عشق به حسین (ع) کهنه نمی‌شود؛ عاشقانه‌سرایی که از کودکی آغاز شد

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها؛ عباسعلی حسین پور: عشق به سرور و سالار شهیدان آقا اباعبدا... الحسین(ع) کوچک و بزرگ نمی‌شناسد. با فرارسیدن ماه عزای سرور و سالار شهیدان و به مناسبت روز شعر و ادبیات آئینی بر آن شدیم تا شما خوانندگان گرامی را با دو هم ولایتی، پیرغلام، سینه‌سوخته و پیشکسوت عرصه ستایشگری اهل‌بیت علیهم السلام که از بلبلان باسابقه آستان حسینی در شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه شمالشرق نیز بوده و در بین مداحان شهرستان شاهرود و حتی استان سمنان نام پرآوازه‌ای دارند در میزگردی با حضور احمد شریعتی و محمد رضا اسلامی به زندگی و روایت های کاری آنان می پردازیم.

*در ابتدا خودتان را برای مخاطبان ما معرفی کنید

شریعتی: احمد شریعتی متولد ۱۳۵۶ از روستای ابر شاهرود. از زمانی که در این راه قدم گذاشته‌ام روز به روز بر افتخارم افزوده می‌شود. شما تصور کنید که در سنین کودکی و دوران بلوغ روضه‌ای را در کنار پدرم خواندم. خدا بیامرز خودش جزء ذاکران اهل بیت(ع) بود و چون صدای من هم موروثی خوب بود، خواندن را شروع کردم.

اسلامی: محمدرضا اسلامی متولد ۱۳۵۵ روستای ابر شاهرودم و اولین مداحی بنده به زمان رحلت حضرت امام(ره) بر می‌گردد ولی از سال ۱۳۷۸ کارم را با جدیت بیشتر شروع کردم.

*آقای شریعتی یادتان هست که کی مداحی را شروع کردید؟

شریعتی: از همان کودکی علاقه زیادی به نوحه خوانی داشتم ولی از ۱۰ سالگی یعنی سال چهارم ابتدایی با توصیه پدر بزرگوارم مشغول به خواندن شدم، یادم هست که برای همان نوحه اول ماه‌ها تمرین کردم و هر بار که نزد پدرم درس پس می دادم، بنا به دلایلی مثل عدم تسلط بر متن، تپق زدن و... مورد قبول واقع نشده و به تمرین بیشتر تاکید می‌کردند چون معتقد بودند که نباید به هر دلیلی وقت گریه کنان آقا سید الشهدا(ع) را تلف کنیم. همان ایام یکی از خواهرانم که از صدای من راضی بود، مشوقم شد و بارها با من تمرین کرد تا نهایتا در روز هشتم ماه محرم همان سال مجوز خواندن را از پدرم بزرگوارم گرفتم، اول قرار بود با لهجه ترکی فقط در یکی از مساجد روستا بخوانم ولی با عنایت شهدای کربلا و نظر خاصه خانم حضرت زینب(س) با استقبال عمومی مواجه شده و همان شب در سه مسجد نوحه خودم را به زبان ترکی خواندم

*اولین نوحه که خواندی را بخاطر دارید؟

شریعتی: بله؛ هر سال اصرار دارم که اگر توفیق پیدا کنم آن مداحی را تکرار نمایم که با لطف ائمه تاکنون اینگونه شده و چنانچه لایق این دستگاه باشم تا زمانی‌که نوکری اهل بیت(ع) قسمتم شود، حتما خواهم خواند. در خصوص اولین مداحی نیز باید عرض کنم ارادت به حضرت علی اصغر(ع) باعث شد، نوحه «اصغر بالام لای لای- ای وای بالام لای لای» را بخوانم و اعتقاد دارم که مهمترین دلیل استقبال مردم نیز، نگاه ویژه کوچکترین شهید دشت کربلا به نوحه این خادم دستگاه امام حسین(ع) بود.

*از محضر اساتید هم بهره بردید؟

اسلامی: به نظرم یکی از مهمترین مسائل مداحی داشتن استاد است، بر همین اساس در محضر اساتیدی همچون حاج سعید حدادیان، حاج مهدی سماواتی، حاج غلامرضا سازگار و... کسب فیض کرده‌ام و توصیه‌ام به مداحان جوان این است که اگر نمی‌خواهند به مرور از مسیر اصلی فاصله بگیرند و به سراغ کار دیگری بروند، سعی کنند که حتما این هنر را از یک استاد فرا بگیرند، به نظرم در مداحی از هزار تا ۹۹۹ تایش مربوط به تجربه و علم و تخصص می‌شود اما برخی به مجرد داشتن صدای خوب گمان می‌کنند که برای مداحی کافیست و به همین دلیل قربانی صدایشان می‌شوند و خود این ماجرا برای آنها حجاب ایجاد می‌کند.

