دارابی: ایران «موزه‌ای بدون سقف» به وسعت یک تمدن است

به گزارش خبرنگار مهر، علی دارابی ظهر پنجشنبه در نشست مشترک فعالان اقتصادی، مدیران بخش خصوصی و مسئولان حوزه میراث فرهنگی در زنجان، با اشاره به شرایط کشور و نقش وحدت ملی در عبور از بحران‌ها، اظهار کرد: ملت ایران در مقاطع مختلف تاریخی نشان داده‌اند که نماد مقاومت، ایستادگی و خردورزی هستند و همین ویژگی‌ها موجب شده است که ایران در طول تاریخ به عنوان یکی از مهم‌ترین تمدن‌های جهان شناخته شود.

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور با تأکید بر اینکه ایران با برخورداری از پیشینه چند هزار ساله، آثار تاریخی بی‌شمار و تنوع فرهنگی و دینی، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تمدنی جهان به شمار می‌رود، گفت: ایران را باید «موزه‌ای بدون سقف» به وسعت تمام سرزمین ایران نامید و برای بهره‌گیری از این ظرفیت عظیم، باید نقش بخش خصوصی در حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بیش از گذشته تقویت شود.

وی با اشاره به جایگاه فرهنگ و هویت ایرانی افزود: شاهنامه فردوسی شناسنامه ملی ایرانیان و کتاب خردورزی، عقلانیت و هویت ملی ماست. فردوسی در بیش از ۵۲ هزار بیت شاهنامه، بیش از دو هزار بار از ایران و بیش از ۶۵۰ بار از خرد و خردورزی سخن گفته است که نشان‌دهنده جایگاه عقلانیت در فرهنگ ایرانی است.

بیش از یک میلیون اثر تاریخی در ایران وجود دارد

معاون میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه ایران از نظر میراث فرهنگی و تاریخی یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان محسوب می‌شود، گفت: در کشور بیش از یک میلیون اثر تاریخی وجود دارد که تاکنون حدود ۳۵ هزار اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

دارابی ادامه داد: ایران سرزمینی با بیش از هفت هزار سال قدمت تاریخی است و امروز ۲۹ اثر ثبت جهانی در فهرست میراث جهانی یونسکو دارد که هر یک از آنها نماینده بخشی از تمدن و فرهنگ ایرانی هستند.

وی با اشاره به ثبت جهانی محوطه‌های پیش از تاریخ خرم‌آباد اظهار داشت: سال گذشته در شرایطی که کشور درگیر جنگ بود، موفق شدیم پرونده «محوطه‌های پیش از تاریخ دره خرم‌آباد» را با قدمتی حدود ۶۳ هزار سال در یونسکو به ثبت جهانی برسانیم. رئیس جلسه ثبت جهانی یونسکو هنگام اعلام این اثر تأکید کرد که تاکنون اثری با چنین قدمتی در تاریخ ثبت‌های این سازمان به ثبت نرسیده است.

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی تصریح کرد: کشوری با چنین حجم عظیمی از آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی، در حقیقت یک موزه باز و گسترده است. ایران را باید موزه‌ای بدون سقف دانست که در سراسر جغرافیای آن آثار ارزشمند تاریخی، فرهنگی و تمدنی پراکنده شده است.

وی تأکید کرد: حفاظت، نگهداری، معرفی و بهره‌برداری صحیح از این ظرفیت عظیم، نیازمند مشارکت عمومی، حضور مردم و نقش‌آفرینی بخش خصوصی است.

دارابی با اشاره به ضرورت بازتعریف نقش دولت در اقتصاد فرهنگی کشور گفت: ما معتقدیم باید دولت مقتدر اما در اندازه مناسب و بخش خصوصی بزرگ، توانمند و اثرگذار داشته باشیم.

وی با یادآوری دیدگاه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران افزود: امام خمینی(ره) در سال‌های ابتدایی انقلاب فرمودند «دولت تاجر خوبی نیست». امروز و در آستانه پنجاهمین سالگرد انقلاب اسلامی باید این نگاه را بیش از گذشته عملیاتی کنیم و زمینه واگذاری امور به مردم و بخش خصوصی را فراهم آوریم.

معاون میراث فرهنگی کشور از آمادگی این وزارتخانه برای ایجاد کارگروه‌های مشترک و دبیرخانه‌های دائمی با اتاق‌های بازرگانی خبر داد و گفت: اتاق بازرگانی ظرفیتی ارزشمند، باتجربه و موفق در کشور است و می‌تواند در توسعه حوزه میراث فرهنگی و گردشگری نقش مهمی ایفا کند.

وی با اشاره به برنامه وزارت میراث فرهنگی برای هیئت امنایی کردن و واگذاری مدیریت برخی بناهای تاریخی گفت: در چارچوب ضوابط و استانداردهای حفاظتی، آماده‌ایم بخشی از بناهای تاریخی را به مجموعه‌های توانمند بخش خصوصی واگذار کنیم تا ضمن حفظ آثار، زمینه رونق اقتصادی و توسعه گردشگری نیز فراهم شود.

دارابی گنبد سلطانیه را یکی از نمونه‌های مهم این ظرفیت دانست و افزود: گنبد سلطانیه صرفاً متعلق به زنجان یا ایران نیست، بلکه یک میراث جهانی و متعلق به تمام بشریت است. بهره‌برداری مناسب از چنین آثاری می‌تواند موجب رونق اقتصادی، توسعه گردشگری و ایجاد فرصت‌های شغلی فراوان در استان و کشور شود.

