش خبرنگار مهر، تندیس ماهی آفانیوس، یکی از نمادهای زیستی اصفهان و گونه بومی زاینده‌رود و تالاب بین المللی گاوخونی بعدازظهر سه‌شنبه ۱۹ خرداد به مناسبت هفته ملی محیط‌زیست با حضور مسئولان استانی و شماری از دوستداران محیط‌زیست در شهر حسن آباد از توابع شهرستان جرقویه در بخش مرکزی اصفهان، رونمایی شد.

تندیس ماهی آفانیوس نمادی از حفاظت مشارکتی است

مریم کرمانی، سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان با ابراز خرسندی از حضور پرشور جوانان در این مراسم اظهار کرد: تفاوت این افتتاحیه با بسیاری از مراسم‌های مشابه، حضور گرم و پرانرژی جوانان است. هر اقدامی که انجام می‌دهیم، برای همین جوانان است تا بتوانیم وظیفه‌ای را که بر عهده داریم، یعنی حفاظت از محیط‌زیست و سرمایه‌های طبیعی کشور، به نسل بعد منتقل کنیم و آن‌ها نیز بهتر از ما از این سرمایه‌ها نگهداری کنند.

وی در ادامه ضمن تقدیر از فرشته عالمشاه، بانوی فعال محیط‌زیست و مدیرخانه ماهی آفانیوس، فرماندار و شهردار حسن‌آباد جرقویه افزود: امروز شاهد شکل‌گیری یک حفاظت مشارکتی در استان و این شهرستان هستیم که اقدام بسیار مثبتی است. می‌دانیم اگر حفاظت مشارکتی نباشد و تنها به بخش دولتی محدود شود، نمی‌تواند تا انتها پیش برود و موفق باشد. یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های امروز، همین حفاظت مشارکتی است.

احداث زیستگاه امن ماهی آفانیوس در شهرداری حسن‌آباد

در ادامه مسعود جمشیدی شهردار حسن‌آباد اظهار کرد: با رهنمودهای فرماندار که دغدغه‌های زیست‌محیطی‌شان انصافاً در برنامه‌های شهرستان غالب است، وارد بحث حفظ و حفاظت از ماهی آفانیوس شدیم اما این حفاظت به این تندیس ختم نمی‌شود. در برنامه قبلی که خدمت آقای گلعلیزاده مدیرکل سابق محیط‌زیست اصفهان بودیم، خانه آفانیوس افتتاح شد، از من خواستند با توجه به اینکه شهر حسن‌آباد را با نماد ماهی آفانیوس می‌شناسیم، در ورودی شهر نیز این نماد معرفی شود.

وی ادامه داد: طرح اولیه از سوی ما نبود. چندین گروه از بچه‌هایی که در حوزه گرافیک کار می‌کردند، روی شکل و ابعاد ماهی تحقیق کردند. همان‌طور که می‌دانید، ماهی‌های متفاوتی در این منطقه به‌ویژه در بخش جرقویه علیا وجود دارد. نکته جالب این است که برخلاف بخش مرکزی که قنات‌ها خشک شده، در بخش علیا هنوز قنات‌های سطح شهر فعال هستند.

شهردار حسن آباد خاطرنشان کرد: می‌خواستیم گونه ماهی آفانیوس را معرفی کنیم که طراحی، برنامه‌ریزی و نصب انجام شده و اعتبار این پروژه نیز با مصوبه اعضای شورای اسلامی شهر تأمین شد.

جمشیدی تاکید کرد: ما، نصب تندیس ماهی آفانیوس را نمادی برای ادامه فعالیت‌ها و زیست امن این ماهی در منطقه جرقویه علیا و شهر حسن‌آباد می‌دانیم. یک اقدام ارزشمند دیگر که اکنون آغاز شده و امیدوارم چند ماه دیگر، چه در دوره ما و چه در دوره‌های بعد، به بهره‌برداری برسد، کار مشترکی است که برای زیستگاه امن این ماهی در حاشیه شهرداری شروع کرده‌ایم. با هماهنگی فرماندار و همراهی اقشار مختلف، این اتفاق در شهرداری رقم خورد.

