مشهدالرضا(ع) یکپارچه حسینی شد؛ فعالیت ۵ هزار هیئت در دهه اول محرم

خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: با آغاز ماه محرم، مشهد بار دیگر در حال‌وهوای سوگواری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) غرق شده است؛ شهری که به واسطه همجواری با بارگاه منور حضرت امام رضا(ع)، در همه مناسبت‌های مذهبی جلوه‌ای ویژه پیدا می‌کند و در ایام محرم نیز صحنه حضور گسترده مردم، هیئت‌های مذهبی، مداحان، شاعران آئینی و خادمان حسینی می‌شود.

در روزهای منتهی به آغاز دهه نخست محرم، بسیاری از خیابان‌ها، مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، منازل و معابر اصلی و فرعی شهر مشهد سیاهپوش شده‌اند. پرچم‌های عزا بر سردر هیئت‌ها و اماکن مذهبی نصب شده، ایستگاه‌های صلواتی در حال برپایی است و هیئت‌های مذهبی، از مناطق مرکزی شهر گرفته تا محلات کم‌برخوردار و حاشیه‌ای، خود را برای برگزاری مجالس روضه، سخنرانی، سینه‌زنی، زنجیرزنی، دسته‌روی و اجتماعات شبانه آماده کرده‌اند.

بر اساس اعلام رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد، در دهه اول ماه محرم امسال ۵ هزار هیئت مذهبی در قالب‌های مختلف همچون حسینیه‌ها، مساجد، روضه‌های خانگی و هیئت‌های کوچک و بزرگ محلی در سطح این کلانشهر فعالیت می‌کنند. این آمار، مشهد را به یکی از کانون‌های اصلی برپایی آیین‌های عزاداری در کشور تبدیل کرده و نشان می‌دهد که شور حسینی در این شهر تنها محدود به چند اجتماع بزرگ نیست، بلکه در تار و پود محلات و بافت اجتماعی آن جریان دارد.

فعالیت ۴ هزار هیئت در برپایی موکب و اجتماعات شبانه

محمدرضا صفایی، رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد، با اشاره به گستردگی فعالیت‌های هیئت‌های مذهبی در دهه اول محرم اظهار کرد: از میان ۵ هزار هیئت فعال در مشهد، ۴ هزار هیئت علاوه بر برگزاری مراسم عزاداری، نسبت به برپایی موکب، ایستگاه‌های صلواتی، دسته‌روی هیئت‌های اطراف حرم مطهر رضوی و اجتماعات شبانه نیز اقدام می‌کنند.

به گفته رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد ، این حضور گسترده نه تنها در مناطق شناخته‌شده و پرتردد مشهد، بلکه در محلات مختلف و حتی نقاط کم‌برخوردار شهر نیز به‌طور پررنگ دیده می‌شود. همین مسئله سبب شده است که در ایام محرم، تقریباً هیچ نقطه‌ای از مشهد از حال‌وهوای عزاداری خالی نباشد و عزاداران حسینی بتوانند در نزدیک‌ترین مسجد، حسینیه یا اجتماع مردمی، در مجالس سوگواری شرکت کنند.

وی با تأکید بر نقش هیئت‌ها در تقویت روحیه دینی، معرفتی و اجتماعی مردم تصریح کرد: هیئت‌ها در ایجاد شور حسینی، گسترش محبت اهل‌بیت(ع)، آشنایی نسل جوان با فرهنگ عاشورا و تبیین فلسفه قیام امام حسین(ع) نقش بسیار مهمی دارند. در این میان، هیئت‌های فعال در محلات کم‌برخوردار از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند؛ چرا که مردم این مناطق با وجود دشواری‌های معیشتی و فشارهای اقتصادی، با تمام توان و اخلاص برای زنده نگه داشتن شعائر حسینی تلاش می‌کنند.

هیئت‌های شاخص مشهد کدامند؟

صفایی در بخشی از اظهارات خود به چند هیئت شاخص و مردمی در سطح شهر اشاره کرده و از آنها به عنوان اجتماعات پرجمعیت و تأثیرگذار دهه اول محرم نام برده است.در این میان، هیئت «مجنون‌الحسین(ع)» در وکیل‌آباد ۵۹ یکی از هیئت‌های شناخته‌شده‌ای است که در سال‌های اخیر با استقبال قابل توجه عزاداران همراه بوده است. این هیئت در یکی از محورهای مهم غرب مشهد قرار دارد و با حضور خادمان، مادحین و عزاداران، از جمله مجالس پررونق محرم در این منطقه به شمار می‌رود.

رئیس شورای هیئات مذهبی مشهد افزود: هیئت «منتظریه» در خیابان هاشمیه ۲۰ نیز از دیگر هیئت‌های بزرگ و مردمی مشهد است که هرساله در دهه اول محرم میزبان عزاداران حسینی می‌شود. موقعیت این هیئت در یکی از مناطق پرتردد شهری سبب شده است که جمعیت قابل توجهی از اهالی منطقه و دیگر نقاط شهر در مراسم آن شرکت کنند.

