راه‌اندازی صندوق‌ بیتکوین در بورس تهران؛ سرآغاز یک سرمایه‌گذاری ایمن

به گزارش خبرنگار مهر، محمود گودرزی شرکت بورس اوراق بهادار تهران از ابلاغ مسئولیت رسمی راه‌اندازی ابزارهای رمزارزی توسط سازمان بورس خبر داد و اعلام کرد که به‌زودی شاهد پذیرش صندوق‌های بیت‌کوین و اتریوم در بازار سرمایه خواهیم بود. به گفته وی، در این مدل نوین، صرافی‌های رمزارزی حذف نشده و به عنوان «تأمین‌کننده نقدینگی» ایفای نقش می‌کنند.

گودرزی در پنل «تنظیم‌گری هوشمند در اقتصاد دیجیتال» در دومین رویداد ملی رمزآتی با تشریح جزئیات ورود دارایی‌های دیجیتال به بازار سرمایه، از برنامه جامع بورس برای تبدیل این دارایی‌ها به اوراق بهادار (Securitization) و حل چالش‌های امنیتی نگهداری رمزارزها پرده برداشت.

ابلاغ رسمی سازمان بورس و پایان انتظار

گودرزی با اشاره به تلاش‌های یک‌ساله و مذاکرات فشرده با فعالان بازار کریپتو اظهار داشت: سازمان بورس و اوراق بهادار طی نامه‌ای رسمی، بورس تهران را مسئول تأسیس و راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر رمزارز کرده است. با اراده‌ای که در وزارت اقتصاد و حکمرانی اقتصادی وجود دارد، ان‌شاءالله به‌زودی شاهد نهادی شدن این صندوق‌ها و آغاز معاملات آن‌ها خواهیم بود.

وی افزود: هدف ما این است که صندوق‌های رمزارز، به‌ویژه بیت‌کوین و اتریوم و احتمالاً یکی دیگر از آلت‌کوین‌ها، مشابه بازارهای جهانی وارد بورس شوند تا از رقابت منفی بین بازار سرمایه و بازار ارزهای دیجیتال جلوگیری کرده و به سمت همگرایی حرکت کنیم.

پاسخ به نیاز نسل Z و رفع دردسر برای نسل قدیم

مدیرعامل بورس تهران انگیزه اصلی این اقدام را تغییر ذائقه سرمایه‌گذاری و پاسخ به نیاز عامه مردم دانست و گفت: مفهوم دارایی برای نسل زد (Gen Z) تغییر کرده و آن‌ها اشتیاق عجیبی به دارایی‌های دیجیتال دارند. از سوی دیگر، نسل‌های قبل (نسل X و Y) که سرمایه‌گذاران فعلی بازار هستند، مایل به داشتن این کلاس دارایی در پرتفوی خود هستند اما علاقه یا دانش فنی درگیر شدن با موضوعات پیچیده‌ای نظیر کیف پول (Wallet)، کلید خصوصی (Private Key) و امنیت شبکه را ندارند.

وی تصریح کرد: بورس تهران این امکان را فراهم می‌کند که افراد بدون درگیری با مسائل فنی و امنیتی، این دارایی‌ها را در قالب ابزارهای قانونی و امن در سبد سهام خود داشته باشند.

حل معمای «نهاد امین» با مدل ذخیره‌سازی سرد (Cold Storage)

گودرزی چالش اصلی و پاشنه آشیل ورود رمزارزها به بورس را موضوع «نهاد امین» (Custodian) دانست و با انتقاد از سرعت پایین و ابهامات دستورالعمل‌های موجود گفت: بانک مرکزی در دستورالعمل سندباکس تنها اشاره‌ای کلی به نهاد امین کرده و ساختار آن مشخص نیست. برای حل این ریسک بزرگ، ما منتظر نماندیم و مدلی مبتنی بر کنترل ریسک طراحی کردیم.

او در تشریح این مدل پیشنهادی گفت: پیشنهاد و جمع‌بندی نهایی ما این است که ۹۰ تا ۹۵ درصد از دارایی‌های مردم در صندوق‌های رمزارزی به صورت کلد والت (کیف پول سرد و آفلاین) نگهداری شود تا امنیت آن تضمین گردد و تنها ۵ درصد دارایی برای نقدشوندگی و ابطال واحدها در کیف پول گرم (Hot Wallet) قرار گیرد. این مدل، ریسک هک شدن یا گم شدن کلیدها را که دغدغه اصلی سرمایه‌گذاران است، حذف می‌کند.

ساختار ۶ رکنی و نقش جدید صرافی‌ها

مدیرعامل بورس تهران با تأکید بر اینکه هیچ ذی‌نفعی در این مسیر حذف نخواهد شد، از تعریف نقش جدید برای پلتفرم‌های تبادل رمزارز (صرافی‌ها) خبر داد: ما صرافی‌ها و پلتفرم‌های رمزارزی را به عنوان تأمین‌کننده نقدینگی (Liquidity Provider - LP) در نظر گرفته‌ایم. مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری تخصص یا واحدی برای خرید و فروش مستقیم رمزارز ندارند؛ لذا طی قراردادی، پلتفرم‌ها دارایی لازم (مثل بیت‌کوین) را تأمین می‌کنند و صندوق‌ها یونیت (واحد) صادر می‌کنند.

وی ارکان شش‌گانه این صندوق‌ها را به شرح زیر اعلام کرد که تضمین‌کننده شفافیت و امنیت معاملات خواهند بود:

• حسابرس
• متولی
• تأمین‌کننده نقدینگی (LP)
• مدیر صندوق
• نهاد امین (Custodian)
• بازارگردان

تأخیر بازار ایران نسبت به جهان

گودرزی با انتقاد از تأخیر بازار سرمایه ایران در پذیرش این فناوری گفت: اکنون بیش از ۲۰ کشور و ۲۶ بورس در دنیا، و حتی بورس استانبول در همسایگی ما، صندوق‌های رمزارزی را راه‌اندازی کرده‌اند. بازار سرمایه ایران با یک تأخیر زمانی (Time Lag) وارد این حوزه شده و ما باید این عقب‌ماندگی را جبران کنیم.

جذب نقدینگی به سمت تولید

وی در پایان به اهمیت اقتصاد کلان این طرح اشاره کرد و گفت: تخمین زده می‌شود بیش از ۵ تا ۶ میلیارد دلار دارایی رمزارزی در پلتفرم‌های خارج از بازار سرمایه وجود دارد. اگر بتوانیم این دارایی‌های غیرمولد را به اوراق بهادار تبدیل کنیم (Securitization) و امکان توثیق آن‌ها فراهم شود، نقدینگی به جای خروج از بازار، در چرخه تأمین مالی اقتصاد قرار گرفته و تحول شگرفی در حکمرانی اقتصادی رخ خواهد داد.

گودرزی ضمن دعوت از فعالان و متخصصان برای همکاری با تیم تحقیق و توسعه (R&D) بورس تهران تأکید کرد: ما به دنبال مدلی هستیم که هم دغدغه رگولاتور را در خصوص تأمین مالی پاسخ دهد و هم امنیت دارایی سرمایه‌گذاران را تضمین کند.