موزه روستایی گلستان نوروز ۱۴۰۵ میزبان گردشگران می‌شود

به گزارش خبرنگار مهر، دهکده گردشگری پارک جنگلی قرق با عنوان موزه روستایی گلستان، از ده سال پیش تا کنون درحال اجرا شدن است اما همیشه منتظر اعتبار بوده است. ایده ایجاد موزه میراث روستایی گلستان از سال ۱۳۸۹ و پس از الگوبرداری از موزه مشابه در گیلان شکل گرفت. فاز اول این موزه ۸۰ درصد پیشرفت داشته است و در ۶ ماه اخیر قائم مقام وزارت میراث فرهنگی و شخص وزیر از اینجا بازدید کردند و قول مساعدت از محل اعتبارات ملی را دادند تا فازهای بعدی آن تکمیل شود قرار است این مجموعه ۲۵ خانه روستایی از خانه‌های شاخص قدیمی و اصیل منطقه را در خود داشته باشد تا به معرفی معماری روستایی گلستان بپردازد.

نمونه‌های شاخصی مانند خانه تلار جفاکنده از بندرگز، خانه قلندرآییش و خانه زاهد از کردکوی، خانه جهانبخش در سرکلاته و خانه دنکوب از علی‌آبادکتول، با معماری اصیل خود، روح و هویت نخستین بخش‌های این موزه فضای باز خواهند بود. در کنارش قرار است تا در این خانه‌ها کارگاه‌های آموزشی در حوزه معماری و صنایع دستی نیز برگزار شود و در محیط پیرامونی نیز گردشگران بتوانند کمپ کنند. این موزه در زون فرهنگی جنگل‌های هیرکانی قرار دارد.

بر اساس برآوردهای انجام‌شده، هزینه اجرای این طرح بیش از ۵۰ میلیارد تومان است. وزیر میراث فرهنگی در بازدید اخیر خود از این موزه روستایی از استاندار خواست تا پنجاه درصد از این هزینه را تأمین کند. البته صالحی امیری به این موضوع هم تأکید کرده که آنچه که بر اساس مطالعات مشاور طرح تعریف شده، باید عیناً به مرحله اجرا درآید.

در این باره حمید عمرانی رکاوندی سرپرست معاونت میراث فرهنگی استان گلستان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به رویکرد خدماتی این مجموعه افزود: خدمات این موزه شامل بازدید، پذیرایی و اقامت خواهد بود. با هماهنگی انجام‌شده با شهرداری قرق، برای استقرار گردشگران مشکلی وجود نخواهد داشت و گردشگران می‌توانند در قالب کمپ در پیرامون خانه‌های ساخته‌شده اقامت داشته باشند و هم‌زمان از این خانه‌ها بازدید کنند.

وی با تأکید بر موقعیت ویژه این مجموعه در مسیر گردشگری امام رضا (ع) اظهار کرد: این مسیر سالانه حدود ۲۲ میلیون نفر تردد دارد و حتی اگر بتوانیم نیم میلیون نفر از این جمعیت را جذب کنیم، فرصت بزرگی برای رونق گردشگری منطقه ایجاد خواهد شد.

معاون میراث‌فرهنگی گلستان ادامه داد: کمپ‌هایی که در محیط جنگلی ایجاد می‌شود، دارای مصوبه منابع طبیعی کشور است و بر اساس این مصوبه، تمامی اقدامات به‌گونه‌ای انجام می‌شود که هیچ آسیبی به محوطه طبیعی وارد نشود. در حوزه موزه روستایی گلستان نیز قرار شده خانه‌های بومی از شرق دریای کاسپین تا انتهای استان گلستان، در این مجموعه نمایش داده شود.

به گفته عمرانی، بخشی از این خانه‌ها متعلق به غرب استان و مناطق جنگلی و جلگه‌ای است که به «خانه‌های کنده‌سری» معروف‌اند؛ خانه‌هایی که به دلیل رطوبت زمین، بر پایه کنده‌های چوبی ساخته می‌شدند.

وی افزود: این خانه‌ها از نمونه‌های شاخص معماری بومی بوده‌اند که مردم آن‌ها را اهدا کرده‌اند. ما چوب‌ها را منتقل و دقیقاً به همان شکل اولیه در اینجا دوباره سوار کرده‌ایم. چهار پروژه دیگر نیز در دست اجرا داریم و به سمت شرق استان پیش می‌رویم تا خانه‌های شاخص مناطق کوهستان، جلگه، ترکمن‌صحرا و دشت گلستان را به مردم معرفی کنیم.