وی ادامه داد: از دیگر مجالس شاخص می‌توان به هیئت «دلدادگان حضرت اباالفضل(ع)» در مفتح ۴۳، ورزشگاه امام خمینی(ره) اشاره کرد؛ هیئتی که در فضایی وسیع‌تر، زمینه حضور جمع بیشتری از عزاداران را فراهم کرده و از برنامه‌های مهم دهه اول محرم در مشهد محسوب می‌شود.

همچنین هیئت «جان‌نثاران امام زمان(عج)» در سالن شهید بهشتی از جمله اجتماعات پرمخاطب محرم در مشهد است که زائران و مجاوران می‌توانند در آن حضور یابند و از فضای معنوی مراسم بهره‌مند شوند.

اطلاع‌رسانی حضور مداحان و شاعران آئینی در اجتماعات پرشور مشهد

در کنار هیئت‌های ثابت، حضور مداحان، شاعران آئینی و چهره‌های شناخته‌شده عرصه مرثیه‌خوانی و حماسه‌خوانی، بخشی از جلوه‌های شاخص محرم در مشهد را شکل می‌دهد. بر اساس برنامه‌های اعلام‌شده، در نقاط مختلف شهر اجتماعات متعددی با حضور این ذاکران اهل‌بیت(ع) برگزار می‌شود.

علی ملائکه از جمله مداحانی است که هر شب در بلوار خیام به سمت میدان فردوسی در مجالس عزاداری حضور دارد. این محور شهری در شب‌های محرم شاهد تجمع پرشور مردم و دوستداران اهل‌بیت(ع) خواهد بود.

کاظم اکبرزاده، مسئول کانون مداحان خراسان رضوی، نیز هر شب از حوالی ساعت ۲۰ تا ۲۲:۳۰ در محدوده چهارراه عبدالمطلب و میدان جانباز حضور می‌یابد. این منطقه از جمله نقاطی است که در سال‌های اخیر به یکی از محل‌های مهم برگزاری اجتماعات مذهبی شبانه تبدیل شده است.

در کوی سیدی و در اجتماعات مردمی شهید اصلانی، کاظم ذوقیان از ساعت ۲۱ برنامه عزاداری را همراهی می‌کند. این مراسم از جمله برنامه‌هایی است که در بستر محلات مردمی شهر برگزار می‌شود و شور و حضور اهالی محل در آن بسیار چشمگیر است.

ابراهیم احمدی نیز در دو نقطه از شهر برنامه دارد؛ ساعت ۲۰:۳۰ در چهارراه امیریه و ساعت ۲۱:۳۰ در مجتمع حضرت ابوالفضل(ع)، نبش فدائیان ۱۶. این تنوع مکانی نشان می‌دهد که مجالس عزاداری در مشهد، با گستره‌ای وسیع و در چندین محور به طور همزمان در حال برگزاری است.

محمد موحد هم هر شب در بلوار پیروزی ۶، مسجد رضوی و همچنین در بلوار رضوی، مسجد المهدی(عج) به مرثیه‌خوانی می‌پردازد. این مراسم‌ها در مناطق مسکونی و پرجمعیت شهر، فضای معنوی ویژه‌ای را برای اهالی فراهم می‌آورد.

از موکب عشاق‌الفاطمه تا سر در دانشگاه فردوسی

از دیگر برنامه‌های اعلام‌شده در سطح شهر، مراسم علیرضا نژادحسین است که ساعت ۲۱:۳۰ در تقاطع خیابان شهید مفتح و امت، موکب عشاق‌الفاطمه و ساعت ۲۳ در خیابان فدائیان اسلام، مجتمع امیرالمؤمنین(ع) برگزار می‌شود. این دو نقطه از محورهای فعال عزاداری شبانه در مشهد به شمار می‌روند.

حاج سیدمحمدرضا یعقوبی‌آل نیز در دو مکان برنامه خواهد داشت؛ ساعت ۲۱ در مسجد امام حسن مجتبی(ع)، خیابان مصباح یزدی، ابتدای خیابان شهید هاشمی‌نژاد و ساعت ۲۳ در سردر دانشگاه فردوسی. حضور مراسم عزاداری در چنین نقاطی، نشان‌دهنده گستره متنوع مخاطبان و پیوند آیین‌های محرم با فضای عمومی و فرهنگی شهر است.

مهدی قرایی نیز هر شب در بلوار شهید آوینی و مناطق حاشیه شهر در مجالس عزاداری حاضر می‌شود. این حضور در مناطق حاشیه‌ای از آن جهت اهمیت دارد که محرم در مشهد تنها به اجتماعات مرکزی و هیئت‌های شناخته‌شده محدود نیست، بلکه در بافت‌های کمتر برخوردار نیز با شور فراوان برگزار می‌شود.

در بلوار طبرسی شمالی ۴، میدان فجر نیز مجید خوشنویسان برنامه عزاداری خواهد داشت؛ محوری که به دلیل همجواری با مسیرهای پرتردد و نزدیکی به برخی بافت‌های قدیمی، از جمله کانون‌های مهم حضور مردمی در شب‌های محرم به شمار می‌رود.

