شکست تحقیرآمیز آمریکا؛ ایران موازنه قدرت در هرمز را تغییر داد

به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه کیهان نوشت: ترامپ تصور می‌کرد که روز یکصد و هفتم جنگ مقارن با تولد او می‌تواند روز اعلام توافق و اعلام پیروزی خودخوانده او باشد، اما در همین روز یک روزنامه انگلیسی نوشت که ترامپ در هشتادسالگی تولدش، با زمان می‌جنگد.

زمان، ترامپ را از پا درمی‌آورد

روزنامه گاردین دیروز نوشت: ترامپ در هشتادسالگی تولدش با زمان می‌جنگد و این برای همه ما یک مشکل است. او در هشتادمین سالگرد تولدش، اکنون با حریفی شکست‌ناپذیر به‌نام گذر زمان روبه‌روست که حتی او هم توان قلدرمآبی مقابلش را ندارد. این نشریه ضمن اشاره به برگزاری مسابقات قفس‌مبارزی در چمن کاخ سفید به‌عنوان بخشی از مراسم‌های جشن استقلال، وضعیت سلامت ترامپ را نگران‌کننده توصیف کرد و فاش کرد: او اکنون تحت‌نظر ۲۲ متخصص پزشکی است.

ترامپ که از زمان آغاز جنگ با ایران به‌طور محسوسی از انظار عمومی پنهان شده و به جلسات غیرشفاف پناه برده است، در جریان مصاحبه اخیرش با شبکه ان‌بی‌سی به‌قدری کنترل روانی خود را از دست داد که با لحنی تند خبرنگار را خطاب قرار داد و برنامه را نیمه‌کاره رها کرد. گاردین می‌افزاید: کارشناسان تأکید دارند که به‌دلیل محدود بودن ابزارهای فکری ترامپ، فرسایش ناشی از سن، اکنون او را به رئیس‌جمهوری خطرناک‌تر تبدیل کرده است که در ماه‌های باقی‌مانده از ریاستش، نه‌تنها به‌دنبال اصلاح رفتار خود نرفته بلکه با تشدید ویژگی‌های شخصیتی‌اش، در وضعیت یک اردک لنگ گرفتار شده است.

آرزواندیشی‌های متوهم مستأصل

بیان واقعیت درماندگی سیاسی و جسمی ترامپ در هشتادسالگی در حالی است که ترامپ شنبه‌شب در توئیتی ادعا کرده بود: «توافق باراک حسین اوباما با ایران، مسیری آسان، زیبا و هموار برای دستیابی به سلاح هسته‌ای بود، توافق من با ایران دقیقاً نقطه مقابل آن است؛ دیواری در برابر دستیابی به سلاح هسته‌ای! قرار است این توافق فردا (یکشنبه) امضا شود و بلافاصله پس از امضای آن، تنگه هرمز به‌روی همه باز خواهد شد.

روابط ما با ایران بسیار متفاوت‌تر و بهتر از روابط دولت‌های پیشین با این کشور است. به‌خلاف صدها میلیارد دلار پرداختی اوباما به ایران، از جمله ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد، در این توافق هیچ پولی ردوبدل نخواهد شد. در زمان مناسب، هنگامی که همه‌چیز آرام باشد، ما وارد عمل خواهیم شد و غبار هسته‌ای را که در اعماق کوه‌های گرانیتی فرورفته و مستحکم مدفون شده است، به‌لطف بمب‌افکن‌های زیبای B۲ ما و خلبانان درخشان آن‌ها، جمع‌آوری، و رقیق و نابود خواهیم کرد؛ چه در ایران و چه در ایالات متحده».

اسرائیل به‌عنوان ابزار فشار

ادعای نهائی‌شدن توافق از سوی ترامپ (البته برای چهلمین بار) در حالی بود که ایران، ملاحظات کاملاً جدی درباره بدعهدی، خیانت و جنایتکاری آمریکا دارد و هنوز هیچ توافقی را نپذیرفته است، در عین حال نقض چندباره مفاد آتش‌بس توسط اسرائیل با چراغ سبز شخص ترامپ، بدبینی و تردیدهای ایران درباره هر نوع توافقی شبیه آتش‌بس را جدی‌تر کرد. آقای قالیباف رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران دیروز، یکشنبه، به‌درستی اعلام کرد؛ "تجاوز صهیونیست‌ها به ضاحیه بار دیگر نشان داد آمریکا یا اراده‌ای برای اجرای تعهدات خود ندارد یا توان آن را و با چراغ سبز نشان دادن به رژیم نمی‌تواند امتیاز بگیرید و بازی پلیس بد و پلیس خوب قدیمی شده است". همزمان، باراک راوید، خبرنگار اکسیوس خبرداد: «مقامات اسرائیلی و آمریکایی می‌گویند ارتش اسرائیل پیش از حمله به بیروت، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) را مطلع کرده بود.»