عمرانی با اشاره به نقش بخش خصوصی در حاشیه این طرح گفت: در طرح ما، زمین‌های پیرامونی جنگل که داخل محدوده ۶۵۰ هکتاری پارک نیستند، برای ارائه خدمات پیش‌بینی شده‌اند و بخش خصوصی در این بخش‌ها فعالیت خواهد کرد. در سمت شرق پارک نیز مرغداری‌هایی وجود دارد که پیشنهاد شد کاربری آن‌ها به گردشگری تغییر کند تا این فضاهای مرده به اقامتی و رستورانی تبدیل شوند که با استقبال نیز مواجه شد.

وی تصریح کرد: قرار شد در کنار موزه‌ای که ما ایجاد می‌کنیم، این مجموعه‌ها نیز خدمات گردشگری ارائه دهند. مردم ساکن پیرامون جنگل نیز با مشاهده رویکرد فرهنگی طرح، به سمت فعالیت‌های گردشگری سوق پیدا می‌کنند.

معاون میراث‌فرهنگی گلستان با یادآوری ثبت جهانی این منطقه گفت: این محدوده ثبت جهانی شده و حفاظت از آن اهمیت بالایی دارد. بر همین اساس، قرار شده مرکزی در موزه ایجاد شود که بانک ژنتیک گونه‌های درختی را در خود داشته باشد تا اگر گونه‌ای در معرض نابودی قرار گرفت، امکان احیای آن وجود داشته باشد. طرح این موضوع در حال آماده‌سازی است.

وی افزود: نظافت محیط و جمع‌آوری زباله به‌صورت مستمر انجام می‌شود و از ظرفیت انجمن‌های محلی نیز کمک گرفته‌ایم تا در حفاظت از این میراث طبیعی و فرهنگی سهیم باشند و میراث‌دار شایسته‌ای برای آیندگان باشیم.

عمرانی در ادامه به حمایت‌های ملی از این پروژه اشاره کرد و گفت: وزیر میراث‌فرهنگی از فاز اول پروژه بازدید داشت و مقرر شد در تکمیل فازهای بعدی، از نظر اعتباری به ما کمک شود. همچنین با استانداری توافق شده که ۵۰ درصد اعتبارات از محل منابع استانی و ۵۰ درصد از اعتبارات ملی تأمین شود.

به گفته او، فاز اول این پروژه شامل پنج خانه است و در مجموع، پیش‌بینی شده ۲۵ خانه در فضای ۵۰ هکتاری موزه مستقر شود. زمین این مجموعه متعلق به منابع طبیعی است و این پروژه مصوبه سفر استانی دولت در سال ۱۳۹۴ را دارد که فاز اول آن امسال آماده بهره‌برداری می‌شود.

معاون میراث‌فرهنگی گلستان در پایان با اشاره به دغدغه‌های اولیه اجرای پروژه گفت: حدود ۱۰ سال پیش، نگرانی اصلی منابع طبیعی حفظ محیط‌زیست این منطقه بود. تأکید ما این بود که تخصیص ۵۰ هکتار به موزه میراث روستایی می‌تواند الگویی موفق برای ۶۰۰ هکتار دیگر پارک باشد. در این محدوده، با وجود استقرار عناصر معماری، حفاظت به‌مراتب شدیدتر است؛ به‌گونه‌ای که هیچ‌کس اجازه روشن‌کردن آتش یا شکستن شاخه‌ای را ندارد. ایجاد این تعادل میان استفاده فرهنگی و حفاظت محیط‌زیست، مهم‌ترین دستاورد این پروژه است.

در روزهای اخیر وزیر میراث فرهنگی برای سومین بار به گلستان رفت و از این منطقه بازدید کرد اول خرداد هم علی دارابی معاون میراث فرهنگی به پارک جنگلی قرق رفت و گفت: فاز نخست این پروژه دارای پیشرفت فیزیکی ۸۰ درصدی است‌. تلاش می‌کنیم تا منابع موردنیاز این پروژه را از اعتبارات وزارتخانه و بودجه استانی تأمین کنیم تا روند اجرای آن شتاب بیشتری بگیرد.