روایت‌های ناگفته یک مدیر نمونه؛ از کلاس درس تا نجات زندگی یک دانش‌آموز

خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: مدرسه تنها ساختمانی برای آموزش چند کتاب درسی نیست؛ جایی است که سرنوشت انسان‌ها شکل می‌گیرد، استعدادها شکوفا می‌شود و گاهی حتی یک تصمیم یا یک مداخله به‌موقع می‌تواند مسیر زندگی فردی را برای همیشه تغییر دهد.

در چنین فضایی، نقش مدیران آموزشی فراتر از انجام وظایف اداری و اجرای بخشنامه‌هاست. مدیران موفق کسانی هستند که بتوانند در کنار مدیریت امور آموزشی، الهام‌بخش، مسئله‌شناس، آینده‌نگر و اثرگذار باشند.

در سال‌های اخیر، نظام تعلیم و تربیت ایران با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبه‌رو بوده است؛ از تحولات سریع فناوری و ورود هوش مصنوعی به عرصه آموزش گرفته تا ضرورت توجه بیشتر به مسائل تربیتی، فرهنگی و مهارتی دانش‌آموزان.

در این میان، مدیران مدارس به عنوان خط مقدم مدیریت آموزشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تطبیق مدارس با شرایط جدید و آماده‌سازی نسل آینده برای مواجهه با دنیای در حال تغییر دارند.

نسرین علیجانی، مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله، از جمله مدیرانی است که تلاش کرده مدیریت آموزشی را از چارچوب سنتی و صرفاً اجرایی خارج کرده و آن را به سمت رهبری تحول‌گرا، مشارکتی و مبتنی بر نوآوری سوق دهد.

این گفت‌وگو روایتی است از تجربه، مدیریت، نوآوری، فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی و همچنین دغدغه‌های یک مدیر آموزشی که معتقد است آینده کشور در دستان دانش‌آموزانی رقم می‌خورد که باید در همه ابعاد علمی، فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی رشد کنند و برای ایفای نقش در جامعه فردا آماده شوند.

نسرین علیجانی مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله در تشریح سوابق و فعالیت‌های خود به خبرنگار مهر اظهار داشت: ۱۷ سال است که در سنگر تعلیم و تربیت و در جایگاه مدیریت آموزشی مشغول خدمت هستم و در این مسیر تلاش کرده‌ام با بهره‌گیری از دانش، تجربه و برنامه‌ریزی مستمر، گام‌های مؤثری در ارتقای کیفیت آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان بردارم.

سه بار انتخاب به عنوان مدیر نمونه استانی

وی با اشاره به بخشی از افتخارات حرفه‌ای خود افزود: در طول سال‌های خدمت، سه بار به عنوان مدیر نمونه استانی انتخاب شده‌ام که این موفقیت‌ها حاصل تلاش جمعی همکاران، دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان بوده است.

علیجانی ادامه داد: همواره کوشیده‌ام تجربیات مدیریتی و آموزشی خود را مستندسازی کرده و در اختیار سایر فعالان حوزه تعلیم و تربیت قرار دهم.

ثبت تجربیات در قالب کتاب و مقالات علمی

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله بیان کرد: در همین راستا بخشی از تجربیات و دستاوردهای آموزشی خود را در چندین کتاب آموزشی به ثبت رسانده‌ام و علاوه بر آن، حدود ۱۵ مقاله ملی و بین‌المللی نیز در حوزه‌های مرتبط با آموزش و مدیریت آموزشی تدوین و منتشر کرده‌ام.

وی افزود: اعتقاد دارم انتقال تجربیات موفق می‌تواند به ارتقای سطح علمی و آموزشی مدارس و همچنین توسعه دانش حرفه‌ای مدیران و معلمان کمک شایانی کند.

کسب رتبه‌های کشوری و استانی در رویدادهای مختلف

علیجانی با اشاره به حضور فعال در عرصه‌های علمی، فرهنگی، هنری و قرآنی گفت: در طول سال‌های فعالیت خود در مسابقات، جشنواره‌ها و رویدادهای مختلف علمی، فرهنگی، هنری و قرآنی موفق به کسب رتبه‌های متعدد در سطح استانی و کشوری شده‌ام.

وی تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین این موفقیت‌ها مربوط به رویداد «الفبای مقاومت» است که امسال در دی‌ماه به میزبانی استان کرمان برگزار شد.

«استودیوی مقاومت؛ روایت دوازدهم» در جمع آثار برگزیده کشور

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله خاطرنشان کرد: برای حضور در این رویداد، اثری با عنوان «استودیوی مقاومت؛ روایت دوازدهم» را به دبیرخانه جشنواره ارسال کردم که از میان چهار هزار اثر ارسالی از سراسر کشور، به عنوان یکی از آثار برگزیده انتخاب شد.

