ساخت فیلمی از پرویز ثابتی؛ حامد بهداد چگونه در یک نقش امنیتی بازی کرد؟

سید مهدی جوادی تهیه‌کننده فیلم «گیس» که در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت در گفتگو با خبرنگار مهر درباره چالش‌های ساخت این فیلم با موضوعی امنیتی گفت: فیلم «گیس» یک داستان ملتهب، پیچیده و یک درام اجتماعی- امنیتی است که می‌توان آن را در ژانر هیجان‌انگیز نیز طبقه‌بندی کرد. فیلم با تنوع لوکیشن بالا و خارج از تهران، در شهرستان ماهشهر تولید شد. در روند تولید فیلم با حوادث گوناگونی نیز مواجه شدیم از جمله حمله رژیم صهیونیستی به کشور و به دلیل اینکه حدود ۴۱ درصد ظرفیت پتروشیمی ایران در ماهشهر مستقر است، فیلمبرداری ما را با مشکل مواجه کرد. همچنین شهادت همزمان چند تن از پرسنل پدافند هوایی ارتش، وقوع زلزله و حملاتی که به تأسیسات پتروشیمی در آن مقطع صورت گرفت نیز ما را با چالش روبه‌رو کرد.

وی تاکید کرد: خوشبختانه، همدلی و هماهنگی تیم تولید که چندین ماه به صورت مستمر در ماهشهر مستقر بودیم، شانس بزرگ ما بود که توانستیم فیلم را به سرانجام برسانیم.

این تهیه‌کننده درباره به‌روز بودن برخی دیالوگ‌ها و فضای فیلم بیان کرد: درد امروز ما، دردی آنی و لحظه‌ای نیست که از دیروز شروع شده باشد. مسئله معیشت جامعه، به ویژه جامعه کارگری کشور، موضوع تازه‌ای نیست. وقتی سفره‌ها کوچک می‌شود، زمینه برای نفوذ گسترده‌تر فراهم می‌آید. انسان‌هایی که دچار تنگدستی معیشتی می‌شوند، در مقایسه با دیگران، مورد تطمیع قرار می‌گیرند. این‌ها موضوعاتی نیست که منحصر به امروز و دیروز باشد. فیلم «گیس» از این موضوع سخن می‌گوید که محرومیت و بی‌مسئولیتی شرایط نفوذ را فراهم می‌کند و ما در این فیلم تأکید می‌کنیم که نباید تصور کرد دشمن بیرون از مرزها برای ضربه زدن به کشور برنامه ندارد؛ او از هر فرصتی که در گسل‌های اجتماعی ما ایجاد شود، برای نفوذ استفاده می‌کند.

وی افزود: «گیس» روایت تلاش تکنسین‌ها و کارگران صنعتی است که می‌خواهند کاری محال و نشدنی را ممکن کنند. این تکنسین‌ها با تکیه بر توان خود، اعتماد به نفس، بازیابی روحیه و استقامت، ظرف ۷۷ روز یک دستگاه را راه‌اندازی می‌کنند و یک دستاورد شگفت‌انگیز صنعتی رقم می‌زنند. این روایت، به نظرم تا زمانی که مشکلات اصلی کشور حل نشور، روایتی به‌روز است و هر بار می‌توان به آن رجوع کرد.

جوادی تاکید کرد که فیلم «گیس» یک اقتباس آزاد از یک یا دو داستان واقعی است که در هم تنیده شده‌اند.

وی درباره کنتراست بازی حامد بهداد و حسین پورکریمی عنوان کرد: بی‌تردید حامد بهداد بازیگر توانمندی است و نقش او در این فیلم نیز به اذعان بسیاری از کارشناسان و مخاطبان، بسیار خوب از کار درآمده است. طبیعی است که کنتراست میان یک بازی برجسته و بازی دیگران تا حدودی به چشم بیاید اما من این را لزوماً به معنای ضعف بازیگر مقابل نمی‌دانم.

