رویکرد «آرت‌فر تهران» بررسی شد؛ آرت‌فرها بستر سوددهی مالی نیستند؟

به گزارش خبرنگار مهر، نشست بررسی رویداد آرت‌فر تهران با عنوان «اوپن پیپر» روز جمعه ۲۱ آذر با حضور مژده طباطبایی رئیس انجمن نگارخانه‌داران ایران، حسین محسنی دبیر انجمن و مدیر آرت‌فر تهران، جاوید رمضانی مسئول انتخاب آثار، حسین محسنیان عضو هیئت مدیره و ایمان صفایی مدیر هنری آرت‌فر تهران برگزار شد.

در ابتدا، حسین محسنی ضمن قدردانی از همراهی ۴۲ گالری، ۲ انجمن صنفی تصویرگران و طراحان گرافیک و ۴ نشر تخصصی حوزه هنرهای تجسمی، از فعالیت‌های دوره سوم انجمن نگارخانه‌داران در شکل‌گیری این برنامه سخن گفت: برگزاری «آرت‌فر تهران» از سال‌ها پیش در مسیر هدف گالری‌ها قرار داشت اما به دلایل مختلف بارها به تعویق افتاد. با وجود این، توانستیم این دوره را با همراهی اصناف هنری برگزار کنیم، هرچند برخی انجمن‌های هنری به دلیل مشکلات داخلی فرصت حضور پیدا نکردند.

وی با اشاره به چالش‌های اقتصادی این رویداد گفت: آرت‌فرها بستر اصلی سوددهی مالی نیستند و بدون حمایت اسپانسر برگزار نمی‌شوند. در شرایط فعلی اقتصادی، جذب اسپانسر کاری بسیار دشوار بود، با این حال تلاش کردیم کمترین مبلغ را از گالری‌ها دریافت کنیم. خوشبختانه بسیاری از گالری‌ها فروش خوبی داشتند و حتی آثارشان را در غرفه‌ها جایگزین کردند. با امکانات محدود، نتیجه مطلوبی حاصل شد.

محسنی در پاسخ به پرسشی درباره بلیت‌فروشی و حواشی پیرامون آن توضیح داد: ما در فضایی کار می‌کنیم که اکوسیستم هنری هنوز شکل نگرفته است. هدف از بلیت‌فروشی، طبقه‌بندی و کنترل تراکم مخاطبان بود، نه مالی‌سازی رویداد. حجم فضا در کانون پرورش فکری محدود است. هر گالری مهمانان خود را دعوت کرد و برای دانش‌آموزان و دانشجویان، حضور رایگان در نظر گرفتیم. هدف ما نظم در اجرا بود و در دوره‌های بعدی، حضور عمومی‌تر را دنبال خواهیم کرد.

دبیر انجمن نگارخانه‌داران درباره انتخاب محل برگزاری آرت‌فر گفت: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، ریشه‌ای عمیق در هنر معاصر ایران دارد. بازگشت به این فضا در واقع احیای یکی از نمادهای فرهنگی تهران است. حضور مخاطبان جوان و ایجاد ارتباط بین نسل‌ها از مهم‌ترین اهداف این انتخاب بود.

وی عنوان کرد: برگزاری رویداد در این محل، فرصت بازارسازی، شناسایی مخاطب تازه و آشنایی عموم مردم با آثار هنری را فراهم کرد. برای ما حضور کودکان و نوجوانان در این بستر آموزشی، ارزش بسیاری دارد.

آرت‌فر مستقل؛ بدون حمایت نهادها

محسنی تأکید کرد: «آرت‌فر تهران» کاملاً مستقل برگزار شده و این موضوع مایه افتخار است. ما از هیچ نهاد دولتی حمایت مالی دریافت نکرده‌ایم. انتظار داریم حاکمیت به ظرفیت فرهنگی و اقتصادی این بازار توجه کند. در بسیاری از کشورهای دنیا، خرید آثار هنری بخشی از سیاست مالیاتی و حمایتی دولت‌هاست، اما در ایران هنوز چنین سازوکاری اجرا نشده است.