علیجانی این موفقیت را حاصل توجه به موضوعات فرهنگی و ارزشی و همچنین تلاش برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های هنری در انتقال مفاهیم مقاومت عنوان کرد و افزود: امیدوارم این دستاوردها بتواند زمینه‌ساز فعالیت‌های اثرگذارتر در حوزه تعلیم و تربیت و فرهنگ‌سازی در میان نسل جوان باشد.

فعالیت‌های قرآنی و داوری در سامانه اعطای مدرک به حافظان قرآن

در حال حاضر به عنوان داور در سامانه اعطای مدرک به حافظان قرآن کریم مشغول فعالیت هستم و از نقاط مختلف کشور نیز قرآن‌آموزان مجازی دارم

علیجانی در ادامه با اشاره به فعالیت‌های قرآنی خود اظهار کرد: خداوند متعال توفیق بزرگی به بنده عنایت کرده است تا در مسیر خدمت به قرآن کریم گام بردارم و امروز به عنوان حافظ، قاری و خادم قرآن کریم فعالیت داشته باشم.

وی افزود: در حال حاضر به عنوان داور در سامانه اعطای مدرک به حافظان قرآن کریم مشغول فعالیت هستم و از نقاط مختلف کشور نیز قرآن‌آموزان مجازی دارم که در حوزه حفظ و آموزش قرآن از برنامه‌های آموزشی بهره‌مند می‌شوند.

همکاری با وزارت آموزش و پرورش در اجرای طرح‌های آموزشی و فرهنگی

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله با اشاره به همکاری‌های خود با وزارت آموزش و پرورش و اداره‌کل آموزش و پرورش لرستان گفت: در سال‌های اخیر در اجرای طرح‌های مختلف آموزشی و فرهنگی از جمله «طرح همگام با قرآن»، «طرح اعتلای فرهنگیان» و «طرح نمودار پیشرفت تحصیلی» با وزارت آموزش و پرورش و همچنین اداره‌کل آموزش و پرورش استان لرستان همکاری داشته‌ام.

وی ادامه داد: هدف از اجرای این طرح‌ها ارتقای سطح آموزشی، فرهنگی و تربیتی دانش‌آموزان و همچنین توانمندسازی فرهنگیان بوده است و خوشبختانه نتایج مطلوبی نیز در این زمینه حاصل شد.

ابلاغ یک ایده مدیریتی به مدارس سراسر استان

علیجانی با اشاره به یکی از دستاوردهای مدیریتی خود بیان کرد: «طرح نمودار پیشرفت تحصیلی» که حاصل تجربیات مدیریتی و آموزشی بنده بود، پس از بررسی‌های تخصصی به عنوان یک ایده ناب مدیریتی مورد تأیید قرار گرفت.

وی افزود: این طرح به منظور اجرا در تمامی مدارس استان لرستان ابلاغ شد و امیدوارم بتواند در پایش مستمر وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان، برنامه‌ریزی آموزشی هدفمند و ارتقای کیفیت یادگیری نقش مؤثری ایفا کند.

نجات یک دانش‌آموز از مسیر ناامیدی؛ خاطره‌ای که هرگز فراموش نمی‌شود

علیجانی در پاسخ به این سؤال که در طول سال‌های فعالیت در عرصه آموزش و پرورش کدام خاطره را هرگز فراموش نمی‌کند، اظهار داشت: خاطرات فراوانی از سال‌ها حضور در مدرسه و ارتباط با دانش‌آموزان دارم، اما یکی از خاطراتی که همیشه برای من شیرین و ماندگار بوده، به یکی از دانش‌آموزان دبیرستان بازمی‌گردد.

وی افزود: در مقطعی فرم‌هایی را برای شناسایی مشکلات و دغدغه‌های دانش‌آموزان در اختیار آنان قرار داده بودیم. در بخش پایانی فرم نیز از دانش‌آموزان خواسته بودیم اگر حرف ناگفته یا مسئله‌ای دارند که تاکنون بیان نکرده‌اند، آن را مطرح کنند.

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله ادامه داد: یکی از دانش‌آموزان در آن فرم نوشته بود که چندین بار اقدام به خودکشی کرده اما موفق نبوده است و در ادامه نیز اشاره کرده بود که سرانجام روزی به این هدف خواهد رسید.

مداخله به‌موقع و بازگرداندن دانش‌آموز به زندگی عادی

علیجانی با بیان اینکه مطالعه این نوشته زنگ خطری جدی برای مجموعه مدرسه بود، گفت: بلافاصله با بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در مدرسه و با همکاری همکارانی که در این زمینه تجربه و تخصص لازم را داشتند، روند حمایت و مداخله را آغاز کردیم.

