مباهله؛ تجلی حقانیت آل‌عبا در آوردگاه ایمان و حقیقت

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها، فاطمه گلوی: بیست و چهارم ذی‌الحجه، یادآور یکی از درخشان‌ترین صفحات تاریخ اسلام و نقطه عطفی در اثبات حقانیت رسالت نبوی است؛ روزی که به عنوان «روز مباهله» در حافظه تاریخی جهان اسلام ثبت شده است.

واقعه مباهله، نه تنها یک رویداد تاریخی، بلکه عرصه‌ای برای تبلور ایمان خالص و تجلی مقام والای اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) در پیشگاه خداوند متعال بود.

اهمیت این روز فراتر از یک مجادله کلامی، در اثبات جایگاه بی‌بدیل اهل‌بیت (ع) در کنار پیامبر (ص) نهفته است؛ حقیقتی که مسیحیان نجران را به عقب‌نشینی و اذعان به عظمت این جمع نورانی واداشت.

گرامی‌داشت این روز، تجدید میثاق با فرهنگ گفتگو، اخلاق‌مداری در عین استواری بر عقیده و پاسداشت ارزش‌های متعالی دین مبین اسلام است؛ روز مباهله در تقویم دینی ما، نمادی از وحدت و نمایش قدرت منطق و معنویت در برابر تزویر و انکار است که همواره الهام‌بخش حقیقت‌جویان در تمامی اعصار خواهد بود.

مباهله صرفا یک عید نیست

حجت الاسلام والمسلمین حیدرعلی راشکی، امام جمعه زهک در گفت و گو با خبرنگار مهر ضمن تبریک عید مباهله بیان کرد: عید مباهله در میان مسلمانان همچون نگینی تابناک، همواره درخششی متفاوت در حقانیت دین اسلام و پیامبر(ص) دارد؛ بیست و چهارم ذی‌الحجه برای ما مسلمانان، صرفاً یک عید نیست؛ این روز، تبلور عینی تمام‌عیار بودن یک مکتب است.

وی تاکید کرد: مباهله سند زنده حقانیت اسلام ناب محمدی (ص) است؛ زمانی که مسحیان نجران به حقانیت عیسی مسیح(ع) اصرار ورزیدند؛ آیه شریفه «فَمَنْ حَاجَّکَ فیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ...» نازل شد و خداوند متعال دستور «مباهله» را صادر کرد؛ مباهله یعنی نفرین طرفینی تا مشخص شود چه کسی بر حق است.

امام جمعه زهک بیان کرد: آنچه این واقعه را در تاریخ بشریت بی‌نظیر می‌کند، نحوه حضور پیامبر (ص) در میدان مباهله است؛ ایشان در حالی که حضرت علی (ع)، حضرت فاطمه زهرا (س)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را همراه خود آورده بودند، حاضر شدند؛ این تصویر، چکیده‌ای از تمام معارف شیعه است.

وی تصریح کرد: پیامبر (ص) با این اقدام، فقط به مسیحیان نجران پاسخ نداند؛ بلکه به همه اعصار و قرون نشان داند که «اهل‌بیت» چه کسانی هستند؛ آنان مصداق «اَنْفُسَنا»، «نِساءَنا» و «اَبْناءَنا» شدند؛ یعنی جان پیامبر، دختر پیامبر و فرزندان پیامبر.

عید مباهله؛ عید اثبات ولایت امیرالمونین است

حجت الاسلام راشکی ادامه داد: تعبیر ابناءنا برای معرفی حسینین(ع) با عنوان فزندان پیامبر(ص) نشان دهنده جایگاه ایشان در نزد خداوند است آن هم در شرایطی که ادامه دار شدن نسل را از جانب فرزند پسر می‌دانند اما در این آیه مباهله حسنین(ع) را فرزندان پیامبر معرفی کردند؛ نکته دیگر عبارت نساءنا است، رسول گرامی اسلام تنها زنی که همراه خودشان به مباهله بردند حضرت فاطمه(س) بودند؛ در واقع پیامبر با عزیزترین افراد خانواده خود در این مباهله شرکت کردند.

وی تاکید کرد: عبارت انفسنا به معنای نفس و جان که برای امام علی(ع) به کار رفته است یکی از مهمترین مصادیق به کار رفته برای معرفی امیرالمونین(ع) در قرآن است که ایشان را با پیامبر(ص) از یک نفس و جان دانسته است.