به گفته وی، انجمن نگارخانه‌داران با نهادهایی چون بانک‌ها، بیمه‌ها، شهرداری، وزارت اقتصاد و شورای شهر مذاکره کرده است، اما هنوز سازوکار همکاری شکل نگرفته است و امیدواریم با رشد این رویداد، نگاه تصمیم‌گیران نسبت به بازار هنر تغییر کند و آن را به عنوان فرصت فرهنگ‌سازی و ارزآوری ببینند.

انتخاب آثار و رویکرد آینده آرت‌فر

جاوید رمضانی مسئول انتخاب آثار، درباره محوریت این برنامه گفت: در سال‌های اخیر بیشتر تمرکز بازار بر آثار بزرگ‌ابعاد و مبتنی بر بوم بوده است و آثار مبتنی بر کاغذ کمتر دیده می‌شوند. هدف ما در «اوپن پیپر»، تمرکز بر این بخش مغفول بود. فرآیند انتخاب آثار با همکاری گالری‌ها و اعضای انجمن صورت گرفت و نظام قیمت‌گذاری نیز به صورت جمعی انجام شد. در اپیزود بعدی، کیوریتوری و نظم حرفه‌ای‌تر در انتخاب آثار را دنبال خواهیم کرد.

نبود برنامه‌ریزی در ساختار هنری کشور

محسنی در بخش دیگری از نشست با اشاره به ضعف ساختاری در مدیریت هنرهای تجسمی گفت: مدتی طولانی بدون مدیرکل هنرهای تجسمی بودیم. سه پروپوزال رسمی از جمله «اوپن پیپر» را ارائه کرده بودیم اما با نبود برنامه‌ریزی مؤثر مواجه شدیم. این رویداد را در شرایطی برگزار کردیم که ساختار بازارهای هنری کشور شکل منسجم ندارد. امید داریم که دولت با بلندنظری بیشتری از تجمعات فرهنگی حمایت کند. برگزاری رویدادهایی از این دست، اگرچه اقتصادی‌اند، اما تأثیر فرهنگی عمیقی در جامعه دارند.

برگزاری اپیزود بعدی آرت‌فر تهران در اردیبهشت ۱۴۰۵

وی همچنین از احتمال برگزاری آرت‌فر ماه در اردیبهشت ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: در اپیزود بعدی، تمام رشته‌های هنرهای تجسمی امکان حضور خواهند داشت تا جامعه هنری با گستره وسیع‌تری از آثار روبه‌رو شود.

مدیر آرت‌فر درباره تعامل با رسانه‌ها گفت: از ابتدای برگزاری رویداد با آغوش باز پذیرای نقدها بودیم. جنگ و شرایط اقتصادی، آلودگی هوا و گرانی‌ها در هفته‌های آخر بر جریان اجرا تأثیر گذاشت، اما از این به بعد در اپیزودهای بعدی تعامل صمیمانه‌تری با خبرنگاران خواهیم داشت. نشست خبری در روز پایانی برگزار شد تا به همه انتقادات پاسخ دهیم و از همه خبرنگاران دعوت می‌کنیم در دوره بعد حضور داشته باشند.

آسیه مزینانی مجری نشست نیز در این بخش از برنامه گفت: «آرت‌فر تهران» رویدادی پویا و پاسخگو بود. کمتر شاهد واکنش سریع مسئولان رویدادها به نقدها هستیم، اما برگزارکنندگان این دوره، شنونده و پذیرای تمام نگاه‌ها بودند.

مژده طباطبایی رئیس انجمن نگارخانه‌داران ایران نیز درباره امکان ورود خبرنگاران بیان کرد: حضور اهالی رسانه در این رویداد بدون خرید بلیت امکان‌پذیر بود. دعوت‌نامه‌ها از سوی روابط عمومی ارسال شده است و در دوره‌های بعدی اطلاع‌رسانی گسترده‌تری برای حضور خبرنگاران خواهیم داشت.

نخستین اپیزود «آرت‌فر تهران» با نمایش و ارائه بیش از ۱۵۰۰ اثر در مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.