وی تصریح کرد: مشاور دبیرستان، معاون آموزشی و سایر همکاران با دلسوزی و برنامه‌ریزی دقیق وارد عمل شدند و تلاش کردند ضمن شناسایی ریشه‌های مشکلات، حمایت‌های لازم را از این دانش‌آموز به عمل آورند.

موفقیتی بزرگ‌تر از هر رتبه و عنوان

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله خاطرنشان کرد: خوشبختانه این مداخلات به نتیجه رسید و توانستیم آن دانش‌آموز را به زندگی عادی بازگردانیم و امید را در وجود او زنده کنیم.

وی افزود: امروز که سال‌ها از آن ماجرا می‌گذرد، آن دانش‌آموز دارای شغل مناسب است و زندگی موفق و آرامی را در کنار خانواده خود سپری می‌کند.

علیجانی تأکید کرد: هرچند در طول سال‌های خدمتم افتخارات و رتبه‌های مختلفی کسب کرده‌ام، اما هیچ موفقیتی برای یک معلم و مدیر مدرسه ارزشمندتر از این نیست که بتواند آینده یک دانش‌آموز را از آسیب و ناامیدی نجات دهد و او را به مسیر زندگی، امید و موفقیت بازگرداند.

توصیه به مدیران آینده؛ مهارت، انگیزه و به‌روز بودن سه رکن موفقیت

علیجانی در پاسخ به این پرسش که چه توصیه‌ای برای همکارانی دارد که می‌خواهند در آینده به عنوان مدیر نمونه فعالیت کنند، اظهار داشت: قطعاً هر همکار عزیزی که بخواهد در این مسیر موفق باشد، باید مجموعه‌ای از مهارت‌های مدیریتی را در خود تقویت کند.

مدیریت مدرسه تنها انجام امور اداری نیست، بلکه هدایت یک مجموعه انسانی است و این موضوع نیازمند شناخت دقیق از مسائل آموزشی، تربیتی و روان‌شناختی است

وی افزود: تصمیم‌گیری به‌موقع، ایجاد انگیزه در کارکنان و دانش‌آموزان، مدیریت تعارض و توانایی برقراری ارتباط مؤثر از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که یک مدیر آموزشی به آن نیاز دارد.

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله ادامه داد: مدیریت مدرسه تنها انجام امور اداری نیست، بلکه هدایت یک مجموعه انسانی است و این موضوع نیازمند شناخت دقیق از مسائل آموزشی، تربیتی و روان‌شناختی است.

به‌روز بودن و استفاده از روش‌های نوین مدیریتی

وی تأکید کرد: مدیران باید همواره از اصول و روش‌های مدیریتی نوین استفاده کنند، دانش خود را به‌روز نگه دارند و از تجربه‌های موفق داخلی و بین‌المللی بهره ببرند. به اعتقاد من، یادگیری مستمر یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های یک مدیر موفق است.

علیجانی خاطرنشان کرد: اگر مدیران مدارس روحیه یادگیری، نوآوری و تعامل سازنده با معلمان، دانش‌آموزان و خانواده‌ها را حفظ کنند، می‌توانند در مسیر موفقیت و اثرگذاری ماندگار قرار بگیرند و زمینه رشد نسل آینده را فراهم کنند.

دانش‌آموزان امروز، آینده‌سازان فردای ایران

علیجانی در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهد پیامی کوتاه برای همه دانش‌آموزان ایران داشته باشد، اظهار کرد: بدون تردید دانش‌آموزان امروز، آینده‌سازان این سرزمین هستند و آینده کشور در دستان آنان رقم خواهد خورد.

وی افزود: ما در نظام تعلیم و تربیت مسئولیت پرورش نسلی را بر عهده داریم که مادران آینده، متخصصان آینده، مدیران آینده و سازندگان فردای ایران خواهند بود؛ از این رو نقش دانش‌آموزان در پیشرفت و توسعه کشور بسیار تعیین‌کننده و ارزشمند است.

خودباوری و تعهد؛ دو سرمایه مهم برای موفقیت

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله با تأکید بر اهمیت خودباوری در میان نسل جوان گفت: آرزو و امید من این است که همه دانش‌آموزان کشور، افرادی متعهد، مسئولیت‌پذیر و دارای اعتماد به نفس باشند و با اتکا به توانایی‌های خود برای ساختن آینده‌ای روشن تلاش کنند.