چهارراه عبدالمطلب، شیرازی، سجاد و هدایت در کانون عزاداری

سیدحمید مرتضوی نیز هر شب در چهارراه عبدالمطلب اجرای حماسی خواهد داشت. این منطقه که از کانون‌های پررفت‌وآمد مشهد است، در دهه اول محرم به یکی از محل‌های برجسته برگزاری مجالس عزاداری شبانه تبدیل می‌شود.

در خیابان شیرازی، ره‌باغ رضوان، محمود باباخانی هر شب به اجرای برنامه می‌پردازد. نزدیکی این محدوده به فضای زیارتی و حضور زائران و مجاوران، به مراسم این بخش حال‌وهوایی خاص می‌دهد.

هادی نیازی نیز ساعت ۲۱ در بلوار شهید نامجو ۱۰، ایستگاه ولی‌عصر(عج) حضور خواهد داشت و علیرضا خوید نیز ساعت ۲۱ در بلوار هدایت و ساعت ۲۲ در بلوار ایثارگران در مجالس عزاداری شرکت می‌کند.

در شهرک سیس‌آباد رسالت، حسین رمضانی هر شب از ساعت ۲۰ تا ۲۳ در یک اجتماع عظیم مردمی برنامه دارد؛ اجتماعی که از جمله نمونه‌های روشن مشارکت مردمی در برگزاری عزاداری محرم در بافت‌های شهری مشهد است.

سیدعلی سجادی‌منش نیز هر شب در اجتماعات نبش خیابان ایثارگران ۸ حضور دارد و به مرثیه‌خوانی می‌پردازد.

از دیگر برنامه‌ها می‌توان به حضور سیدمهدی هاشمی اشاره کرد که ساعت ۲۱ در چهارراه عامل و ساعت ۲۲ در عبادی ۷۵، مسجد چهارده معصوم(ع) مجلس عزاداری خواهد داشت.

حمید پیوندیان نیز هر شب ساعت ۲۱ در چهارراه حرعاملی و ساعت ۲۲ در بلوار سجاد در برنامه‌های عزاداری حاضر می‌شود.

موکب‌ها، ایستگاه‌های صلواتی و اجتماعات شبانه

در کنار هیئت‌ها و مجالس رسمی، یکی از مهم‌ترین جلوه‌های محرم در مشهد، فعالیت موکب‌ها و ایستگاه‌های صلواتی است. این موکب‌ها علاوه بر پذیرایی از عزاداران، به محلی برای گردهمایی، همدلی و تقویت فضای معنوی محلات تبدیل می‌شوند.

محمدجواد مشهدی‌زاده هر شب در بلوار وکیل‌آباد، ابتدای بلوار حافظ، موکب ایران متحد حضور دارد و این موکب از جمله ایستگاه‌های شاخص خدمت‌رسانی و عزاداری در غرب مشهد به شمار می‌رود.

همچنین حمیدرضا حضرتی در بلوار هدایت، مقابل درب پارک حجاب هر شب از ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۲:۳۰ برنامه خواهد داشت. این محدوده در شب‌های محرم از جمله نقاط فعال عزاداری و تجمع مردمی است.

محمد صولت نیز هر شب در مجتمع فرهنگی امیرالمؤمنین(ع)، خیابان فدائیان اسلام از حوالی ساعت ۲۰ تا ۲۳ به اجرای مراسم می‌پردازد.

در خیابان شهید هاشمی‌نژاد، مسجد آیت‌الله میلانی نیز مجتبی فردوسیان هر شب از ساعت ۲۰ تا ۲۴ در مراسم عزاداری حاضر می‌شود و این مسجد یکی از محورهای فعال شب‌های محرم در مشهد است.

وحید اصغری هم در شهرک طرق با اجرای مراسم و اشعار حماسی، حال‌وهوای عاشورایی را در این بخش از شهر زنده نگه می‌دارد.

مشهد در مسیر تداوم سنت‌های عاشورایی

مجموع این برنامه‌ها نشان می‌دهد که مشهد در دهه اول محرم ۱۴۰۵، بار دیگر به صحنه‌ای گسترده از آیین‌های ریشه‌دار سوگواری تبدیل شده است؛ آیین‌هایی که از مجالس سنتی در مساجد و حسینیه‌ها تا اجتماعات خیابانی، ایستگاه‌های صلواتی، موکب‌ها، دسته‌روی‌ها و برنامه‌های حماسی را در بر می‌گیرد.

آنچه بیش از همه در این میان جلوه‌گر است، حضور مردمی و گسترده اقشار مختلف جامعه در برپایی و پشتیبانی از این مراسم‌هاست؛ حضوری که از پیر و جوان، زن و مرد، خادم و مداح، تا اهالی محلات کم‌برخوردار و زائران بارگاه رضوی را در کنار هم قرار می‌دهد.

مشهدالرضا(ع) در دهه اول محرم، نه فقط یک شهر عزادار، بلکه یک پیکره واحد حسینی است؛ شهری که در آن از بلوارهای اصلی تا کوچه‌های کم‌نام‌ونشان، از اجتماعات بزرگ تا روضه‌های خانگی، همگی با یک ندا به میدان آمده‌اند: لبیک یا حسین(ع).