نجفی: اصلاح الگوی کشت تنها راه برون‌رفت از چالش‌های آب و خاک کشور است

به گزارش خبرگزاری مهر، مجید نجفی روز چهارشنبه در همایش روز جهانی خاک و اصلاح الگوی ملی کشت آذربایجان شرقی که در تبریز برگزار شد، با تأکید بر اینکه بزرگ‌ترین چالش اقلیمی کشور، بحران آب و خاک است، گفت: تحقق پایداری تولید کشاورزی و افزایش ضریب خوداتکایی، نیازمند اصلاح الگوی کشت با عزم ملی، همکاری فرابخشی و کمترین فشار بر معیشت کشاورزان است.

وی با اشاره به اهداف ترسیم‌شده در بخش کشاورزی اظهار کرد: رسیدن به پایداری آب و خاک، مستلزم سیاست‌های منسجم، هماهنگی بین دستگاه‌ها و اراده‌ای ملی است تا بتوان بر مشکلات ساختاری حوزه آب و خاک کشور غلبه کرد.

وی با قدردانی از تولیدکنندگان، کشاورزان و کارشناسان پهنه افزود: همکاران ما علیرغم همه تنگناها، وظایف خود را با روحیه جهادی و شرافت حرفه‌ای پیگیری می‌کنند.

وی ادامه داد: همچنین از هنرمندان و شاعران که از مسیر هنر به موضوع حفاظت از آب و خاک پرداخته‌اند، قدردانی می‌کنم؛ چراکه فرهنگ‌سازی یکی از ارکان اصلی این مسیر است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه سالانه حدود ۱۶ تن در هکتار فرسایش خاک در کشور رخ می‌دهد، گفت: برنامه‌ریزی شده این عدد به ۱۳ تن کاهش یابد. از سوی دیگر، هدف‌گذاری شده بود تا افق ۱۴۱۱ با صرفه‌جویی در منابع، مصرف آب کشور به حدود ۵۱ میلیارد مترمکعب برسد که در حال حاضر میزان آب موجود برای بخش کشاورزی به همین میزان رسیده است. این در حالی است که بخش کشاورزی باید با حدود یک‌سوم آب کمتر، تولید خود را افزایش دهد.

وی ادامه داد: طبق برنامه هفتم توسعه، ضریب خوداتکایی محصولات کشاورزی باید به ۹۰ درصد برسد و در دانه‌های روغنی نیز هدف‌گذاری افزایش تولید تا ۴۰ درصد انجام شده است. تحقق این اهداف بدون اصلاح الگوی کشت ممکن نیست.

به گفته وی، اصلاح الگوی کشت در سال‌های گذشته اجرا شد اما به دلیل عدم برخورداری از عمق و اجرایی کافی، به اهداف موردنظر نرسید. در الگوی جدید، وزارتخانه‌های نیرو، کشور، صمت، سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌ها در قالب کارگروه ملی الگوی کشت حضور دارند.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: مرکز پایش، برنامه اجرای الگوی کشت را مبتنی بر منابع آبی طراحی و اجرا کرده و استان آذربایجان شرقی در این زمینه جزو استان‌های پیشرو است. با ابلاغ معاون اول رئیس‌جمهور، استانداران مکلف به تشکیل کارگروه استانی و فرمانداران موظف به ایجاد ستاد اصلاح الگوی کشت شده‌اند.

وی با بیان اینکه اصلاح الگوی کشت یک تحول و پوست‌اندازی بزرگ در بخش کشاورزی است، تأکید کرد: همه دستگاه‌ها باید در کنار وزارت جهاد کشاورزی قرار گیرند؛ چراکه بدون عزم و اراده جمعی، اجرای این طرح دشوار بوده و عوارض سنگینی برای معیشت کشاورزان خواهد داشت. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۶۰ همت منابع برای اجرای کامل این طرح نیاز است.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به برنامه «جهش تولید در دیمزارها» گفت: هدف‌گذاری ما افزایش سطح زیرکشت نبوده، بلکه انتقال مبنای تولید از اراضی آبی به دیمزارها و افزایش بهره‌وری است. در استان آذربایجان شرقی، تنوع و تناوب کشت در دیمزارها به‌عنوان محور پایداری دنبال می‌شود و انواع علوفه و دانه‌های روغنی در این اراضی کشت می‌شود.

وی افزود: در دیمزارها بر کشاورزی حفاظتی تأکید داریم؛ شخم‌زدن موجب تشدید فرسایش خاک می‌شود و باید از آن پرهیز کرد. امسال با وجود شرایط خشکسالی، حدود نیم میلیون تن انواع علوفه در دیمزارها تولید شد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای این بخش است.

به گفته وی، توسعه گیاهان تناوبی موجب افزایش ماده آلی خاک می‌شود و در کنار آن، کشت‌های اقتصادی و جدید مانند کاملینا، گیاهان دارویی و علوفه‌ای در حال توسعه است تا کشاورزی به سمت اقتصادی شدن حرکت کند.

معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نتایج پژوهش‌های اخیر مؤسسه تحقیقات کشاورزی (تات) گفت: براساس این پژوهش‌ها، هندوانه با وجود تصور عمومی، با بهره‌گیری از روش‌های نوین و مکانیزاسیون، در صدر محصولات با مصرف آب کمتر قرار گرفته است. آمارها نشان می‌دهد با کاهش سطح زیرکشت، عملکرد افزایش یافته که بیانگر رشد بهره‌وری است، هرچند این میزان کافی نیست و باید تولید را با تکنیک و دانش روز پیش برد.

وی در پایان خواستار برگزاری منظم جلسات ستاد الگوی کشت استان آذربایجان شرقی با راهبری استاندار شد و افزود: این استان با برخورداری از ظرفیت‌های تحقیقاتی، به‌ویژه در حوزه تحقیقات دیم و معرفی ارقام جدید، نقش مهمی در آینده کشاورزی کشور دارد. با تکیه بر دانش، اصلاح ارقام و حفاظت از منابع آب و خاک، می‌توان به تولید پایدار و امیدبخش در کشور دست یافت.