*در کارتان وقفه ای داشتید؟ و یا سعی کرده‌ای که این هنر را به دیگران نیز بیاموزید؟

شریعتی: از آن زمان تا به حال وقفه‌ای در مسیر کسب فیض بنده ایجاد نشده و همواره تلاش کرده‌ام که در این مسیر آموخته‌هایم را با دیگران به اشتراک گذارم و اگر خدا قبول کند دوستانی هستند که با تشویق و ترغیب بنده پا به این مسیر گذاشته‌اند.

*رمز موفقیت شما چیست؟

اسلامی: البته خیلی به موفق بودن فکر نکرده و بیشتر بدنبال انجام وظیفه‌ بوده‌ام ولی یکی از کارهای مهم برای یک مداح قربتا الی الله است که حتماً باید به دست خود فرد باشد وگرنه طیب الله گفتن‌های دیگران به کار نمی‌آید، من باید خودم بفهمم که ارزش کارم چقدر است و نباید مغرور بشوم که اگر چنین شود ممکن است جلسه‌ای را بسیار پرشور بخوانم و به خود مغرور ‌شوم و بعد از جلسه ممکن است با یک کلمه یا یک جمله اجر کار خود را ضایع کنم.

به عبارت دیگر اخلاق مداحی بسیار مهم است. بنده در هر جایی که بوده‌ام، سعی کرده‌ام یک عالم به کارم نظارت داشته باشد چون کار ما خیلی حساس است، مداح نباید خودش را جای مرجع تقلید بگذارد و از خود فتوا صادر کند این همان نکته کلیدی مداحی است که فقط با مطالعه متون اسلامی و تلمذ در محضر اساتید بدست می‌آید.

*آیا شما خودتان هم شعر می‌گوئید و یا اینکه از اشعار سایر شاعران استفاده می‌کنید؟ سبک و روشتان چیست؟

اسلامی: خیر؛ بنده خودم شاعر نیستم و از این نعمت بی بهره ام، البته در حال حاضر به لطف خداوند و عنایت حضرت زهرا (س)، هم تعداد شاعران آئینی و هم اشعار آئینی به وفور یافت می‌شود چه از قدما و چه از معاصرین، چون روز اول ماه محرم نیز روز بزرگداشت محتشم کاشانی و ادبیات آئینی نامگذاری شده چه خوب است یادی کنیم از این شاعر اهل بیتی(ع)، ۱۴ بند "باز این چه شورش است که در خلق عالم است..." یادگاری از محتشم است که هرگز فراموش نشده و هر پیر و جوان یا کوچک و بزرگی با شنیدن آن قطعا صحرای کربلا و مصائب اهل بیت(ع) را به یاد می آورد.

*با عنایت به نقش و مسئولیت حضرتعالی به عنوان یکی از اعضای ستاد مردمی برگزاری تجمعات شبانه در میدان امام(ره) شاهرود و نقشی که مداحی و روضه‌خوانی در حال و هوای معنوی آن دارد توضیحی بفرمایید

اسلامی: این جنگ بسیاری از مسائل تاریخ را روشن کرد و بین حق و باطل خط‌کشی کرد، بسیاری از روضه‌هایی را که سندهایش دسترسی نداشتیم را به چشم دیدیم فقطعوه بالسیوف اربا اربا چقدر بدن‌های اربا اربا در این دفاع مقدس داشتیم و دیدیم، پس کربلای امروز ما همین خیابانهاست اگر کاری از دستمان برآید و نکنیم، شرمنده بی‌بی دو عالم حضرت فاطمه زهرا(س) خواهیم شد و قطعا نمی‌توانیم جوابی برای فرزندش، قائد شهیدمان داشته باشیم.

*بعد از این همه سال خدمت در خانه اهل بیت اندوخته شما چیست؟

اسلامی: ذاکری اهل بیت(ع)، مهمترین دستاورد بنده در این مسیر بوده و از این بابت به خودم می‌بالم و اگر نوکری در این دستگاه فقط به اندازه سر سوزنی مقبول افتد، یک عمرم را بسنده می‌کند و ذخیره قبر و قیامتم خواهد شد.

*مهمترین توصیه‌ای که از بزرگترها شنیده‌ای چیست؟

شریعتی: یکی از مهمترین تذکرات مهمی که از اساتیدم شنیده‌ام این است که ایستادن و خواندن مداحی مانند ایستادن و خواندن نماز است همانطور که هر حرف اضافه‌ای بعد از تکبیره‌الاحرام نماز را باطل می‌کند، در مداحی هم همینطور است و حرف غیر اصولی مبطل مداحی است تمام سعیم بر رعایت این اصل بوده ولی چقدر موفق بودم، با خدا است که لطف خدا شامل حالم شده باشد و از این مسیر خارج نشوم.