۳.۳ میلیون تن تولید کشاورزی کردستان؛از رتبه‌های ملی تا جهش ارزش افزوده

خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: کشاورزی در کردستان همچنان یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد استان به شمار می‌رود؛ استانی که با وجود سهم محدود از اراضی کشور، توانسته در تولید برخی محصولات کشاورزی جایگاه‌های برتر ملی را به خود اختصاص دهد.

با این حال، چالش‌هایی همچون غلبه اراضی دیم، نیاز به توسعه زیرساخت‌های آبی، تغییرات اقلیمی و ضرورت ایجاد ارزش افزوده برای محصولات تولیدی، مسیر جدیدی را پیش روی مدیریت بخش کشاورزی قرار داده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان صبح دوشنبه در جمع خبرنگاران با قدردانی از تلاش فعالان رسانه‌ای در انعکاس مسائل و ظرفیت‌های بخش کشاورزی اظهار کرد: رسانه‌ها می‌توانند با مطالبه‌گری و همراهی، نقش مهمی در توسعه بخش کشاورزی و پیگیری مطالبات این حوزه داشته باشند.

سعدی نقشبندی با اشاره به جایگاه بخش کشاورزی در اقتصاد استان افزود: کردستان حدود ۱.۸ درصد از مساحت کشور را در اختیار دارد و مجموع اراضی کشاورزی استان که پس از اجرای طرح رفع تداخلات به ثبت رسیده، حدود یک میلیون و ۲۱۷ هزار هکتار است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان ادامه داد: از این میزان حدود ۸۸ درصد اراضی به صورت دیم و ۱۲ درصد به صورت آبی کشت می‌شود. همچنین مجموع اراضی آبی استان در بخش زراعی و باغی حدود ۱۴۳ هزار هکتار است.

نقشبندی با بیان اینکه بخش کشاورزی کردستان در سال گذشته عملکرد قابل توجهی داشته است، گفت: در سال ۱۴۰۴ مجموع تولیدات بخش کشاورزی استان شامل محصولات زراعی، باغی، فرآوری‌شده، دامی و آبزیان به حدود ۳.۳ میلیون تن رسید که از این میزان ۲ میلیون و ۳۶۰ هزار تن مربوط به حوزه زراعت، حدود ۵۱۶ هزار تن محصولات باغی و گلخانه‌ای، ۴۲۸ هزار تن محصولات دامی و ۱۱ هزار و ۸۰۰ تن مربوط به آبزیان بوده است.

وی ارزش ناخالص تولیدات کشاورزی استان را حدود ۱۳۷ همت اعلام کرد و گفت: سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی استان حدود ۲۷ درصد و سهم اشتغال این بخش همچنان حدود ۳۰ درصد است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان با اشاره به رتبه‌های ملی استان در تولید محصولات مختلف بیان کرد: کردستان در تولید گندم رتبه دوم کشور، در تولید انگور و گردو رتبه دوم، نخود رتبه چهارم، سیب‌زمینی رتبه ششم، آلبالو و گیلاس رتبه هفتم، گوشت مرغ رتبه هشتم، گوشت قرمز رتبه یازدهم، عسل رتبه چهاردهم و توت‌فرنگی رتبه نخست کشور را دارد.

توسعه پایاب سدها؛ مطالبه جدی بخش کشاورزی کردستان

نقشبندی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت سدهای استان برای توسعه کشاورزی گفت: سرمایه‌گذاری‌های بزرگی برای احداث سدها انجام شده و باید از این ظرفیت برای تبدیل اراضی دیم به آبی و افزایش بهره‌وری استفاده شود.

وی افزود: سدهای گاوشان، آزاد، قشلاق، سیازاخ، امیرآباد، رمشت و دیگر منابع آبی استان دارای ظرفیت ایجاد شبکه‌های آبیاری هستند و مجموع اراضی دارای برنامه پایاب در استان حدود ۲۰۳ هزار هکتار است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان با اشاره به مشکلات موجود در برخی طرح‌های پایاب سدها اظهار کرد: اجرای کامل پایاب سدها از مطالبات عمومی مردم و بخش کشاورزی است و رسانه‌ها نیز می‌توانند با مطالبه‌گری به تسریع این روند کمک کنند.

وی درباره پایاب سد چراغ‌ویس گفت: حدود پنج هزار هکتار برای این طرح پیش‌بینی شده و باید روند اجرایی آن با جدیت دنبال شود.

نقشبندی همچنین درباره پایاب سد سیازاخ گفت: برای این طرح حدود ۱۲ هزار هکتار طراحی شده اما همچنان با مشکلات اجرایی مواجه است و نیازمند پیگیری دستگاه‌های مرتبط است.