تقلا برای فرار از مخمصه با توافق

استفاده ترامپ از حملات اسرائیل به‌عنوان اهرم فشار در میدان و مذاکرات در حالی است که دیروز نشریه ایندیپندنت گزارش داد ذخایر نفت آمریکا به پایین‌ترین سطح در بیش از ۴۰ سال اخیر رسیده است. همچنین شبکه سی‌ان‌ان در گزارشی خاطرنشان کرد: توافق با ایران به ترامپ کمک می‌کند که از مخمصه دربیاید، ذخایر نفت رو به اتمام است و قیمت‌ها در آستانه جهش قرار دارند، در همین زمینه نشریه پولیتیکو می‌نویسد: جنگ انتخابی ترامپ، اقتصاد جهانی را به‌گروگان گرفت. نشست سران گروه هفت در فرانسه در حالی آغاز می‌شود که جنگ ترامپ با ایران به‌عنوان «فیل در اتاق» بر تمام مذاکرات سایه افکنده است.

امسال تبعات ویرانگر این جنگ و بحران مسدود شدن تنگه هرمز، رهبران اروپایی را به‌شدت نگران کرده است. این منازعه با ایجاد اختلال گسترده در بازارهای نفت، فشارهای تورمی بی‌سابقه‌ای را به اقتصاد جهانی تحمیل کرده است؛ به‌طوری که بانک جهانی پیش‌بینی رشد اقتصادی در سال ۲۰۲۶ را به ۲.۵ درصد کاهش داده که پایین‌ترین میزان از زمان آغاز همه‌گیری کروناست.

ویرانی تحمیلی ترامپ به متحدان

نشریه آمریکایی می‌افزاید: در ایالات متحده، تورم در ماه می ‌با ثبت رقم ۴.۲ درصد به بالاترین حد در سه سال اخیر رسید، همزمان، بانک مرکزی اروپا برای مقابله با تورم نرخ بهره را افزایش داد و انتظار می‌رود بانک مرکزی ژاپن نیز نرخ بهره را به بالاترین سطح در ۳۱ سال گذشته برساند. این اختلالات حتی زنجیره تأمین هوش مصنوعی را مختل کرده و قیمت کودهای شیمیایی را به‌شدت افزایش داده است.

شکاف عمیقی میان واشنگتن و متحدانش وجود دارد. ترامپ از رد درخواست‌های آمریکا توسط اروپا برای اعمال محاصره دریایی تنگه هرمز به‌شدت خشمگین است، در مقابل، متحدان غربی به اهداف جنگی کاخ سفید بدبین هستند؛ تا جایی که صدراعظم آلمان صراحتاً اعلام کرد ایالات متحده در برابر ایران «تحقیر» شده است. واقعیت میدانی نشان می‌دهد آمریکا به‌عنوان یکی از اعضای ارشد گروه هفت، خود به عامل اصلی این اختلال تاریخی در بازارهای جهانی تبدیل شده است. این جنگ انتخابی، تبعات ویرانگر خود را به سایر کشورها تحمیل کرده و فضای اجلاس را از بررسی موضوعات کلان توسعه‌ای، منحصراً به مدیریت بحران‌های ناشی از یک درگیری نظامی بی‌فرجام سوق داده است.

اعتراف «اینترنشنال» به مقاومت پیروز ایران

«چارلز دان»، دیپلمات پیشین آمریکایی و پژوهشگر مرکز عرب واشینگتن، هشدار داد که دولت ترامپ ممکن است تاب‌آوری جمهوری اسلامی را دست‌کم گرفته باشد. او در گفت‌وگو با شبکه صهیونیستی ایران‌اینترنشنال گفت: بسیاری در غرب تصور می‌کنند فشارهای نظامی، تحریم‌ها و انزوای دیپلماتیک، باید به فروپاشی حکومت ایران منجر می‌شد، اما تجربه نشان می‌دهد این نظام، توان تحمل فشارهای شدید را دارد.

