«بازسازی» و مسئله دشواری قضاوت؛ فیلمی که ایستا کارگردانی شد!

علی توکلی کارگردان فیلم کوتاه «بازسازی» در گفتگو با خبرنگار مهر درباره داستان این فیلم گفت: داستان «بازسازی» درباره کارگری است که در یک کارخانه متهم به قتل همکارش شده و حالا باید از خودش در برابر این اتهام دفاع کند.

وی ادامه داد: جدا از قصه فیلم، آنچه برای من جذاب بود، پرداختن به موقعیت‌هایی است که قضاوت کردن درباره آنها دشوار است. در چنین موقعیت‌هایی نمی‌توان به سادگی به این نتیجه رسید که فردی کاری را عمداً انجام داده یا با نیت کمک دست به آن زده است. همین ویژگی خاص قصه برای من جالب بود و دوست داشتم چنین داستانی را مقابل دوربین ببرم.

این فیلمساز درباره روند تولید اثر بیان کرد: تولید این فیلم چالش پیچیده‌ای برای من نداشت و با برنامه‌ریزی منظمی پیش رفت. افرادی که برای همکاری انتخاب شدند بعدها به دوستان نزدیک من تبدیل شدند و بسیاری از آنها در پروژه‌های بعدی‌ام نیز حضور داشتند. از این جهت در جریان ساخت فیلم، یک تیم بسیار خوب و منسجم شکل گرفت.

توکلی درباره شیوه کارگردانی «بازسازی» توضیح داد: بسیاری از افرادی که فیلمنامه را می‌خواندند، معتقد بودند این داستان ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم رئالیستی اجتماعی را دارد اما من آگاهانه تلاش کردم از این مسیر فاصله بگیرم. سعی کردم از یک استایل کارگردانی ایستا مبتنی بر قاب‌های ثابت، سه‌پایه و حرکت‌های کنترل‌شده دوربین روی ریل استفاده کنم.

وی افزود: چه در نورپردازی و چه در انتخاب لوکیشن، چندان درگیر جزئیات دقیق رئالیستی نشدم. حتی در انتخاب سوله‌ای که محل بازسازی صحنه قتل بود، معیارهای دیگری برای من اهمیت داشت. به همین دلیل «بازسازی» برایم تجربه‌ای متفاوت و از جمله آثار محبوبم در کارنامه کاری‌ام محسوب می‌شود.

کارگردان «بازسازی» در پاسخ به پرسشی درباره تأمین سرمایه برای ساخت فیلم کوتاه گفت: اساساً فیلمسازی هنری نیست که بتوان آن را با شعر یا رمان‌نویسی مقایسه کرد. فیلمسازی مبتنی بر اقتصاد و جذب سرمایه است و هر شکل از سینما نیز اقتصاد خاص خودش را دارد.

وی ادامه داد: امروز ساخت فیلم، حتی فیلم کوتاه، بسیار پرهزینه شده است و کمتر کسی می‌تواند تنها با سرمایه شخصی خود فیلم بسازد. به همین دلیل جذب سرمایه‌گذار، دریافت حمایت از جشنواره‌ها، انجمن سینمای جوانان یا دیگر نهادهای فرهنگی امری طبیعی و ضروری است. این بخشی از مسیر حرفه‌ای فیلمسازی است و هر فیلمساز در ادامه فعالیت خود یاد می‌گیرد چگونه منابع مالی لازم برای پروژه‌هایش را تأمین کند.

توکلی درباره وضعیت فیلم کوتاه در ایران نیز عنوان کرد: از دهه ۹۰ اتفاقات مهمی در این حوزه رخ داد و فیلم کوتاه اهمیت بیشتری پیدا کرد. همچنین برای بسیاری از علاقه‌مندان روشن شد که مشخص‌ترین مسیر ورود به سینمای حرفه‌ای و ساخت فیلم بلند از فیلم کوتاه می‌گذرد. به همین دلیل افراد بیشتری وارد این عرصه شدند و سرمایه‌های بیشتری نیز به سمت آن آمد. حرفه‌ای‌تر شدن تولید فیلم کوتاه در کنار مزایا، معایبی هم داشته است. امروز ساخت فیلم اول یا آثار دانشجویی دشوارتر شده، هزینه‌های تولید افزایش یافته و رقابت بسیار سخت‌تر شده است. به همین دلیل ممکن است فیلمی از نظر محتوا یا فرم قابل توجه باشد اما به دلیل نداشتن کیفیت اجرایی کافی، اساساً دیده نشود.

این فیلمساز با اشاره به افزایش مداوم هزینه‌های تولید بیان کرد: روند افزایش هزینه‌ها کاملاً تصاعدی است و به همین دلیل معتقدم باید راهکارهای مشخصی برای بازگشت سرمایه در حوزه فیلم کوتاه تعریف شود. صرف حمایت مالی نهادها کافی نیست و باید برای اکران و عرضه این آثار نیز برنامه‌ریزی شود. فیلم‌های کوتاه باید امکان نمایش در پلتفرم‌ها را پیدا کنند تا بخشی از درآمد آنها به چرخه تولید بازگردد. همچنین این آثار نیازمند تبلیغات و معرفی هستند تا اقتصاد فیلم کوتاه به یک چرخه منطقی و پایدار برسد.

توکلی در پایان درباره وضعیت پخش بین‌المللی «بازسازی» اظهار کرد: پخش جهانی فیلم تقریباً به پایان رسیده است. این اثر طی چند سال گذشته در حدود ۲۰ تا ۳۰ جشنواره حضور داشت و اکنون دوره پخش بین‌المللی آن به پایان رسیده است.

فیلم کوتاه «بازسازی» به کارگردانی علی توکلی و تهیه کنندگی مهاجر توحیدپرست و فواد جاودان تولید سال ۱۴۰۲ است و در جشنواره‌های داخلی و خارجی متعددی اکران و موفق به کسب جوایزی شده است.

محمدرضا سامیان، امین میری، محمد اشکان‌فر، میلاد کفایی، نگین تهمتن، سعید نادری، محمد حاجی‌زاده و زهرا برومند بازیگران این فیلم کوتاه هستند.

دیگر عوامل فیلم «بازسازی» عبارتند از مدیر فیلمبرداری: علی حسین‌زاده، تدوین: فواد جاودان، مدیرصدابرداری و ترکیب صدا: سامان شهامت، طراح صحنه: شوکا هویت دوست، دستیار کارگردان و برنامه‌ریز: آرش رواده، منشی صحنه: مونا پیرایش، طراح گریم: ساچلین مهدی‌لو، آهنگساز:سهند نیک‌نژاد، اصلاح رنگ و نور: برنا جمشیدی، موسیقی: پوریا حیدری، مجری طرح: علی توحیدپرست، مدیر تولید: محمدرضا یوسفی، طراح پوستر و گرافیست: فرهاد همتی، عکاس: امیر عابدی، روابط عمومی: علی سلمانزاده