لالایی مادران تبریزی برای کوچک‌ترین شهید کربلا در صحن سیدحمزه

خبرگزاری مهر، گروه استان ها، زهرا ژرفی مهر: صبح جمعه، راهی شدم. مقصد امامزاده سیدحمزه بود؛ مأمنی که برای مردم تبریز تنها یک مکان مذهبی نیست، بلکه پیوندی دیرینه با اعتقادات و نذرهایشان دارد. هوای خردادماه با حال‌وهوای محرمی شهر درهم آمیخته بود و فضای خاصی در تبریز جریان داشت. هرچه به گنبد و صحن سیدحمزه نزدیک‌تر می‌شدم، طنین «لبیک یا حسین(ع)» در کوچه‌ها بیشتر می‌پیچید.

صبح جمعه بود، اما سکوت معمول این روز در شهر دیده نمی‌شد. جمعیت انبوه مادرانی که نوزادان خود را با لباس‌های سبز و سفید به آغوش کشیده بودند، به سمت حرم سیدحمزه در حرکت بودند. گویی تبریز، در این صبح خاص، تمام قد به احترام کوچک‌ترین شهید کربلا ایستاده بود.

وقتی وارد فضای امامزاده شدم، دیگر صدایی جز نوای مرثیه و زمزمه‌های مادرانه شنیده نمی‌شد. در میان هیاهوی جمعیت، مادران تبریزی در کنار ضریح سیدحمزه، گویی با لالایی‌هایشان، گهواره علی‌اصغر(ع) را در خیال خود تکان می‌دادند. فضای امامزاده سیدحمزه که همیشه آکنده از عطر صلوات و دعا است، این بار به صحنه‌ای از غم و حماسه بدل شده بود.

مادران، فرزندان خود را به دست گرفته و با چشمانی اشک‌بار، لالایی‌های سنتی آذری را زیر لب زمزمه می‌کردند؛ همان لالایی‌هایی که نسل به نسل از مادرانمان به ما رسیده است. در گوشه و کنار صحن، این نغمه‌ها به گوش می‌رسید که با سوز و گداز، گویی روضه کربلا را بی‌کلام روایت می‌کرد:

لای‌لای بالام لای‌لای، کربلا قربانی لای‌لای (لالا فرزندم لالا، قربانی کربلا لالا)

علی‌اصغر تک یات، قلبیمین درمانی لای‌لای(همچون علی‌اصغر بخواب، ای درمان قلبم لالا)

این آیین در صحن امامزاده سیدحمزه، تنها یک مراسم نمادین نبود؛ بلکه پیوند دادن نوزادان به خاندانی بود که خود بزرگ‌ترین مدافعان انسانیت و حق‌طلبی بودند.

راهکارهای تربیتی در مکتب اهل‌بیت (ع)
سخنرانی با تلاوت نام و یاد پروردگار و درود بر پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت ایشان آغاز شد.

حجت‌الاسلام ملکی ضمن خیرمقدم به تمامی مادران و پدرانی که با فرزندان خردسال خود در آستان مقدس امامزاده سید حمزه (ع) حضور یافته‌اند، هدف از این تجمع را گرامیداشت یاد حضرت علی‌اصغر (ع) و هم‌ذات‌پنداری با مصائب کربلا عنوان کرد.
وی در بخش اصلی سخنان خود تأکید کرد: تربیت فرزند در مکتب اهل‌بیت یک «پروژه» کوتاه‌مدت نیست، بلکه یک مسیر طولانی است.

وی تصریح کرد: «تربیت» از پیش از تولد آغاز می‌شود.

به گفته وی، اولین خشت‌های بنای شخصیت فرزند، رزق حلال و پاکی نیت والدین است که زمینه‌ساز پذیرش تربیت دینی در آینده می‌شود.
حجت‌الاسلام ملکی بخش مهمی از سخنان خود را به اهمیت «نام‌گذاری» اختصاص دادند.

وی انتخاب نام‌های ائمه اطهار (ع) را فراتر از یک رسم ساده دانسته و آن را یک «پیوند هویتی» معرفی کردند.

به عقیده وی، وقتی فرزندی به نام یکی از بزرگان دین نام‌گذاری می‌شود، به صورت ناخودآگاه یک رشته عاطفی و معنوی میان او و سیره آن بزرگوار برقرار می‌شود که در آینده به عنوان یک قطب‌نما در مسیر زندگی او عمل خواهد کرد.
یکی از نکات کلیدی سخنرانی حجت الاسلام ملکی جایگاه «رفتار والدین» بود.

حجت الاسلام ملکی به صراحت بیان کردند: کودکان بیش از آنکه سخنان والدین را بشنوند، رفتارهای آنان را مشاهده و تقلید می‌کنند.

وی بر لزوم رعایت احترام در روابط میان زوجین، انس با قرآن در خانه و ترویج فضای معنوی تأکید کردند.

ایشان استدلال کردند: اگر والدین در محیط خانه الگوی اخلاقی صحیحی ارائه ندهند، توصیه‌های زبانی تأثیر چندانی در تربیت فرزند نخواهد داشت.
در بخش‌های پایانی سخنرانی، حجت‌الاسلام ملکی به آینده‌نگری در تربیت پرداختند.