دان با اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل و واکنش‌های متقابل به ایران گفت: با وجود گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر حکومت، ساختار قدرت در ایران همچنان پابرجاست. روایت‌های متغیر دولت ترامپ درباره اهداف جنگ، نشانه نبود راهبردی روشن در واشنگتن است. این دیپلمات پیشین، مقایسه ایران با ونزوئلا را نادرست توصیف کرد و گفت: جمهوری اسلامی در گذشته، از جمله در جنگ ایران و عراق، توانست خسارت‌ها و فشارهای سنگینی را تحمل کند، تحریم‌ها و محدودیت صادرات نفت نیز حکومت را به فروپاشی نرسانده‌اند. جمهوری اسلامی معتقد است می‌تواند هزینه‌های بیشتری به آمریکا تحمیل کند.

آمریکا به‌شکل تحقیرآمیزی باخته است

«آمریکا جنگ نظامی علیه ایران را به‌نحو تحقیرآمیزی به ایران باخت.»، این ارزیابی را پروفسور «مایکل کلارک»، تحلیلگر نظامی و دفاعی برجسته شبکه اسکای‌نیوز عنوان کرد و گفت: واقعیت ترسناک این است که ایران، تعادل قدرت در تنگه هرمز را کاملاً تغییر داد و هر لحظه اراده کند می‌تواند تنگه هرمز را ببندد. تنگه هرمز سال‌ها به همین شکل دوام می‌آورد، هر چیزی هم درباره آن بگویند، دلیلش این بود که ایرانی‌ها حالا دقیقاً می‌دانند چطور آن را ببندند.

در دهه ۱۹۸۰ این کار برایشان به این راحتی نبود، اما تکنولوژی‌های مدرن امروزی مثل موشک‌های بالستیک ارزان، پهپادهای ارزان، زیردریایی‌های رباتیک و همه این چیزها حالا وجود دارند و عملیاتی می‌شوند، آنها می‌توانند تنگه هرمز را در یک لحظه ببندند، این یک واقعیت جدید است که دیگر تغییر نخواهد کرد.

درخواست آتش‌بس اعلام ترس و شکست آمریکا بود

کلارک افزود: ایران، متخصص تحقیر آمریکاست؛ حتی در امضای توافق نیز دارند ترامپ را مانند جیمی کارتر تحقیر می‌کنند و دوم اینکه، برای من غیرعادی خواهد بود اگر ایرانی‌ها یکشنبه آن را امضا کنند. چون باید طبق برنامه رئیس‌جمهور ترامپ بازی کنند. آن‌ها می‌خواهند او را تحقیر کنند و برایشان کاملاً مناسب است که او را شرمنده کنند و بگویند: «خب، شاید هفته آینده وقتی واقعاً از آن راضی بودیم، امضا کنیم.»

ایرانی‌ها در مذاکرات آزادی گروگان‌ها هم کارتر را تحقیر کردند. مراسم تحلیف فقط یک ساعت در جریان بود که گروگان‌ها آزاد شدند. ایرانی‌ها حس بسیار تیز و دقیقی دارند. آمریکایی‌ها در شب اعلام آتش‌بس، از موقعیت‌شان ترسیدند، به‌نوعی، آن شب نشان‌دهنده این بود که ما دیگر نمی‌توانیم با قدرت نظامی، ایران را وادار به انجام آنچه می‌خواهیم کنیم، این دقیقاً همان از دست دادن جنگ از نظر نظامی است، چون آمریکا بعد از آن، از نظر سیاسی هم در حال تلاش برای نجات از یک شکست تحقیرآمیز است.

