عبور صنعت پالایش از ناترازی سوخت؛ نصف شدن شدت رشد مصرف بنزین

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با تشریح شرایط تحویل‌گرفته‌شده در ابتدای دولت چهاردهم گفت: به‌دلیل روند مصرف سال‌های گذشته، کشور وارث ناترازی جدی در حوزه سوخت بود؛ ناترازی‌ای که تأمین سوخت را در وضعیتی شکننده قرار داده بود.

به گفته او، دولت چهاردهم کار خود را در پیک مصرف بنزین شهریور ۱۴۰۳ آغاز کرد، در حالی که ذخایر سوخت در شمال کشور عملاً خالی بود و در آستانه فصل سرد نیز ذخیره‌سازی نفت‌گاز نیروگاه‌ها حدود ۵۰ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل انجام شده بود. افزون بر این، فشار ناترازی موجب تعویق بخش قابل توجهی از تعمیرات اساسی پالایشگاه‌ها شده و پایداری تأمین سوخت را با تهدید جدی مواجه کرده بود.

عظیمی‌فر با اشاره به شرایط خاص منطقه‌ای افزود: «در کنار تحریم‌ها، با پدیده‌ای کم‌سابقه یعنی شرایط جنگی و تنش‌های منطقه‌ای روبه‌رو بودیم؛ از حمله به تأسیسات در جنگ ۱۲روزه گرفته تا شوک‌های مصرفی و محدودیت‌های جدی در سرمایه‌گذاری و تأمین مالی.»

او همچنین به تنگناهای مالی شرکت ملی پالایش و پخش اشاره کرد و گفت: «عدم تنظیم‌گری مناسب روابط مالی صنعت پالایش با دولت در سال‌های گذشته، فشار قابل توجهی بر منابع مالی شرکت وارد کرده و توسعه این صنعت را محدود ساخته بود.»

تغییر رویکرد؛ از تمرکز صرف بر تولید تا مدیریت مصرف

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش تأکید کرد: در دولت چهاردهم، رویکرد اصلی از تمرکز صرف بر افزایش تولید به سمت مدیریت مصرف تغییر یافت؛ البته بدون توقف توسعه و نگهداشت ظرفیت پالایشی. به گفته او، همزمان با شتاب‌بخشی به طرح‌های توسعه‌ای، مدیریت مصرف به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری تبدیل شد.

وی توجه به سرمایه انسانی را از دیگر اولویت‌ها دانست و گفت: «هیچ تحولی بدون اصلاح نظام سرمایه انسانی ممکن نیست. ایجاد انگیزه، اصلاح سازوکارها و توانمندسازی نیروی انسانی در کانون برنامه‌های این دوره قرار گرفت.»

سند راهبردی و اصلاح حکمرانی

عظیمی‌فر از تدوین سند راهبردی شرکت ملی پالایش و پخش خبر داد و افزود: «اصلاح حکمرانی صنعت پالایش و بازتعریف روابط مالی پالایشگاه‌ها با دولت، یکی از گلوگاه‌هایی بود که مانع آزاد شدن ظرفیت‌های واقعی این صنعت می‌شد.»

افزایش تولید و بهبود کیفیت

به گفته وی، در مقایسه ۱۶ ماه ابتدایی دولت چهاردهم با ۱۶ ماه پایانی دولت قبل، خوراک پالایشگاه‌ها حدود ۴ درصد افزایش یافته و به میانگین روزانه ۲ میلیون و ۳۷۰ هزار بشکه رسیده است. در همین مدت، تولید بنزین به‌طور متوسط روزانه ۳ میلیون لیتر افزایش یافته و تولید نفت‌گاز نیز نزدیک به ۴ درصد رشد کرده است.