امام جمعه زهک اظهار کرد: عید مباهله، جشن اثبات برتری گفتمان ولایت است؛ مباهله نشان داد عصمت و طهارت، در خاندان رسول خدا(ص) خلاصه می‌شود؛ نزول سوره «هل اتیٰ» در شأن اهل‌بیت (ع) و عید غدیر و روز مباهله، نشان‌دهنده افضلیت بی‌چون‌وچرای امیرالمؤمنین علی (ع) است.

وی بیان کرد: مسحیان نجران وقتی دیدند پیامبر(ص) با خانواده خودشان برای این امر حضور پیدا کردند از مباهله منصرف شدند؛ عید مباهله، عید مشارکت خانوادگی در دفاع از کیان دین است؛ این عید به ما می‌گوید اگر می‌خواهید در برابر هجمه‌های فکری و عقیدتی پیروز شوید، باید خانواده‌تان را مانند خاندان عصمت و طهارت، بر محور قرآن و ولایت متحد کنید.

حجت الاسلام راشکی در پایان بیان کرد: عید مباهله برای ما مسلمانان، و به طور خاص برای پیروان اهل‌بیت (ع)، احیای هویت توحیدی است؛ این روز، یادآور این نکته است که اقتدار یک جامعه دینی، زمانی رقم می‌خورد که مردان، زنان و کودکانش، با طهارت و یقین، پای حقیقت بایستند؛ در مواجه با رژیم غاصب صهیونیستی و آمریکا جنایتکار نیز چنین است؛ زمانی که ما یقین داریم سمت درست حق و تاریخ ایستاده‌ایم، تعداد و نیروی نظامی اهمیتی ندارد؛ در نهایت با یاری خداوند متعال حق پیروز است.

در منطق اسلام حقیقت با هیاهو و قدرت نمایی ظاهری اثبات نمی‌شود

حجت الاسلام والمسلمین مرتضی یعقوبی امام جمعه کنارک در گفت و گو با خبرنگار مهر، ضمن تبریک عید مباهله بیان کرد: روز مباهله از روزهای بسیار بزرگ، پرافتخار و سرنوشت‌ساز در تاریخ اسلام است؛ روزی که خداوند متعال با نزول آیه مباهله، حقیقتی عظیم را برای همیشه در تاریخ بشر ثبت فرمود و جایگاه رفیع پیامبر اعظم (ص) و اهل بیت مکرم و مطهر(ع) ایشان را آشکار ساخت؛ این روز تنها یک مناسبت تاریخی نیست، بلکه یک مدرسه بزرگ اعتقادی، اخلاقی، معرفتی و اجتماعی برای همه نسل ها، به ویژه مسلمانان امروز است.

وی ادامه داد: واقعه مباهله در سال دهم هجری و در پی گفتگوهای پیامبر اسلام (ص) با هیئت مسیحیان نجران رخ داد؛ هنگامی که استدلال های روشن و برهان های متقن درباره حقیقت اسلام و جایگاه حضرت عیسی (ع) مطرح شد و مسیحیان از روی لجاجت و عناد همچنان بر موضع خود مبنی بر فرزند خدا بودن حضرت مسیح (ع) باقی ماندند، آیه شریفه مباهله نازل شد؛ خداوند متعال فرمود؛ فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکَاذِبِین.

حجت‌الاسلام یعقوبی تصریح کرد: این آیه شریفه، هم بیانگر عظمت مقام پیامبر اکرم (ص) است و هم نشان می دهد که در منطق اسلام، حقیقت با هیاهو، تبلیغات، قدرت نمایی ظاهری یا تحمیل سیاسی اثبات نمی شود، بلکه با صدق، برهان، یقین و پاکی همراه است؛ پیامبر(ص) در اوج اطمینان به حقانیت رسالت خود، عزیزترین و پاک ترین انسان ها را برای حضور در این صحنه بزرگ همراه ساخت تا تاریخ بداند که اسلام، دینی مبتنی بر صدق و یقین است، نه تردید و مصلحت اندیشی های آلوده.

وی اظهار داشت: در این حادثه عظیم، پیامبر اکرم (ص) تنها چهار نفر را همراه خود آوردند؛ امیرالمومنین (ع)، حضرت فاطمه زهرا (س) امام حسن مجتبی (ع) و امام حسین (ع)؛ این حضور، از بزرگ ترین شواهد تاریخی و قرآنی بر جایگاه ممتاز اهل بیت (ع) است.

