آخرین حضور و غیاب کودکان شهید میناب؛ پروانه ساخت حذف می‌شود؟

خبرگزاری مهر- گروه هنر- آزاده فضلی؛ «سینما» یکی از هنرهای هفت‌گانه پرطرفدار در میان عموم مردم است که روزانه اخبار بسیاری را در سرویس‌ها و گروه‌های خبری رسانه‌ها به خود اختصاص می‌دهد و هنرمندان این رشته به ویژه بازیگران سینما، به نوعی زیر ذره‌بین جامعه هستند و به همین دلیل به محلی برای ایجاد حواشی تبدیل می‌شوند.

سینما با ارائه داستان‌های جذاب، تصویرگری‌های بصری و پیام‌های فرهنگی، توانایی تأثیرگذاری عمیقی بر افراد دارد و این تأثیر ممکن است در ایجاد همدلی، تغییر دیدگاه‌ها، آموزش مفاهیم فرهنگی و حتی شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی مؤثر باشد. در عین حال، تأثیرات مثبت و منفی بستگی به نوع محتوا و نحوه ارائه آن دارد. از آنجایی که تأثیر سینما بر مردم قابل توجه است و می‌تواند در شکل‌دهی افکار، احساسات و نگرش‌ها نقش به‌سزایی داشته باشد، ما نیز در خبرگزاری مهر درصدد هستیم تا اخبار هفتگی این هنر پرطرفدار و پرحاشیه را به صورتی کوتاه و خلاصه به صورت گزارشی، پیش‌روی مخاطبان قرار دهیم.

سینماهای سراسر کشور در روزهای ۱۴ و ۱۵ خرداد به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) نیمه تعطیل بودند و فعالیت خود را از ساعت ۱۸ آغاز کردند.

آخرین حضور و غیاب کودکان شهید مینابی

هفته گذشته، آخرین برنامه «حضور و غیاب» به یاد شهدای مدرسه میناب در خانه هنرمندان ایران پس از چند شب اجرا، برگزار شد.

خانه سینما، خانه تئاتر و خانه موسیقی جزء وظایف اجتماعی خود می‌دانستند که در بزنگاه‌هایی از این دست، به شیوه هنری خود، درد و رنج مردم و تجاوز وحشیانه صورت‌گرفته توسط آمریکا و اسرائیل علیه کشور را روایت کنند. در این رویداد، گروهی ۷۳ نفره برنامه را برای مردم اجرا کردند که پرویز پرستویی، مرضیه برومند و شیدا خلیق از جمله آنها بودند.

پرویز پرستویی حضوری ثابت در «حضور غیاب» داشت و مرضیه برومند و شیدا خلیق، که یک شب در میان روی صحنه رفته بودند، در شب آخر هر ۲ راوی غم مادران میناب بودند.

درگذشت صدابردار و صداگذار پیشکسوت سینما

هفته گذشته، فرهاد ارجمندی صدابردار و صداگذار پیشکسوت سینما پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت.

پیکر زنده‌یاد ارجمندی، امروز شنبه ۱۶ خرداد تشییع و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) به خاک سپرده شد.

وی در آثاری همچون «سام و نرگس»، «دست‌های آلوده»، «رخساره»، «پرواز خاموش»، «آبی»، «آقای رئیس جمهور»، «یکی برای همه»، «سنجاقک‌های برکه سبز»، «دویدن در میان ابرها»، «یک وجب از آسمان»، «نسکافه داغ داغ»، «تنبل قهرمان»، «برخورد» و ... فعالیت داشته است.

صحبت‌های تهیه‌کننده سینما درباره فیلمی که به‌دلیل صدای محسن چاوشی توقیف شد

منوچهر محمدی تهیه‌کننده سینما در تلویزیون اینترنتی «آن» درباره ماجرای توقیف «سنتوری» داریوش مهرجویی توضیح داد و گفت: در شرایطی که نصب تصویر محسن چاوشی روی بیلبورد میدان ولیعصر (عج) در روزهای اخیر خبرساز شده، نزدیک به ۱۹ سال پیش در همین روزها فیلمی به دلیل صدای این خواننده برای اکران با مشکل مواجه شده بود.

