دهران در محاصره شن‌های روان؛۸۰ هزار هکتار کانون فرسایش بادی شناسایی شد

خبرگزاری مهر:گروه استان‌ها؛مجتبی کاور: استان ایلام یکی از استان‌های درگیر با پدیده گردوغبار است؛ استانی که کانون بحرانی آن شهرستان دهلران است، شهرستانی با وسعتی معادل ۵۴۰ هزار هکتار.

با توجه به اینکه این شهرستان در بخش جنوبی دارای اقلیم بیابانی گرم است و حدود ۴۰ درصد، معادل ۲۴۰ هزار هکتار از کل مساحت آن را عرصه‌های بیابانی تشکیل می‌دهد، این موضوع باعث بروز مشکلات اکولوژیکی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در این شهرستان شده است.

از سوی دیگر، همجواری استان ایلام با کشور عراق سبب شده است که گردوغبار این کشور همسایه همواره به عنوان مهمان ناخوانده وارد استان ایلام شود و در برخی روزها و ماه‌های سال شرایط زندگی را برای مردم این استان مرزی با مشکل مواجه کند.

برای بررسی بیشتر و اطلاع از آخرین اقدامات صورت‌گرفته همزمان با روز جهانی مقابله با بیابان‌زایی و خشکسالی، درباره وضعیت بیابان‌های استان گفت‌وگویی با معاون مدیرکل منابع طبیعی، رئیس اداره بیابان، فرماندار دهلران و رئیس اداره منابع طبیعی این شهرستان انجام داده‌ایم.

اختصاص ۳ میلیارد تومان اعتبار برای بیابان‌زدایی در دهلران

معاون استاندار و فرماندار ویژه شهرستان دهلران در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در سنوات گذشته اقدامات و تلاش‌های خوبی در بحث بیابان‌زدایی و جنگل‌کاری در شهرستان دهلران انجام شده است، اما با توجه به وسعت عرصه‌های بیابانی، این اقدامات کافی نیست.

مراد یگانه بیان کرد: در چند سال گذشته حدود ۱۷ هزار هکتار جنگل‌کاری در عرصه‌های بیابانی شهرستان دهلران انجام شده که نقش مهمی در تثبیت جمعیت روستاهای در معرض خطر و همچنین پایداری این شهرستان داشته است.

وی اظهار داشت: با توجه به اهمیت بیابان‌زدایی، سال گذشته از محل اعتبارات تملک دارایی‌ها مبلغ ۳ میلیارد تومان برای اجرای طرح‌های بیابان‌زدایی اختصاص یافته است.

یگانه با اشاره به ظرفیت‌های شهرستان دهلران در تولید نهال گفت: امسال حدود ۶۰۰ هزار اصله نهال در تنها نهالستان بیابانی استان که در شهرستان دهلران قرار دارد تولید شده است و این نهالستان ظرفیت تولید یک میلیون اصله نهال در سال را دارد.

وی ادامه داد: یکی از محورهای مهم، تخصیص اعتبارات ملی و توجه ویژه به منابع طبیعی و افزایش بودجه‌های مرتبط با بیابان‌زدایی است تا این مجموعه بتواند نقش فعال‌تری در کنترل و مهار بیابان‌های سطح شهرستان ایفا کند.

۱۴۷ هزار هکتار کانون فرسایش بادی در استان ایلام وجود دارد

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: وسعت استان ایلام بیش از ۲ میلیون هکتار است که از این میزان، ۱۴۷ هزار هکتار کانون فرسایش بادی است که بیشترین آن در شهرستان دهلران قرار دارد.

حجت‌اله فتحی بیان کرد: شهرستان دهلران با ۸۰ هزار هکتار کانون فرسایش بادی، بیشترین بیابان استان ایلام را دارد که تاکنون عملیات مدیریتی و پروژه‌های اجرایی در ۵۳ هزار هکتار آن با موفقیت انجام شده است.

وی افزود: حدود ۱۹ هزار هکتار از عرصه‌های بیابانی این شهرستان در فهرست برنامه‌های سنواتی قرار دارد که پیش‌بینی شده در راستای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه، مدیریت و کنترل نهایی تمامی این کانون‌ها با جدیت و تخصیص اعتبارات لازم در دستور کار قرار گیرد.