ایران با جنگ مقاوم‌تر و آماده‌تر شد

روزنامه نیویورک‌تایمز معتقد است: جنگی که آمریکا و اسرائیل طی ماه‌های گذشته علیه ایران انجام دادند، به اهداف راهبردی اعلام‌شده در آغاز آن دست نیافته و به‌عوض واقعیت سیاسی و امنیتی جدیدی ایجاد کرده است که ایران را به کشوری مقاوم‌تر و آماده‌تر برای پذیرش ریسک تبدیل کرده است. دو هدف اصلی این جنگ، تضعیف نظام ایران یا سوق دادن آن به تغییر رژیم، و همچنین از بین بردن توانایی‌های هسته‌ای و جلوگیری از ادامه توسعه برنامه هسته‌ای ایران بود. اما نتایج متفاوت بود؛ نظام سقوط نکرد، بلکه ساختار قدرت داخلی خود را بازآرایی کرد. ایران از جنگ با اتکای بیشتر به نهادهای نظامی و امنیتی و با این باور که باید عناصر قدرت راهبردی خود را حفظ کند، خارج شده است.

نیویورک تایمز همچنین نوشت: گروه هفت که سال‌ها به‌عنوان نماد هماهنگی قدرت‌های جهانی شناخته می‌شد، حالا در آستانه نشستی تازه به میدان رقابت‌های مخرب و شکاف‌های عمیق تبدیل شده است، حالا دیگر نه‌تنها متحدان اروپایی، ترامپ را شریک راهبردی نمی‌دانند، بلکه در بسیاری از مواضع او را یک تهدید جدی تلقی می‌کنند و همین باعث شده است رؤیای همبستگی، جای خود را به انشقاقی بدهد که حتی درباره ضرورت همکاری‌های اولیه هم توافقی در آن دیده نمی‌شود.

درس ناکارآمدی جنگ

باراک اوباما رئیس‌جمهور اسبق آمریکا هم با بیان اینکه «آمریکا باید درس ناکارآمدی جنگ را بیاموزد؛ با بمباران به نتیجه نمی‌رسیم‌»‌، می‌افزاید: بعید است توافق جدید تفاوت چشمگیری با چیزی داشته باشد که از ابتدا در اختیار داشتیم؛ توافقی که مدت‌ها کارآمد بود تا اینکه ایالات متحده از آن خارج شد. وی در گفت‌وگو با ای‌بی‌سی نیوز اظهار کرد: بعید است هر توافقی که میان آمریکا و جمهوری اسلامی حاصل شود، تفاوت چشمگیری با برجام داشته باشد یا نسبت به آن بهبود قابل‌توجهی محسوب شود. برجام بر محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران، تعیین سقف برای غنی‌سازی اورانیوم و پذیرش بازرسی‌های آژانس به‌ازای رفع بخشی از تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران استوار بود.

مشورت مشاور اوباما به ترامپ علیه ایران

همچنین، دنیس راس دستیار سابق باراک اوباما با انتشار تحلیلی در روزنامه واشینگتن پست نوشت: «ترامپ با توافق می‌تواند ایران را تا سرحد مرگ تضعیف کند. اگرچه دولت ترامپ در جنگ با ایران روش‌های اشتباهی را در پیش گرفت و تمام اهداف جنگ محقق نشد، اما در نهایت می‌تواند از طریق توافق، با گذشت زمان پیروزی مهمی به‌دست آورد و تغییراتی واقعی در ایران رقم بزند.»

ایران در فضای جنگ مهارت‌های شگفت‌انگیزی در استفاده از اهرم‌های فشار خود نشان داده است، اما اگر توافقی رقم بخورد، در بلندمدت ممکن است فشارهای داخلی و اقتصادی به تغییراتی تاریخی در تهران منجر شود البته این هم مهم است که ترامپ تا چه‌حد شریان‌های اقتصادی را در اختیار ایران قرار دهد؛ هرچند مقامات دولتی می‌گویند بدون موافقت ایران با تعطیلی برنامه هسته‌ای گشایشی در تحریم‌ها رخ نخواهد داد. اگرچه فشارها در نهایت ممکن است به فروپاشی نظام منجر نشود، اما می‌تواند زمینه ظهور یک «گورباچف ایرانی» را فراهم کند.

موشک‌های ایران غیرقابل‌رهگیری است

در حوزه قدرت نظامی، تئودور پستول، مشاور سابق رئیس عملیات دریایی آمریکا در پنتاگون اعلام کرد: ایران نسل کاملی از موشک‌های بالستیک غیرقابل‌رهگیری در اختیار دارد، آنها به‌هیچ‌وجه قابل رهگیری نیستند، این موشک‌ها کلاهک‌های بزرگ‌تر و مخرب‌تری حمل می‌کنند. ایران تعداد زیادی از این موشک‌ها را در اختیار دارد که با دقت بالا به‌سمت اهداف موردنظر شلیک می‌شوند، به این ترتیب قابلیت تمرکز در اهداف آنها نیز وجود دارد.