«سنتوری» ساخته داریوش مهرجویی که با ترانه‌های محسن چاوشی همراه بود، به دلیل استفاده از صدای او با مشکل اکران روبه‌رو شد و در نهایت نیز توقیف شد و هرگز رنگ پرده سینما را ندید.

جلسه‌ای برای رفع مشکلات صنوف سینمایی از حذف پروانه ساخت تا رفع مشکلات معیشتی

در هفته‌ای که گذشت، جلسه مشترک روسای صنوف سینمای ایران با رئیس و اعضای هیئت رئیسه خانه سینما برگزار شد. در این جلسه، درباره موضع‌گیری هنرمندان در مورد مسائل بیمه‌ای و چالش‌های آن، حذف شورای پروانه ساخت، نقش مسئولیت‌پذیری صنفی، تلاش برای افزایش حقوق اعضای بازنشسته و مسائل مالیاتی سینماگران صحبت شد. روسای صنوف نیز برای رفع مشکلات و خواسته‌های اصناف پیشنهادات و راهکارهای خود را با هیئت رئیسه طرح کردند.

برخی از روسای صنوف نسبت به تبعیض در حمایت‌های دولتی میان پروژه‌های موسوم به «ارگانی» و «بخش خصوصی مستقل» اعتراض کردند. آنها خواستار آن شدند که خانه سینما نقش نظارتی بیشتری بر نحوه تخصیص بودجه‌های حمایتی داشته باشد. همچنین، بر حفظ استقلال خانه سینما از نهادهای دولتی تاکید شد تا این نهاد بتواند بدون لکنت، مطالبات واقعی بدنه سینما را فریاد بزند.

یکی از موضوعات داغ این جلسه، تاثیر مستقیم محدودیت‌های فضای مجازی و قطع اینترنت بر چرخه تولید و توزیع بود. روسای صنوف فنی چون تدوینگران، صداگذاران و جلوه‌های ویژه توضیح دادند که چگونه کندی و قطعی اینترنت باعث عقب افتادن پروژه‌های بین‌المللی و حتی داخلی شده است.

هیئت‌مدیره خانه سینما موظف شد تا به عنوان نماینده صنوف، مراتب اعتراض و تقاضای خود را به نهادهای ذی‌ربط (وزارت ارتباطات و شورای عالی فضای مجازی) ارسال کند و بر ضرورت داشتن «اینترنت بدون محدودیت» برای حرفه‌ای‌های صنعت تصویر تاکید کند.

این جلسه با این جمع‌بندی به پایان رسید که خانه سینما در دوره جدید باید رویکردی «مطالبه‌گرانه» و در عین حال «تعاملی» را پیش بگیرد. تاکید نهایی بر این بود که بدون حل مشکل اینترنت و تضمین امنیت قضایی هنرمندان، شکوفایی اقتصادی در سینما عملاً غیرممکن خواهد بود.

یکی دیگر از مواردی که در این جلسه مطرح شد، حذف شورای پروانه ساخت فیلم‌ها بود که عسگرپور در این زمینه گفت: موضوع حذف شورای پروانه ساخت نیز در جلسات مختلف مورد پیگیری و بررسی قرار گرفت. در این زمینه، طرحی مطرح شد که در خانه سینما سابقه‌ای چندساله دارد و شامل پیشنهاد حذف شورای پروانه ساخت است. برخی تصور می‌کنند حذف پروانه ساخت در ارتباط با صنوف کارگردان‌ها، فیلمنامه‌نویسان و تهیه‌کنندگان است و ارتباطی با دیگر صنوف ندارد، در حالی که این موضوع به‌طور مستقیم با وضعیت اشتغال و روابط حرفه‌ای همه فعالان سینما مرتبط است. در جلساتی که در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شده است، بسیاری از افراد حاضر در وزارت ارشاد با این موضوع موافق بوده‌اند و اکنون منتظر تصمیم نهایی و اقدامات اجرایی سازمان سینمایی هستیم؛ شخصاً تلاش می‌کنم نسبت به تحقق آن خوش‌بین باشم.

حذف پروانه ساخت؛ آزادی خلاقیت یا تهدید امنیت سرمایه!