هدف‌گذاری ساخت هزار موزه در کشور

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه گفت: بر اساس این برنامه، تا پایان دوره باید تعداد موزه‌های کشور به یک هزار موزه برسد.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۸۳۰ موزه در کشور فعال است و سیاست وزارتخانه این است که شعار «هر شهر یک موزه» را محقق کند.

دارابی با اشاره به جایگاه جهانی زنجان در حوزه ملیله‌کاری تصریح کرد: وقتی زنجان به عنوان شهر جهانی ملیله شناخته می‌شود، باید موزه‌ای تخصصی و درخور این هنر ارزشمند نیز داشته باشد تا گردشگران داخلی و خارجی بتوانند ظرفیت‌های این هنر اصیل را از نزدیک مشاهده کنند.

وی از تصویب تبدیل یکی از ساختمان‌های اداری استان به موزه تخصصی ملیله‌کاری خبر داد و گفت: این اقدام می‌تواند به معرفی هرچه بهتر ظرفیت‌های صنایع دستی استان کمک کند.

معاون میراث فرهنگی کشور با اشاره به جایگاه ممتاز ایران در حوزه صنایع دستی اظهار کرد: از حدود ۴۰۰ رشته شناخته‌شده صنایع دستی در جهان، نزدیک به ۳۰۰ رشته در ایران وجود دارد که نشان‌دهنده غنای فرهنگی و هنری کشور است.

وی افزود: زنجان نیز یکی از قطب‌های مهم صنایع دستی کشور به شمار می‌رود و ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه ملیله‌کاری، چاقوسازی و سایر هنرهای سنتی دارد.

نیاز کشور به توسعه زیرساخت‌های گردشگری

دارابی با اشاره به اهداف تعیین شده در برنامه هفتم توسعه در حوزه گردشگری گفت: تا پایان برنامه باید سالانه شاهد رشد قابل توجه ورود گردشگران خارجی باشیم و در افق برنامه، کشور آمادگی پذیرش ۱۷ میلیون گردشگر را داشته باشد.

وی افزود: تحقق این هدف نیازمند توسعه گسترده زیرساخت‌هاست و بر این اساس کشور به ساخت سالانه حدود ۱۰۰ هتل چهار و پنج ستاره و همچنین توسعه ناوگان هوایی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل نیاز دارد.

معاون میراث فرهنگی کشور تأکید کرد: دولت باید نقش تسهیلگر، حامی و پشتیبان را ایفا کند و از مداخله مستقیم در فعالیت‌های اقتصادی پرهیز کند تا بخش خصوصی با اطمینان بیشتری وارد عرصه سرمایه‌گذاری شود.

وی با اشاره به جایگاه اقتصاد گردشگری در جهان گفت: امروز گردشگری در زمره سه صنعت بزرگ و پیشران اقتصاد جهانی قرار دارد و ایران با برخورداری از اقلیم چهارفصل، تنوع طبیعی، فرهنگی، تاریخی و مذهبی، ظرفیت بی‌نظیری برای توسعه این صنعت دارد.

دارابی افزود: ایران از دیرباز سرزمین همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان و فرهنگ‌ها بوده است و وجود آتشکده‌ها، کلیساها، کنیسه‌ها، مساجد، بقاع متبرکه و دیگر اماکن مذهبی در کنار یکدیگر، گواه این واقعیت تاریخی است.

میراث دینی و فرهنگی؛ نماد همزیستی ایرانیان

وی با اشاره به ثبت جهانی کلیساهای ارامنه و ثبت جهانی ضیافت افطار و سنت‌های وابسته به آن گفت: ایران نمونه‌ای موفق از همزیستی ادیان و فرهنگ‌های مختلف است.

معاون میراث فرهنگی کشور همچنین به ثبت ملی آیین روضه‌های خانگی اشاره کرد و افزود: تنوع آیین‌ها، سنت‌ها و میراث ناملموس کشور ظرفیت بزرگی برای معرفی فرهنگ ایرانی به جهان به شمار می‌رود.

دارابی با اشاره به نقش روایت‌گری و فناوری‌های نوین در معرفی میراث فرهنگی اظهار کرد: امروز نسل جوان در فضای فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی زندگی می‌کند و ما ناگزیر هستیم روایت‌های فرهنگی و تاریخی خود را با زبان و ابزارهای جدید برای مخاطبان بازآفرینی کنیم.

وی افزود: تولید محتوا، روایت‌پردازی حرفه‌ای و بهره‌گیری از فناوری‌های روز می‌تواند نقش مهمی در معرفی میراث فرهنگی ایران در سطح جهانی ایفا کند.

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی در پایان با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و نهادهای محلی اظهار داشت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آمادگی کامل دارد تا در قالب همکاری‌های مشترک با اتاق‌های بازرگانی، فعالان اقتصادی، شهرداری‌ها و سایر نهادهای مرتبط، زمینه توسعه گردشگری، حفظ میراث فرهنگی و رونق صنایع دستی را فراهم کند.

وی افزود: امیدواریم با تثبیت شرایط، توسعه سرمایه‌گذاری، رونق گردشگری و افزایش مشارکت بخش خصوصی، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و اقتصادی کشور باشیم.