ترامپ هرگز نمی‌تواند امضای تسلیم ایران را بگیرد

جو کنت، رئیس پیشین و مستعفی مرکز مبارزه با تروریسم آمریکا اذعان کرد: ترامپ در باتلاقی گیر کرده است که نه راه‌حل نظامی برای پیروزی دارد و نه چشم‌انداز دیپلماتیک؛ بهترین استراتژی او فقط اعلام پیروزی و خروج فوری از منطقه است. ایران با تکیه بر مزایای جغرافیایی و تسلط بر تنگه هرمز دست برتر را در اختیار دارد و تاب‌آوری خود را در میدان نبرد ثابت کرده است. ذهن ترامپ درگیرِ گرفتن امضای تسلیم از ایرانی‌هاست؛ اما او هرگز چنین چیزی نخواهد گرفت و ادامه این بازی فرسایشی، تنها منجر به تنش‌زایی بیشتر می‌شود.

در همین حال روزنامه صهیونیستی ‌هاآرتص با بیان اینکه ایران در پی تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ است، می‌نویسد: ایران از هم‌اکنون توانسته است مذاکرات مربوط به تنگه هرمز را از مذاکرات مربوط به پرونده هسته‌ای جدا کند. ایران همچنان تلاش خواهد کرد میزان انعطاف‌پذیری دونالد ترامپ را به چالش بکشد. هدف تهران تنها حفظ وضعیت موجود یا تضمین بقا نیست، بلکه پیشبرد بلندپروازی گسترده‌تری است؛ تبدیل شدن به یک قدرت اقتصادی که بتواند بر سیاست‌های منطقه‌ای تأثیر بگذارد و در شکل‌دهی به معادلات خاورمیانه نقش تعیین‌کننده داشته باشد. نحوه مدیریت مذاکرات آینده و امتیازهایی که دو طرف حاضر به پذیرش آن خواهند بود، نقش مهمی در تعیین میزان موفقیت ایران در دستیابی به این هدف ایفا خواهد کرد.

بی‌تردید، ایران برنده بزرگ جنگ است

دنی سیتیرینوویچ رئیس سابق میز ایران در اطلاعات ارتش اسرائیل هم معتقد است: ایران بی‌هیچ تردیدی برنده بزرگ جنگ است: دلایل فراوانی وجود دارد تا مقابل آینه بایستیم و بگوییم با جنگ «شیر غران» چه‌اندازه احمق به‌نظر رسیدیم؛ جنگی که در بهترین حالت با «ناله گربه» پایان می‌یابد. شکست در این‌جا عظیم و ویرانگر است. ایران برنده بزرگ این ماجراست؛ بدون هیچ تردیدی. ایران قیمومیت لبنان را به دست می‌آورد، جایگاه خود را در تنگه هرمز تثبیت خواهد کرد، به دارایی‌های مسدودشده دست خواهد یافت و اکنون قدرتمندترین بازیگر خلیج فارس و خاورمیانه محسوب می‌شود، هر زمان که بخواهد، با موشک و پهپاد به همسایگان خود حمله می‌کند و هیچ نیروی نظامی نیز در برابرش نمی‌ایستد.

اسرائیل و آمریکا جنگ را با نمایش چشمگیری از قدرت نظامی به پایان رساندند، اما در عین حال با «دمی میان پاها». باید صادقانه گفت: ایرانی‌ها از تیم رهبری اسرائیل باهوش‌تر بودند؛ باهوش‌تر از نتانیاهو، اسرائیل کاتس، نیسیم واتوری، تالی گوتلیب، شلومو کرعی، داوودی امسالم، گدعون ساعر و دیگر اعضای دولت و ائتلاف حاکم. سپاه پاسداران نشان داد که با چند اقدام ساده می‌توان نیروی طرف قدرتمندتر را علیه خودش به‌کار گرفت؛ درست مانند جودو. اکنون قدرت آمریکا علیه اسرائیل به‌کار گرفته شده است، همچنین محاصره کشتیرانی در خلیج فارس باعث ایجاد بحران اقتصادی جهانی شد و فشار ناشی از آن متوجه آمریکا و اسرائیل شد.