موضوع حذف «پروانه ساخت» فیلم‌ها در سینمای ایران سال‌هاست که محل بحث و جدل میان اهالی سینما، مدیران دولتی و کارشناسان است. این بحث به‌ویژه در دولت‌های مختلف با فراز و فرودهایی همراه بوده و اخیراً با بیانیه‌های تند اصناف سینمایی مانند کانون کارگردانان و خانه سینما وارد فاز جدیدی شده است و در هفته گذشته نیز در جلسه صنوف سینمایی با رئیس هیئت مدیره خانه سینما مطرح شده است. در ادامه برخی نظرات موافق و مخالف درباره این موضوع را برمی‌شمریم.

موافقان که عمدتاً شامل کانون کارگردانان و فیلمنامه‌نویسان خانه سینما هستند، بر این باورند که این مجوز به ابزاری برای محدودیت و «ممیزی پیشینی» تبدیل شده است. موافقان معتقدند شورای پروانه ساخت بر اساس سلیقه‌های سیاسی و شخصی اعضا، مانع از ساخت بسیاری از آثار اجتماعی می‌شود. حذف آن باعث می‌شود فیلمساز بر اساس وجدان حرفه‌ای خود کار کند.

آنها به جایگزینی نظارت «پسینی» به جای «پیشینی» معتقدند و می‌گویند دولت باید فقط در مرحله نمایش (پروانه نمایش) نظارت کند. اگر فیلمی ساخته شد و استانداردهای قانونی را نداشت، آن وقت درباره‌اش تصمیم‌گیری شود، نه اینکه از ابتدا جلوی خلق اثر گرفته شود. تشکل‌های صنفی معتقدند دوران روش‌های سنتی حکمرانی فرهنگی گذشته و باید به جای کنترل حداکثری، به بلوغ و مسئولیت‌پذیری هنرمندان اعتماد کرد. همچنین معتقدند حذف این بروکراسی می‌تواند سرعت تولید را بالا ببرد و از معطل ماندن سرمایه‌ها در صف مجوزهای طولانی جلوگیری کند.

مخالفت‌ها معمولاً نه به شکل مطلق، بلکه با تأکید بر «ایجاد زیرساخت» یا «ترس از آشفتگی» مطرح می‌شود؛ بسیاری از تهیه‌کنندگان (مانند شورای عالی تهیه‌کنندگان) نگرانند که اگر بدون پروانه ساخت فیلمی بسازند، در مرحله اکران با سد «پروانه نمایش» برخورد کنند و کل سرمایه‌شان نابود شود. در واقع پروانه ساخت برای آنها نوعی «امضای دولت» است که تا حدی امنیت اکران را تضمین می‌کند.

برخی نیز معتقدند پروانه ساخت تنها ابزار دولت برای هدایت سینما به سمت اولویت‌های فرهنگی کشور است و حذف آن باعث می‌شود سینما کاملاً به سمت سینمای تجاری یا مضامین خاص برود.

همچنین، برخی معتقدند حذف مجوز ساخت منجر به تولید انبوه فیلم‌هایی می‌شود که احتمالاً هرگز مجوز نمایش نمی‌گیرند؛ این مسأله باعث انباشت فیلم‌های توقیفی و افزایش تنش بین سینماگران و حاکمیت می‌شود.

مخالفان می‌گویند تا زمانی که اصناف خانه سینما مسئولیت قانونی محتوای آثار اعضای خود را نپذیرند، دولت نمی‌تواند نظارت را رها کند.

در میان این بحث‌ها، پیشنهادهایی هم برای میانه‌روی مطرح شده است از جمله «اختیاری بودن پروانه ساخت»؛ به این معنا که فیلمسازان باسابقه بتوانند بدون مجوز فیلم بسازند (با قبول ریسک توقیف در مرحله نمایش) اما کسانی که می‌خواهند از حمایت‌های دولتی یا تضمین اکران بهره‌مند شوند، داوطلبانه مجوز بگیرند. از طرف دیگر، برخی معتقدند اگر خطوط قرمز قانونی (و نه سلیقه‌ای) به روشنی تعریف شود و نظام درجه‌بندی سنی به درستی اجرا شود، دیگر نیازی به بررسی فیلمنامه در مرحله پیش از تولید نخواهد بود.