وی ادامه داد: دانش‌آموزان باید بدانند که موفقیت تنها در پیشرفت تحصیلی خلاصه نمی‌شود، بلکه رشد شخصیتی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و مهارتی نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

رشد همه‌جانبه؛ رمز موفقیت نسل آینده

علیجانی خاطرنشان کرد: توصیه من به دانش‌آموزان این است که مسیر رشد خود را به یک بُعد خاص محدود نکنند و تلاش کنند در تمامی ساحت‌های تربیتی، علمی، فرهنگی، اجتماعی، هنری و معنوی به رشد و بالندگی دست یابند.

وی افزود: هرچه انسان در ابعاد مختلف زندگی متوازن‌تر رشد کند، توانایی بیشتری برای ایفای نقش مؤثر در جامعه خواهد داشت و می‌تواند در آینده فردی موفق و اثرگذار باشد.

حرکت از مدیریت سنتی به رهبری تحول‌گرا در مدرسه

علیجانی در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین اقدامات و تجربیات شاخص وی در حوزه مدیریت آموزشی چه بوده است، اظهار داشت: تلاش ما در سال‌های اخیر بر این بوده که مفهوم مدیریت مدرسه را از یک مدیریت صرفاً اجرایی و مبتنی بر انجام امور روزمره و بخشنامه‌ای فراتر ببریم.

وی افزود: اعتقاد دارم مدیر مدرسه نباید تنها مجری دستورالعمل‌ها و امور روتین باشد، بلکه باید نقش یک رهبر تحول‌گرا را ایفا کند و بتواند زمینه ایجاد تغییرات مثبت و مؤثر را در مجموعه آموزشی فراهم سازد.

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله ادامه داد: بر همین اساس، در مدیریت دبیرستان تلاش کرده‌ایم رویکردهایی همچون رهبری توزیع‌شده و رهبری خدمتگزار را در دستور کار قرار دهیم تا همه اعضای مجموعه آموزشی در فرایند تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و پیشبرد اهداف مدرسه نقش‌آفرینی کنند.

ضرورت همگامی نظام آموزشی با تحولات جهانی

وی با اشاره به سرعت تحولات علمی و فناوری در جهان امروز گفت: دنیای امروز به سرعت در حال تغییر است و فناوری‌های نوین هر روز ابعاد تازه‌ای از زندگی فردی و اجتماعی را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ از این رو نظام آموزشی نیز ناگزیر است خود را با این تحولات هماهنگ کند.

اگر مدارس نتوانند همگام با تغییرات جهانی حرکت کنند، فاصله میان آموزش و نیازهای واقعی جامعه روزبه‌روز بیشتر خواهد شد

علیجانی تصریح کرد: اگر مدارس نتوانند همگام با تغییرات جهانی حرکت کنند، فاصله میان آموزش و نیازهای واقعی جامعه روزبه‌روز بیشتر خواهد شد. به همین دلیل تلاش کرده‌ایم نگاه نوآورانه و آینده‌نگر را در اداره مدرسه تقویت کنیم.

بهره‌گیری از هوش مصنوعی در مدیریت و آموزش

مدیر دبیرستان نمونه دولتی نور شهرستان سلسله با اشاره به استفاده از فناوری‌های نوین در مدرسه اظهار کرد: یکی از محورهای مهم فعالیت ما، بهره‌گیری از فناوری‌های جدید به ویژه هوش مصنوعی در مدیریت و فرایندهای آموزشی بوده است.

وی افزود: تلاش کرده‌ایم از ظرفیت هوش مصنوعی و سایر ابزارهای نوین برای تسهیل امور آموزشی، برنامه‌ریزی بهتر، ارتقای کیفیت یادگیری و افزایش بهره‌وری در مدرسه استفاده کنیم.

فناوری؛ ابزاری در خدمت آموزش و ارزش‌ها

علیجانی با تأکید بر نقش سازنده فناوری در نظام تعلیم و تربیت گفت: از نگاه من، فناوری و هوش مصنوعی یک ابزار قدرتمند و یک فرصت ارزشمند برای آموزش هستند و می‌توانند در خدمت ارتقای دانش، مهارت‌آموزی و حتی تقویت ارزش‌های فرهنگی و تربیتی قرار گیرند.

وی خاطرنشان کرد: استفاده صحیح از فناوری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای نظام آموزشی محسوب می‌شود. بنابراین باید هم خودمان در این حوزه آموزش ببینیم و توانمند شویم و هم دانش‌آموزان، معلمان و سایر همکاران را به یادگیری و استفاده آگاهانه از این ظرفیت‌ها تشویق کنیم.

علیجانی در پایان تأکید کرد: آینده آموزش متعلق به مجموعه‌هایی است که بتوانند میان ارزش‌های اصیل تربیتی و فناوری‌های نوین پیوندی مؤثر برقرار کنند و از ظرفیت دانش روز برای تربیت نسلی توانمند، خلاق و مسئولیت‌پذیر بهره بگیرند.