فتحی تصریح کرد: کنترل کانون‌های فرسایش بادی نقشی کلیدی در بهبود وضعیت معیشت مناطق مختلف استان، به‌ویژه جلوگیری از مهاجرت روستاها دارد؛ بنابراین هرچه در راستای بیابان‌زدایی اقدام شود، بسترساز اشتغال‌زایی و جذب سرمایه‌گذاری در مناطق تحت تأثیر خواهد بود.

زنگ خطر بیابانی شدن عرصه‌های ایلام

رئیس اداره بیابان‌زدایی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام نیز در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: وضعیت عرصه‌های طبیعی استان ایلام به دلیل فشارهای انسانی و چرای بی‌رویه دام در شرایطی بحرانی قرار گرفته است.

یعقوب عزیزی بیان کرد: نیمی از وسعت این استان در معرض فرسایش و بیابانی شدن قرار دارد.

وی اظهار داشت: از مجموع بیش از دو میلیون هکتار وسعت استان ایلام، حدود یک میلیون هکتار آن را مناطق بیابانی و عرصه‌های متاثر از بیابان تشکیل می‌دهد و مراتع استان در آستانه نابودی هستند.

عزیزی با ابراز نگرانی از وضعیت مراتع استان افزود: بخش عمده‌ای از این عرصه‌ها شامل مراتع درجه سه هستند که در شرف بیابانی شدن کامل قرار گرفته‌اند؛ زیرا شاهد چرای بیش از حد مجاز، بهره‌برداری‌های غیرمجاز و عدم رعایت ظرفیت مراتع در استان هستیم.

وی تصریح کرد: در حال حاضر میزان دام موجود در عرصه‌های مرتعی استان حدود ۵ تا ۶ برابر ظرفیت واقعی و مجاز است و همین فشار سنگین بر پوشش گیاهی، سرعت تخریب خاک و گسترش پدیده‌های بیابانی را به شدت افزایش داده است.

رئیس اداره بیابان‌زدایی اداره کل منابع طبیعی استان ایلام افزود: تداوم این روند زنگ خطری جدی برای اکوسیستم طبیعی استان محسوب می‌شود و نیازمند مدیریت اصولی چرای دام و بازنگری در نحوه بهره‌برداری از مراتع برای جلوگیری از یک فاجعه زیست‌محیطی است.

شهرستان دهلران بیشترین بیابان را در استان ایلام دارد

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهلران نیز در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: شهرستان دهلران یکی از شهرستان‌های استان ایلام است که با پدیده گردوغبار درگیر است، به‌طوری که بیش از ۴۰ درصد مساحت آن را بیابان تشکیل می‌دهد.

جلیل فرهادی بیان کرد: با توجه به برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، سالیانه بخش وسیعی از بیابان‌های این شهرستان نهال‌کاری می‌شود که این اقدام به کنترل بیابان کمک خواهد کرد.

وی ادامه داد: شهرستان دهلران در دو جبهه هوای گرم کشور عراق و عربستان و همچنین استان خوزستان قرار گرفته و همین موضوع سبب شده است این شهرستان از نظر اقلیمی زمینه و شرایط توسعه بیابان را داشته باشد.

فرهادی گفت: در سال‌های اخیر اقدامات خوبی در راستای مبارزه با بیابان‌زدایی در شهرستان انجام شده، اما تداوم این مبارزه مستلزم تخصیص اعتبارات ملی است.

با توجه به روند رو به گسترش فرسایش بادی و افزایش فشار بر منابع طبیعی، کارشناسان معتقدند کنترل بیابان‌زایی در استان ایلام، به‌ویژه شهرستان دهلران، نیازمند برنامه‌ریزی جدی، مدیریت اصولی چرای دام و تأمین اعتبارات ملی است.

تداوم طرح‌های نهال‌کاری، تثبیت شن‌های روان و مشارکت جوامع محلی می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از گسترش بیابان و حفظ پایداری زیست‌محیطی این منطقه مرزی داشته باشد. در غیر این صورت، ادامه روند کنونی می‌تواند پیامدهای جدی برای منابع طبیعی، معیشت مردم و آینده سکونت در این مناطق به همراه داشته باشد.