عظیمی‌فر افزود: تولید روزانه بنزین پالایشگاه‌های کشور اکنون از ۱۱۰ میلیون لیتر عبور کرده و تنها در پالایشگاه ستاره خلیج فارس، تولید روزانه بنزین از حدود ۳۸ میلیون لیتر در ابتدای دولت به بیش از ۴۵ میلیون لیتر در زمستان ۱۴۰۴ رسیده است.

او تصریح کرد: این افزایش تولید در کنار اجرای کامل ۲۲ تعمیرات اساسی در حدود ۹۰ درصد پالایشگاه‌ها محقق شد؛ از جمله تعمیر اساسی واحد RFCC پالایشگاه اراک که پس از چند سال تعویق، بدون ایجاد وقفه در تأمین سوخت انجام شد.

ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش گفت: در ۱۶ ماه گذشته، چهار طرح کیفی‌سازی با ارزشی بیش از ۸۷۵ میلیون دلار به بهره‌برداری رسید که سهم بنزین و نفت‌گاز با استاندارد یورو ۴ و ۵ را به‌طور میانگین ۳ درصد افزایش داد. این اقدام نقش مؤثری در کاهش آلایندگی و بهبود کیفیت هوای کلانشهرها داشته است.

وی همچنین از تحویل نفت‌کوره کم‌سولفور به نیروگاه‌ها برای نخستین‌بار خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۴ بیش از ۴۲۰ میلیون لیتر نفت‌کوره استاندارد به نیروگاه‌های اطراف تهران، البرز، اراک و اصفهان تحویل شد.

مهار مصرف و اصلاح سیاست‌های بنزینی

عظیمی‌فر با اشاره به سیاست‌های مدیریت مصرف گفت: در بخش نفت‌گاز غیرنیروگاهی، روند رشد سالانه مصرف که به‌طور متوسط ۴ درصد بود، متوقف و حتی معکوس شد؛ به‌گونه‌ای که در سال ۱۴۰۴ واردات نفت‌گاز از میانگین روزانه ۵ میلیون لیتر به نزدیک صفر رسید.

او درباره بنزین نیز گفت: پس از سال‌ها، طرح سه‌نرخی شدن بنزین با رویکردی تدریجی و مبتنی بر تجربیات داخلی و بین‌المللی اجرا شد که نتیجه آن کاهش سهم کارت سوخت جایگاه از ۴۳ درصد به ۲۶ درصد و افزایش شفافیت مصرف بود.

به گفته وی، مقایسه آمارها نشان می‌دهد شدت رشد مصرف بنزین پس از اجرای این طرح تقریباً نصف شده است؛ موضوعی که از اثرگذاری سیاست جدید حکایت دارد.

گام‌های جدید در حکمرانی سوخت

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش از واردات و توزیع بنزین سوپر توسط بخش خصوصی به‌عنوان اقدامی مهم یاد کرد و گفت: با این اقدام، برای نخستین‌بار انحصار دولت در زنجیره تأمین بنزین سوپر شکسته شد.

او همچنین از پرداخت مطالبات معوق کارگاه‌های CNG، افزایش ۴۶ درصدی دوگانه‌سوز کردن خودروها و کاهش ۱۱ درصدی مصرف LPG خبر داد.

توسعه زیرساخت و تأمین پایدار زمستانی

عظیمی‌فر با اشاره به بهره‌برداری از حدود هزار کیلومتر خط لوله جدید در ۱۶ ماه گذشته گفت: طول خطوط انتقال کشور به بیش از ۱۵ هزار کیلومتر رسیده و این توسعه نقش مهمی در تأمین به‌موقع و کم‌هزینه سوخت، به‌ویژه در شمال کشور داشته است.

وی در پایان تأکید کرد: با برنامه‌ریزی مشترک با وزارت نیرو و شرکت ملی گاز، رکورد ذخیره‌سازی سوخت نیروگاهی شکسته شد و زمستان ۱۴۰۴ بدون واردات و بدون کمبود سوخت در بخش حمل‌ونقل، نیروگاهی و صنایع عمده پشت سر گذاشته شد.