وی با اشاره به موضوع سد ژاوه نیز افزود: پس از سال‌ها پیگیری، مقرر شده آبگیری این سد به صورت مرحله‌ای انجام شود و مطالعات پایش کیفیت آب توسط مراکز علمی و دانشگاهی انجام گیرد تا درباره نحوه استفاده از منابع آن تصمیم‌گیری شود.

افزایش بهره‌وری آب و حرکت به سمت کشاورزی سازگار با اقلیم

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان با اشاره به شرایط تغییرات اقلیمی گفت: بخش کشاورزی باید خود را با شرایط جدید اقلیمی سازگار کند و استفاده از ارقام مقاوم، توسعه کشت‌های کم‌آب‌بر و اجرای الگوی کشت از مهم‌ترین برنامه‌ها در این زمینه است.

وی افزود: تاکنون ۲۳ رقم جدید گندم برای شرایط اقلیمی کردستان معرفی شده و سال گذشته نزدیک به ۳۰ هزار تن بذر اصلاح‌شده و گواهی‌شده میان کشاورزان توزیع شده است.

نقشبندی ادامه داد: انتخاب بذر مناسب می‌تواند حدود ۲۵ درصد در افزایش عملکرد تولید تأثیرگذار باشد و این موضوع یکی از محورهای اصلی افزایش بهره‌وری در بخش زراعت است.

وی با اشاره به توسعه محصولات جدید در استان گفت: کشت زعفران، پسته و محصولات گلخانه‌ای از جمله برنامه‌های سازگاری با اقلیم است؛ به طوری که اکنون ۱۳۵ هکتار زعفران در استان وجود دارد و سطح زیرکشت آن در حال افزایش است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان بیان کرد: در حال حاضر ۵۸ هکتار گلخانه در استان فعال است که سالانه حدود ۱۰ هزار و ۷۳۰ تن محصول تولید می‌کنند و در بخش پسته نیز حدود ۶۰ هکتار زیر کشت قرار دارد و سال گذشته حدود ۴۰ تن محصول برداشت شد.

الگوی کشت و تغییر روش‌های سنتی تولید

نقشبندی با اشاره به اجرای برنامه‌های آموزشی برای کشاورزان گفت: حرکت به سمت آیش سبز، کشت پاییزه نخود و استفاده از بذرهای اصلاح‌شده از جمله برنامه‌هایی است که با همکاری کارشناسان ترویج در حال پیگیری است.

وی خاطرنشان کرد: خرید تضمینی محصولات کشاورزی نیز همچنان ادامه دارد و نرخ خرید گندم ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان، کلزا ۱۱۰ هزار تومان، کاملینا ۹۵ هزار تومان و گلرنگ ۹۰ هزار تومان تعیین شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان تأکید کرد: توسعه کشاورزی استان نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها، همراهی کشاورزان و نقش‌آفرینی رسانه‌ها در بیان ظرفیت‌ها و پیگیری مطالبات است.

رعایت اصلاح الگوی کشت

نقشبندی اظهار کرد: رعایت الگوی کشت یکی از سیاست‌های اجرایی و راهبردهای اصلی جهاد کشاورزی کردستان است و تلاش می‌کنیم تولیدات کشاورزی استان بر اساس ظرفیت‌های اقلیمی و اقتصادی مدیریت شود.

وی با اشاره به اهمیت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی افزود: در گذشته یکی از مطالبات جدی این بود که محصولات خام تولیدشده در استان به جای خروج به صورت خام، در داخل استان فرآوری و برای آنها ارزش افزوده ایجاد شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان گفت: توسعه صنایع تبدیلی به عنوان یک راهبرد در سال ۱۴۰۴ در دستور کار قرار گرفت و این مسیر در سال‌های آینده نیز با جدیت دنبال خواهد شد.

نقشبندی با بیان اینکه کردستان در زمینه حمایت از صنایع تبدیلی رتبه نخست کشور را کسب کرده است، افزود: در سال گذشته سازمان جهاد کشاورزی کردستان از نظر پرداخت تسهیلات به متقاضیان صنایع تبدیلی و غذایی رتبه اول کشور را به خود اختصاص داد؛ هرچند رقم تسهیلات محدود است اما نشان می‌دهد اگر سیاست‌گذاری درست انجام شود، سرمایه‌گذاری نیز به دنبال آن شکل خواهد گرفت.

وی ادامه داد: در حوزه‌های مختلف صنایع تبدیلی و تکمیلی حرکت‌های خوبی آغاز شده و امروز در بخش‌هایی مانند ذخیره‌سازی غلات نیز نسبت به گذشته شرایط بهتری داریم و محدودیت‌های گذشته در ظرفیت نگهداری محصولات کاهش یافته است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان خاطرنشان کرد: در سال گذشته رتبه دوم پرداخت تسهیلات به بخش گیاهان دارویی و رتبه دهم پرداخت تسهیلات به واحدهای گلخانه‌ای در کشور به استان کردستان اختصاص یافت.

