اختتامیه کاملا سیاسی برلیناله؛ خرس طلایی به «نامه‌های زرد» رسید

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از هالیوود ریپورتر، جشنواره بین‌المللی فیلم برلین پس از آنکه ویم وندرس کارگردان آلمانی و دیگر اعضای هیئت داوران هفتاد و ششمین جشنواره فیلم برلین، به دلیل پیشنهاد «دور ماندن از سیاست» با واکنش‌های منفی رسانه‌های اجتماعی مواجه شدند، به نوعی پاسخ تندی دادند و جوایز برتر جشنواره را به فیلم‌های آشکارا سیاسی اهدا کردند.

شب پیش در اختتامیه این دوره جشنواره، خرس طلایی بهترین فیلم به «نامه‌های زرد» ایلکر چاتک رسید. این فیلم درامی درباره دریا (اوزگو نامال) و عزیز (تانسو بیچر)، ۲ هنرمند تئاتر ترکیه است که به دلیل آزار سیاسی از سوی دولت استبدادی ترکیه شغل خود را از دست می‌دهند. اگرچه داستان فیلم در آنکارا و استانبول اتفاق می‌افتد، اما فیلم «نامه‌های زرد» در آلمان فیلمبرداری شده و چاتک هیچ تلاشی برای پنهان کردن این واقعیت نمی‌کند و تاکید دارد آنچه در آنکارا اتفاق افتاده، می‌تواند در برلین نیز اتفاق بیفتد.

وندرس با اهدای جایزه خرس طلایی، «نامه‌های زرد» را درامی از «زبان سیاسی تمامیت‌خواهی در مقابل زبان همدلانه سینما» نامید.

چاتک اولین کارگردان آلمانی است که پس از فاتح آکین، خرس طلایی برلین را از آن خود می‌کند. آکین، مانند چاتک، کارگردانی متولد آلمان از والدین مهاجر ترک، در سال ۲۰۰۴ جایزه اصلی را برای فیلم «رو در رو» دریافت کرد.

خرس نقره‌ای بهترین بازیگری به ستاره آلمانی ساندرا هولر، برای بازی در فیلم «رز» به کارگردانی مارکوس شلاینزر، کارگردان اتریشی رسید. هولر در این فیلم نقش زنی را بازی می‌کند که سعی دارد در آلمان روستایی قرن هفدهم خود را به عنوان یک مرد جا بزند. این فیلم سیاه و سفید از صدها مورد مستند مشابه در طول تاریخ الهام گرفته است. این نقش برجسته دیگری برای هولر است که برای بازی در فیلم «آناتومی یک سقوط» نامزد اسکار شد. او در کنار تام کروز در فیلم کمدی درام «دیگر» ساخته الخاندرو جی. ایناریتو و در فیلم علمی تخیلی «پروژه درود بر مری» ساخته فیل لرد و کریستوفر میلر در کنار رایان گاسلینگ بازی کرده است که هنوز اکران نشده اند.

جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل به آنا کالدر-مارشال و تام کورتنی، چهره‌های شاخص بازیگری بریتانیایی، برای بازی در نقش یک زوج مسن در فیلم «ملکه در دریا» ساخته لنس همر، اهدا شد. در این درام که ژولیت بینوش و فلورانس هانت نیز در آن بازی می‌کنند، کالدر-مارشال نقش زنی مبتلا به زوال عقل شدید را بازی می‌کند و کورتنی نقش همسر مهربان و مراقب او را بازی می‌کند. فیلم «ملکه در دریا» همچنین جایزه خرس نقره‌ای هیئت داوران را از آن خود کرد.

مراسم اهدای جوایز هفتاد و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین با شروعی سیاسی آغاز شد، چرا که چندین فیلمساز از صحنه برای محکوم کردن اقدامات نظامی اسرائیل در خاورمیانه و فراخوان «آزادی فلسطین» استفاده کردند.

تریشیا تاتل مدیر برلیناله، در افتتاحیه این رویداد بزرگ اذعان کرد که دوره امسال «احساس خامی و شکستگی» داشته است و گفت که غم و اندوه و خشم ناشی از رویدادهای جهانی به جامعه جشنواره تعلق دارد و این بحث بخشی از دموکراسی است. اما در زمان اهدای جوایز، تب و تاب سیاسی بالا گرفت. ماری-رز اوستا فیلمساز لبنانی که خرس طلایی بهترین فیلم کوتاه را برای فیلم «روزی کودکی» دریافت کرد، بمباران‌های اسرائیل و آنچه را که او فروپاشی قوانین بین‌المللی خواند، محکوم کرد.