این تهیه‌کننده درباره علت شکست اغلب فیلم‌های صنعتی اظهار کرد: روایت کردن «آهن» (صنعت) بسیار دشوارتر از روایت کردن «آدم‌» است. وقتی دوربین وارد یک ساختار صنعتی می‌شود، در چارچوبی قرار می‌گیرد که خط داستانی آن درباره «ترکیدن یک دستگاه» و «ساخت نمونه مشابه آن در ۷۷ روز با وجود تحریم» است؛ دراماتیزه کردن چنین خط داستانی بسیار سخت است. این ضعف عمده فیلمنامه‌نویسان ما در این حوزه بوده که خوشبختانه کاظم دانشی و مهتاب صداقت که فیلمنامه اولیه را نوشتند، توانستند به خوبی آن را حل کنند. به طور کلی، سینمای ما در تبدیل روایت‌های صنعتی و علمی به زبانی جذاب و دراماتیک ضعف دارد.

جوادی درباره انتخاب بهنوش طباطبایی و حامد بهداد در یک نقش امنیتی گفت: انتخاب‌ها بر اساس نزدیکی جنس بازیگر به بافت فیلمنامه بود. ما به دنبال بازیگرانی بودیم که بتوانند نقشی متفاوت و هنرمندانه را ایفا کنند. حامد بهداد با استقبال و همدلی بسیار، این نقش را پذیرفت و چندین ماه در ماهشهر ماند. او تعامل خوبی با نویسندگان برای ایفای نقش خود داشت و به دلیل علاقه‌ای که به نقش پیدا کرده بود، ایده‌های خوبی نیز برای ارتقای آن ارائه می‌داد.

«گیس» مردم‌پسند است اگر بگذارند

این تهیه‌کننده درباره استقبال از «گیس» در گیشه سینما بیان کرد: داستان «گیس» یک داستان مردم‌پسند است و صرفاً یک اثر هنری نیست. فکر می‌کنم اگر مناسبات اقتصادی سینما که بنده چندان از آن سر در نمی‌آورم، اجازه دهد، فیلم در گیشه نیز موفق خواهد بود.

وی درباره فیلم‌های درحال تولیدش بیان کرد: ۲ کار در دست تولید داریم. یکی از آنها به داستان پرویز ثابتی می‌پردازد که داستانی ملتهب و مهم است. فیلمنامه این کار توسط علی جعفرآبادی نویسنده فیلمنامه‌هایی چون «پسر مریم» نوشته شده و پژوهش مفصلی درباره این شخصیت صورت گرفته است. روایت این فیلم، اقتباسی آزاد است تا قابلیت سینمایی پیدا کند. در حال رایزنی برای انتخاب کارگردان فیلم هستیم و برنامه‌ریزی تولید بر اساس توافقات نهایی انجام خواهد شد.

تلویزیون اسیر ساختار خودش شده است

این تهیه‌کننده در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره شرایط سخت همکاری با تلویزیون گفت: در تلویزیون چند طرح را با دوستان مطرح کردیم، اما به نظر می‌رسد شرایط همکاری با صداوسیما بسیار سخت و محدود شده است. فرآیند تصویب فیلمنامه در سیمافیلم بسیار پیچیده شده و دایره افرادی که می‌توانند کار کنند، بسیار محدود و بسته است. بخش قابل توجهی از فقر آنتن تلویزیون در حوزه سریال‌های خوب، ناشی از این شرایط سخت تولید است.

جوادی در پایان درباره اینکه تلویزیون باید دایره ارتباطاش را با آدم‌های مختلف گسترده کند، متذکر شد: من دوستان تصمیم‌گیرنده در تلویزیون را می‌شناسم و معتقدم که نیت و تمایل برای این کار در آنها وجود دارد و به نوعی خودشان اسیر ساختارهای خودشان هستند. مدل تصویب فیلمنامه، مدل اعطای مجوز تهیه‌کنندگی و کارگردانی، نمونه‌های بارز این موانع هستند. به طور مثال اگر کارگردانی با پنج سیمرغ جشنواره فجر را به تلویزیون ببرید، به دلیل نداشتن سابقه سریال‌سازی، با او به عنوان کارگردان اولی برخورد می‌شود. این سازوکارها که خودشان ساخته‌اند، مانع از جذب ظرفیت‌های موجود در سینما می‌شود که علاقه‌مند به کار با تلویزیون هستند.

حامد بهداد، بهنوش طباطبایی، عرفان طهماسبی، الهه حصاری، حسین پورکیانی و سپهر گندمی در فیلم «گیس» بازی کرده‌اند.