بهره‌برداری از ۱۹۳ پروژه کشاورزی در کردستان

نقشبندی با اشاره به عملکرد سال گذشته بخش کشاورزی استان اظهار کرد: در سال گذشته ۱۹۳ پروژه با اعتباری حدود یک هزار و ۹۷۸ میلیارد تومان در کردستان به بهره‌برداری رسید که زمینه اشتغال مستقیم برای حدود یک هزار و ۷۶ نفر و اشتغال غیرمستقیم برای نزدیک به ۲ هزار نفر را فراهم کرد.

وی درباره شرایط تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی نیز گفت: پس از تغییر سیاست‌های ارزی و انتقال حمایت‌ها از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره، یکی از نگرانی‌های اصلی، تأمین سرمایه در گردش تولیدکنندگان بود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان افزود: سرمایه در گردش واحدهای تولیدی در بسیاری از زیربخش‌ها بین چهار تا هفت برابر افزایش پیدا کرده و همین موضوع فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان ایجاد کرده است.

نقشبندی ادامه داد: در همین راستا سامانه‌های حمایتی ایجاد شد که اگرچه دارای برخی اشکالات بود اما ظرفیت‌های مناسبی ایجاد کرد؛ در سال گذشته حدود ۴.۲ همت درخواست در سامانه ثبت و بررسی شد و بخشی از تولیدکنندگان توانستند از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده استفاده کنند.

توسعه آبیاری با مشارکت بخش خصوصی

وی با اشاره به اهمیت ورود بخش خصوصی به توسعه منابع آبی اظهار کرد: سال گذشته ۱۱۸ هکتار از اراضی کشاورزی استان با ایجاد ایستگاه‌های پمپاژ توسط بخش خصوصی به اراضی آبی تبدیل شد که این اقدام برای ما ارزشمند است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان گفت: این اتفاق نشان داد بهره‌برداران می‌توانند با تجمیع سرمایه، دریافت تسهیلات و مشارکت مستقیم در توسعه زیرساخت‌ها نقش‌آفرینی کنند و دولت نیز در بخش‌هایی مانند سامانه‌های نوین آبیاری از آنها حمایت کند.

نقشبندی افزود: باید به سمت مدل‌هایی برویم که سرمایه‌گذاران در توسعه اراضی کشاورزی مشارکت کنند؛ این موضوع به‌ویژه در اراضی شیب‌دار و مناطق غرب استان می‌تواند یک ظرفیت مهم برای توسعه باشد.

تسهیل صدور اسناد تک‌برگ اراضی کشاورزی

وی با اشاره به اجرای قانون الزام ثبت رسمی معاملات غیرمنقول اظهار کرد: با راه‌اندازی سامانه ثبت ادعا در اداره کل ثبت اسناد، مسیر صدور اسناد تک‌برگ و دارای مختصات برای کشاورزان تسهیل شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان افزود: از رسانه‌ها درخواست داریم این موضوع را برای بهره‌برداران اطلاع‌رسانی کنند تا کشاورزان با فرآیند اجرای قانون آشنا شوند و بتوانند از مزایای دریافت سند استفاده کنند.

نقشبندی گفت: این اقدام علاوه بر ایجاد شفافیت در مالکیت اراضی، موجب کاهش اختلافات ملکی، مشکلات کارشناسی و هزینه‌های قضایی خواهد شد و کمک می‌کند اطلاعات دقیق‌تری از میزان اراضی کشاورزی و منابع ملی استان داشته باشیم.

توسعه کشت‌های جدید و افزایش سطح گلخانه‌ها

وی با اشاره به برنامه‌های تولیدی استان اظهار کرد: سطح زیر کشت محصولات زراعی استان در قالب برنامه جهش تولید در دیمزارها به حدود ۷۲۲ هزار هکتار رسیده که از این میزان حدود ۶۸۱ هزار هکتار مربوط به گندم است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان افزود: در حال حاضر ۵۸ هکتار گلخانه در استان فعال است که سالانه بیش از ۱۰ هزار تن محصول تولید می‌کنند و حدود ۶۰ هکتار گلخانه دیگر نیز در دست احداث قرار دارد.

نقشبندی ادامه داد: با تکمیل طرح‌های در دست اجرا و حمایت از متقاضیان بخش خصوصی، امکان افزایش بیش از ۳۳۰ هکتار به ظرفیت گلخانه‌ای استان وجود دارد.

وی تأکید کرد: توسعه گلخانه‌ها، اجرای الگوی کشت، افزایش بهره‌وری آب و ایجاد زنجیره ارزش محصولات کشاورزی از محورهای اصلی برنامه‌های آینده جهاد کشاورزی کردستان خواهد بود.