عبدالله الخطیب برنده جایزه فیلم اول برلیناله برای فیلم «وقایع‌نگاری‌هایی از یک محاصره»، پرچم فلسطین را روی صحنه آورد و سخنرانی خود را با فراخوان «آزادی فلسطین» به پایان رساند. وی همچنین از دولت آلمان به دلیل آنچه که او «همدستی» در اقدامات اسرائیل توصیف کرد، انتقاد کرد و گفت: خوشحالم که اینجا هستم تا این جایزه را بگیرم، اما من فلسطینی هستم، بنابراین باید از این لحظه برای صحبت در مورد فلسطین استفاده کنم. من فقط به یک دلیل تحت فشار زیادی برای شرکت در برلیناله بودم، اینکه اینجا بایستم و بگویم که فلسطینی‌ها آزاد خواهند شد و روزی یک جشنواره فیلم عالی در وسط غزه، در وسط سایر شهرهای فلسطینی خواهیم داشت.

امیر فخرالدین کارگردان سوری و رئیس هیئت داوران فیلم کوتاه، از هنرمندان خواست که «بر پیچیدگی اصرار ورزند» و در برابر تقلیل فضاهای جشنواره مقاومت کنند و استدلال کرد که اظهارات مستقیم و آثار سیاسی می‌توانند در کنار هم وجود داشته باشند.

ویم وندرس که از جنجال آغاز جشنواره برای اظهار نظرش بیشتر سکوت اختیار کرده بود، پیش از اعلام برندگان مسابقه به آنچه «اختلاف مصنوعی» بین منتقدان و برگزارکنندگان نامید، پرداخت و گفت همان طور که شاهدیم، بیشتر حاضران در این مراسم با سخنان هنرمندان همراه بودند و آنها را تشویق کردند.

گرنت جی فیلمساز بریتانیایی، برای فیلم «همه بیل ایوانز را می‌پرستند»، یک درام زندگینامه‌ای تکه‌تکه درباره پیانیست جاز تأثیرگذار که با از دست دادن غم‌انگیز نوازنده باس خود در یک تصادف رانندگی نابود شد، جایزه بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. آندرس دنیلسن لی بازیگر نروژی فیلم «ارزش احساسی»، نقش بیل ایوانز و لوری متکالف و بیل پولمن نقش والدین او را بازی می‌کنند.

خرس نقره‌ای بهترین فیلمنامه به نینا رزا کارگردان کبکی، «ژنویو دولود-دو سل» رسید. این فیلم داستان یک مهاجر بلغاری را که برای جستجوی یک نابغه هنری ۸ ساله به سرزمین مادری خود بازمی‌گردد تصویر می کند.

فیلم مستند آنا فیچ با عنوان «یو» (عشق یک پرنده‌ سرکش است) که در آن کارگردان از عروسک‌ها، کلاژها و ماکت‌ها برای روایت زندگی دوست خود، یولاندا «یو» شیا، مهاجر سوئیسی، استفاده کرده، خرس نقره‌ای را برای دستاورد هنری فوق‌العاده از آن خود کرد.

جایزه بزرگ هیئت داوران به فیلم «رستگاری» ساخته امین آلپر رسید که درامی درباره تشدید خشونت در یک جامعه روستایی منزوی در کوه‌های ترکیه است.

آلپر از سخنرانی خود برای ابراز همبستگی با مردم مظلوم در همه جا استفاده کرد.

در بخش مستند برلیناله نیز «اگر کبوترها به طلا تبدیل می‌شدند»، به کارگردانی پپا لوبوجاکی به عنوان برنده انتخاب شد.

در مراسم اختتامیه یکی از شیواترین سخنرانی‌ها در مورد موضوع سیاست در برلیناله امسال از یکی از تهیه‌کنندگان «نامه‌های زرد» بود. او با اشاره به بحث‌هایی که «فیلمساز را در مقابل فیلمساز، هنرمند را در مقابل خلاقان» قرار داده بود، به جمعیت یادآوری کرد که «ما دشمن نیستیم. ما متحدیم. تهدید واقعی در میان ما نیست. این خودکامگان، احزاب راست‌گرا، و پوچ‌گرایان زمان ما هستند. بیایید با هم نجنگیم. بیایید با آنها بجنگیم».

تریشیا تاتل شب را با خوش‌بینی به پایان رساند و گفت که «امید و عشق» مضامین مشترک تمام سخنرانی‌های اهدای جوایز امشب بودند. او از انتقاد از جشنواره استقبال کرد و گفت منتقدان «فقط می‌خواهند ما بهتر باشیم» و افزود که از همه در جامعه برلیناله استقبال می‌ شود.

در بخش فیلم کوتاه جایزه خرس نقره ای هیئت داوران برای فیلم کوتاه به «جایگاه زن همه جا هست»، به کارگردانی فانی تکسیه اهدا شد.

پیش از این «دختران غمگین»، اولین فیلم بلند فرناندا تووار نویسنده و کارگردان مکزیکی، به عنوان برنده خرس کریستال بهترین فیلم در بخش نسل ۱۴+ جشنواره بین‌المللی فیلم برلین معرفی شد.