به گفته وی، دلیل انتخاب شهرداری برای احداث استخر ماهی افانیوس این بود که این ماهی واقعاً گونه‌اش در حال از بین رفتن بود. مردم شناخت کافی از ماهی آفانیوس و خطر انقراض گونه‌اش نداشتند. متأسفانه در ایام نوروز، بچه‌ها به‌راحتی این ماهی‌ها را صید می‌کردند و از آن طرف، ماهی‌های مهاجم را به چشمه منتقل می‌کردند و خطر انقراض این گونه بیش از پیش احساس می‌شد.

شهردار حسن‌آباد اضافه کرد: شروع به ایجاد یک زیستگاه کردیم. الان خاکبرداری شروع شده و تأمین اعتبار صورت گرفته تا یک استخر ویژه برای این ماهی در نظر گرفته شود و این گونه در معرض خطر انقراض به آن منتقل شود.

جمشیدی ابراز امیدواری کرد: مکان حفاظت ماهی افانیوس حتی به یک جاذبه گردشگری در شهر حسن‌آباد تبدیل شود زیرا یکی از پتانسیل‌های اصلی این شهرستان گردشگری است؛ از تپه‌های ماسه‌ای و چشمه گرفته تا قنوات، برج‌ها و بوم‌گردی‌ها و این پروژه هم می‌تواند ضمیمه جاذبه‌های گردشگری منطقه شود.

تندیس ماهی آفانیوس ثمره ۱۰ سال تلاش برای حفاظت تنوع زیستی است

همچنین فرشته عالم‌شاه، فعال محیط‌زیست و مدیرخانه ماهی آفانیوس در این مراسم با اشاره به اینکه ساخت و نصب تندیس ماهی آفانیوس با حمایت و همراهی شورای شهر حسن‌آباد به سرانجام رسید، اظهار کرد: امروز این تندیس برای ما یک نماد بسیار خاص است و واقعاً خوشحالم، شاید خوشحالی‌ام فراتر از وصف باشد زیرا این تندیس نمادی از ۱۰ سال تلاش ما و نشانه‌ای از عزم و همت مردم و مسئولان این منطقه برای حفاظت از تالاب گاوخونی، تنوع‌زیستی و آینده فرزندانمان است.

وی افزود: رونمایی از این مجسمه با تمام رونمایی‌های دیگر تفاوت دارد زیرا ما نه پارچه‌ای روی آن انداخته‌ایم و نه قرار است روبانی قیچی کنیم. کاری که می‌خواهیم انجام دهیم این است که از بچه‌هایی تقدیر کنیم که امسال و سال گذشته در کنار ما بودند و این بچه‌ها تمام بار حفاظت را به دوش کشیدند، از جداسازی ماهی‌ها گرفته تا کشیک‌های نوروز. انرژی‌ای که به ما دادند و همراهی‌شان باعث شد تمام سختی‌های کار برایمان شیرین و قابل‌تحمل شود.

به گزارش مهر، کپور دندان‌دار یا گورماهی اصفهان با نام علمی Aphanius isfahanensis گونه‌ای منحصر به فرد است که فقط در حوضه زاینده‌رود و تالاب بین‌المللی گاوخونی زندگی می‌کند.

این گونه به‌عنوان یک ماهی لاروخوار بومی در کنترل جمعیت حشرات و پشه‌های ناقل برخی بیماری‌ها مانند سالک نقش مهم و بی‌بدیلی دارد. ماهی آفانیوس گونه‌ای تخم‌گذار با طول عمر چهار تا پنج سال است.

این ماهی از نظر حفظ ذخایر ژنتیکی بسیار با ارزش است اما وضعیت زیستگاه و محل پراکنش این گونه به دلیل فعالیت‌های انسانی در شرایط نامناسبی است.

نوسانات آب رودخانه زاینده‌رود و تالاب بین‌المللی گاوخونی و خشکی بخش‌هایی از زیست‌بوم آبی در سال‌های اخیر، زندگی این گونه منحصر به فرد را با خطر مواجه کرده است.