وی با اشاره به فضای فکری و اجتماعی امروز، بیان داشتند: فرزندان در معرض طوفان‌های شبهات قرار دارند و تنها راه «بیمه کردن» آنان در برابر این خطرات، تزریق محبت اهل‌بیت (ع) در جان آنان از همین دوران شیرخوارگی است.

حجت‌الاسلام ملکی خطاب به والدین گفتند: این کودکان «سربازان آینده» مکتب هستند و باید بهترین میراث ممکن، یعنی تربیت دینی و معنوی، را برای آنان به یادگار گذاشت.
سخنرانی با ذکر توسل به حضرت علی‌اصغر (ع) و یادآوری صحنه وداع جانسوز امام حسین (ع) با فرزند شیرخواره‌شان به پایان رسید.

در نهایت، ایشان ضمن دعا برای عاقبت‌به‌خیری تمامی فرزندان حاضر در مراسم، بر تداوم این مسیر تربیت دینی در طول زندگی فرزندان تأکید کردند.

مادری که می‌خواهد فرزندش با اهل‌بیت(ع) بزرگ شود

زهرا سرافرازی که نوزادش را در آغوش گرفته بود، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر دلیل حضورش در این مراسم را چنین بیان می‌کند: آمده‌ام تا فرزندم از همین سن پایین با اهل‌بیت(ع) مأنوس شود. ما مادرها وظیفه داریم فرزندانمان را با مسیر اهل‌بیت آشنا کنیم. تربیت فرزندان در این مسیر شاید کوچک‌ترین حقی باشد که می‌توانیم به شهدای عاشورا ادا کنیم.

وی می‌گوید: حضور در چنین مراسم‌هایی برایش تنها یک برنامه مذهبی نیست، بلکه فرصتی است تا از همان سال‌های نخست زندگی، نام و یاد امام حسین(ع) در دل فرزندش جا بگیرد.

مادری از اهر؛ امید به شفای کودک از علی‌اصغر(ع)

در میان جمعیت مادری از شهرستان اهر دیده می‌شود که برای درمان بیماری فرزندش به تبریز آمده است.

مینا احمدی می‌گوید: برای درمان فرزندم به تبریز آمده بودیم و مهمان خانه پدرم هستم. امروز آمدم تا شفای فرزندم را از شش‌ماهه کربلا بگیرم. ما همیشه خودمان را مدیون این خاندان می‌دانیم.

وی با نگاهی پر از امید به نوزادش می‌نگرد و معتقد است توسل به اهل‌بیت(ع) می‌تواند دل مادران را آرام کند.

پدری که می‌خواهد فرزندش عاشورایی بزرگ شود

کنار در ورودی امامزاده، پدری ایستاده است و منتظر است همسر و فرزندش از مراسم بازگردند.

علی سلطانی می‌گوید: آمده‌ام تا فرزندم را عاشورایی بزرگ کنم. در این مسیر همسرم همراه فرزندمان در مراسم شرکت می‌کند و من هم همراهشان هستم. تربیت فرزندان باید بر اساس راهنمایی اهل‌بیت(ع) باشد.

وی معتقد است: چنین مراسم‌هایی به خانواده‌ها کمک می‌کند تا فرهنگ عاشورا را در زندگی روزمره خود زنده نگه دارند.

چرا امام زاده سید حمزه؟

برگزاری این مراسم در امامزاده سیدحمزه، به دلیل فضای معنوی و نزدیکی آن به قلب تاریخ و مذهب تبریز، اهمیت ویژه‌ای دارد. مادران تبریزی معتقدند دعاهایشان در این مکان مقدس به واسطه وجود فرزند بلافصل امام موسی کاظم(ع)، سریع‌تر به اجابت می‌رسد.

این همایش که سال‌هاست به همت مجمع جهانی حضرت علی‌اصغر(ع) در هزاران نقطه از ایران و جهان برگزار می‌شود، در تبریز با شکوهی متفاوت در سیدحمزه جان می‌گیرد. گویی در هر جمعه اول محرم، این امامزاده به امتداد صحرای کربلا تبدیل می‌شود؛ جایی که لالایی مادران، نه برای خواباندن کودک، که برای بیدار کردن وجدان‌های خفته و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت است.

امروز، بار دیگر در صحن سیدحمزه، مادران تبریزی ثابت کردند که عشق به اهل‌بیت(ع)، میراثی است که با اولین لالایی‌ها در گوش فرزندانشان زمزمه می‌کنند تا یاد کربلا، تا ابد زنده بماند.

همایش شیرخوارگان حسینی آیینی است که یاد مظلومیت کودکان واقعه عاشورا، به‌ویژه حضرت علی‌اصغر(ع)، را زنده نگه می‌دارد. در این مراسم مادران با لالایی‌ها و مرثیه‌ها برای کوچک‌ترین شهید کربلا اشک می‌ریزند و گهواره نمادین او را در میان جمعیت می‌گردانند.