«رئیسعلی» رضا میرکریمی کلید خورد

در هفته‌ای که گذشت، خبر پیش‌تولید پروژه جدید سیدرضا میرکریمی در قالب فیلم سینمایی و مینی‌سریال اعلام شد. همچنین، فراخوان انتخاب بازیگران این پروژه نیز منتشر شد.

این اثر تاریخی با نام «رئیسعلی» بر پایه تحقیق و نگارش پنج‌ساله نویسنده از زندگی و مبارزات میهن‌پرستانه رئیس‌علی دلواری، قهرمان ملی خطه جنوب ایران شکل گرفته است و اخیرا طبق توافقی، مرکز «سیمافیلم» سرمایه‌گذاری در آن را به عهده گرفته است. در گام نخستِ پیش‌تولید، عوامل پروژه با هدف انتخاب بخش عمده‌ای از بازیگران اصلی و فرعی، فراخوان عمومی را آغاز کرده‌اند.

پروژه «رئیسعلی» با تمرکز بر روایت تاریخی و ملی، هم‌زمان برای تولید در 2 قالب سینمایی و سریالی برنامه‌ریزی شده و مراحل انتخاب بازیگر از مهم‌ترین بخش‌های آغازین آن به شمار می‌رود.

خبرهایی از فیلم کوتاه/ فراخوان ایسفا و «۱۰۰» منتشر شد

در هفته‌ای که گذشت، انجمن فیلم کوتاه ایران به منظور معرفی برترین آثار سینمای کوتاه ایران فراخوان ثبت‌نام شانزدهمین دوره‌ جوایز آکادمی فیلم کوتاه ایران، «جوایز ایسفا»، را منتشر کرد. بر این اساس، تمامی فیلم‌های کوتاه با هر ساختار، گرایش و تفکری، با مدت زمان حداقل ۳ دقیقه و حداکثر ۳۰ دقیقه که از ابتدای فروردین‌ ۱۴۰۳ تا پایان خرداد ۱۴۰۵ ساخته شده‌اند و برای دوره‌های قبلی جوایز ایسفا ارسال نشده‌اند، می‌توانند فرم تقاضای شرکت در این دوره‌ جوایز ایسفا را تکمیل کنند.

همچنین خبر رسید که جمعی از دانشجویان سینما داوری آثار دانش‌آموزی بخش سینمای ایران و انتخاب مقدماتی آثار بخش بین‌الملل دومین جشنواره بین‌المللی فضای باز را برعهده می‌گیرند. در بخش سینمای بین‌الملل، انتخاب اولیه آثار در مرحله مقدماتی توسط دانشجویان رشته‌های مختلف انجام خواهد شد و انتخاب نهایی آثار برای حضور در جشنواره، توسط هیئت انتخاب اصلی جشنواره صورت می‌گیرد.

فراخوان پانزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ۱۰۰ نیز، با محوریت سه بخش اصلی «نبرد برای آینده»، «نبرد برای کودکان جهان» و «نبرد برای وطن»، منتشر شد. آثار متقاضی حضور در سه بخش اصلی این جشنواره باید در قالب فیلم کوتاه و با مدت‌زمان حداکثر ۱۰۰ ثانیه تولید شده باشند. البته در بخش «نبرد برای وطن»، فیلم‌هایی با مدت‌زمان تا ۳۰۰ ثانیه نیز امکان شرکت خواهند داشت.

بر اساس این فراخوان، مهلت ارسال آثار تا پایان روز دهم مرداد تعیین شده است.

بهروز شعیبی کارگردان و بازیگر سینما و مدیر انجمن سینمای جوانان ایران در برنامه سینمایی «هفت» درباره مسائل سینمای کوتاه سخن گفت. وی خبر داد که قرار است بسیاری از تهیه‌کنندگان نامدار سینمای ایران پای کار فیلم‌های کوتاه بیایند.

شعیبی عنوان کرد: در نظر داریم با رویداد «قرار» تهیه‌کنندگان بیشتری به سینمای کوتاه جذب شوند و حاصل این رایزنی‌ها در جشنواره فیلم کوتاه تهران قابل مشاهده است.