امام جمعه کنارک بیان کرد: این پنج نور الهی که در فرهنگ اسلامی به پنج تن آل عبا و اصحاب کساء شهرت دارند، نه تنها در واقعه مباهله، بلکه در آیات و روایات متعدد، به عنوان الگوی پاکی، ایمان، معرفت، فداکاری و بندگی معرفی شده اند.

وی ادامه داد: حضور امیرالمومنین علی (ع) در جایگاه انفسنا و حضور حضرت زهرا (س) در جایگاه نسائنا و حضور امام حسن و امام حسین (ع) در جایگاه ابناءنا، پیام روشنی دارد؛ اهل بیت پیامبر، جدا از رسالت نیستند، بلکه استمرار دهنده مسیر هدایت اند.

مباهله سندی زنده و همیشگی بر حقانیت اسلام

حجت الاسلام یعقوبی تاکید کرد: به تعبیر دقیق تر، مباهله فقط یک حادثه برای اثبات برتری نبود، بلکه یک اعلام الهی درباره عظمت خاندان نبوت بود؛ خاندانی که خداوند آنان را پاک، صادق، امین و شایسته الگو بودن برای امت اسلامی قرار داد.

وی افزود: واقعه مباهله در منابع معتبر شیعه و سنی نقل شده و از وقایع قطعی تاریخ اسلام به شمار می رود؛ مفسران بزرگ و مورخان نامدار، از جمله در ذیل آیه مباهله، این حقیقت را ثبت کرده اند که پیامبر اکرم (ص) تنها با اهل بیت خود به مباهله آمدند؛ این خود، دلیلی روشن بر عظمت مقام نان است؛ از نگاه علمی و تاریخی، این رویداد نشان می دهد که پیامبر اسلام(ص) در معرفی نزدیک ترین و پاک ترین افراد به عنوان همراهان خویش در چنین لحظه حساسی، نهایت دقت را به کار برد؛ اگر در مقام مباهله، کوچک ترین تردید یا ضعف در حقانیت دعوت وجود داشت، هرگز چنین اقدام عظیمی صورت نمی‌گرفت.

امام جمعه کنارک بیان کرد: مباهله سندی زنده و همیشگی بر حقانیت اسلام و جایگاه ممتاز اهل بیت (ع) است؛ اگرچه حادثه مباهله مربوط به قرن های گذشته است، اما پیام آن کاملا زنده و امروزی است؛ جامعه امروز ما، چه در سطح ملی و چه در سطح جهان اسلام، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به منطق حق، صداقت، انصاف است.

وی اظهار داشت: در دنیایی که رسانه های قدرت طلب، جنگ روایت ها، تحریف حقیقت و موج های تبلیغاتی می کوشند افکار عمومی را از راه درست منحرف کنند، مباهله به ما می‌آموزد که در برابر باطل، باید با یقین، استقامت و تکیه بر حقیقت ایستاد؛ این روز به ما یادآور می شود که پیروزی نهایی از آن حقیقت است، هرچند درظاهر، مدتی باطل پر سر و صدا و گسترده جلوه کند؛ همچنین مباهله به ما درس می دهد که در دفاع از ارزش ها، باید اهل بصیرت بود؛ بصیرت یعنی شناخت درست دوست و دشمن، تشخیص حق از باطل، و ایستادگی با آرامش و منطق، این یکی از نیازهای جدی جامعه امروز، به ویژه نسل جوان است.

حجت‌الاسلام یعقوبی خاطرنشان کرد: یکی از مهم ترین پیام های واقعه مباهله، درس عزت است؛ پیامبر اکرم (ص) در این ماجرا، در برابر باطل کوتاه نیامد، اما در عین حال از مسیر منطق، ادب، گفت و گو و دعوت الهی خارج نشد؛ این یعنی اسلام، دین خشونت و تحمیل نیست، بلکه دین حجت، عزت و البته استقامت است.

وی ادامه داد: در شرایط امروز جهان اسلام، که امت اسلامی با فشارهای مختلف، جنگ رسانه‌ای، اختلاف افکنی و تهدیدهای فرهنگی روبه روست، بازخوانی مباهله بسیار ضروری است؛ ما باید از این حادثه بیاموزیم که در برابر فشارها، حفظ اصول و ارزش ها مقدم بر هر مصلحت کوتاه مدت است؛ جامعه ای که از اصول خود عقب نشینی کند، در برابر هجمه های فکری و فرهنگی آسیب پذیر خواهد شد.