پشت پرده گرانی پلاستیک چیست؟ تأثیر آسیب پتروشیمی بر قیمت پلیمرها

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، این روزها بسیاری از خریداران هنگام مراجعه به فروشگاه‌های ظروف یکبار مصرف، مراکز فروش پلاستیک یا حتی سوپرمارکت‌ها با یک سؤال مشترک روبه‌رو می‌شوند: «چرا قیمت پلاستیک این‌قدر بالا رفته است؟»

افزایش قیمت کیسه‌های پلاستیکی، نایلون، ظروف بسته‌بندی، بطری‌ها و بسیاری از محصولات پلیمری در هفته‌های اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه بازار تبدیل شده است. فروشندگان از گرانی مواد اولیه می‌گویند و تولیدکنندگان نیز از دشوارتر شدن تأمین مواد مورد نیاز خود خبر می‌دهند.

کارشناسان معتقدند بخشی از این افزایش قیمت به تحولات اخیر منطقه، آسیب دیدن برخی زیرساخت‌های صنعتی و اختلال در فعالیت واحدهای پتروشیمی مرتبط است. اتفاقاتی که باعث کاهش عرضه برخی مواد اولیه پلیمری شده و زنجیره تولید بسیاری از محصولات پلاستیکی را تحت تأثیر قرار داده است.

اما جنگ و آسیب به صنایع پتروشیمی چگونه می‌تواند قیمت یک محصول پلاستیکی ساده را افزایش دهد؟ در ادامه، دلایل این موضوع و تأثیر آن بر بازار محصولات پلیمری را بررسی می‌کنیم.

چه اتفاقی در بازار مواد اولیه افتاد؟

در ماه‌های اخیر، بخشی از زیرساخت‌های صنعتی و واحدهای تولید مواد اولیه پلیمری با اختلال در فعالیت و کاهش ظرفیت تولید مواجه شدند. همین موضوع باعث شد عرضه برخی مواد اولیه مورد نیاز صنایع پلاستیک با محدودیت روبه‌رو شود و نگرانی‌هایی درباره تأمین پایدار این محصولات در بازار شکل بگیرد.

هرچند بسیاری از واحدهای تولیدی با استفاده از ذخایر موجود و اجرای برنامه‌های بازسازی توانستند فعالیت خود را ادامه دهند، اما کاهش عرضه برخی گریدهای پلیمری، افزایش هزینه‌های تأمین و نگرانی از کمبود مواد اولیه، بازار را با نوسانات قیمتی مواجه کرد.

در کنار این موضوع، افزایش هزینه‌های حمل ‌و نقل، دشوارتر شدن تأمین برخی مواد و تجهیزات مورد نیاز صنایع و رشد هزینه‌های جانبی تولید نیز فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد کرد. نتیجه این شرایط را می‌توان امروز در قیمت نایلون، ظروف یکبار مصرف، بسته ‌بندی‌ های پلاستیکی و بسیاری از محصولات پلیمری مشاهده کرد. کمبود واقعی یا التهاب بازار؟

فعالان صنعت پلاستیک معتقدند تمام افزایش قیمت‌های اخیر ناشی از کمبود واقعی مواد اولیه نیست. بخشی از التهابات بازار به شکل‌گیری تقاضای کاذب، نگرانی از آینده بازار و رقابت شدید برای خرید مواد اولیه در بورس کالا بازمی‌گردد.

با کاهش عرضه برخی مواد اولیه، رقابت خریداران در بازار شدت گرفت. در بعضی گریدهای پلیمری، تقاضا به اندازه‌ای بالا رفت که قیمت‌های معاملاتی به سرعت از نرخ‌ های پایه فاصله گرفتند و رکوردهای جدیدی را ثبت کردند.

نتیجه این رقابت، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه برای تولید کنندگان بود هزینه‌ای که دیر یا زود راه خود را به قیمت نایلون، ظروف پلاستیکی، بسته ‌بندی ‌ها و سایر محصولات پلیمری باز کرد.

جهش قیمت مواد اولیه پلاستیک

در بازار پلیمر، همه‌ چیز از مواد اولیه آغاز می‌شود. زمانی که قیمت این مواد افزایش پیدا می‌کند، موج گرانی به تدریج در کل زنجیره تولید حرکت می‌کند از کارخانه‌ های تولیدکننده گرفته تا فروشگاه‌ هایی که محصولات پلاستیکی را به دست مصرف‌کننده می‌رسانند.

فعالان بازار معتقدند رشد هزینه تأمین مواد اولیه در ماه‌ های اخیر یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت محصولات پلاستیکی بوده است. موضوعی که باعث شده امروز بسیاری از کالاهایی که زمانی جزو ارزان ‌ترین اقلام مصرفی محسوب می‌شدند، با قیمت ‌هایی متفاوت از گذشته به فروش برسند.

تأثیر گرانی پلاستیک بر صنایع مختلف

گرانی پلاستیک فقط مشکل تولیدکنندگان نایلون نیست

شاید در نگاه اول تصور شود افزایش قیمت پلاستیک تنها روی محصولاتی مانند نایلون، سفره‌های یکبار مصرف یا ظروف پلاستیکی اثر می‌گذارد، اما واقعیت این است که ردپای پلیمرها در بخش بزرگی از صنایع کشور دیده می‌شود.

امروزه از بسته‌بندی مواد غذایی و بطری‌های نوشیدنی گرفته تا قطعات خودرو، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی و حتی محصولاتی مانند تانکر های پلی ‌اتیلن ذخیره آب همگی به نوعی به مواد پلیمری وابسته هستند. به همین دلیل هر تغییری در بازار مواد اولیه، تنها یک صنعت را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد و می‌تواند زنجیره‌ای از کسب‌وکارها را درگیر کند.

وقتی هزینه تأمین مواد پلیمری افزایش پیدا می‌کند، تولیدکنندگان نیز با هزینه‌های بالاتری روبه‌رو می‌شوند. در نهایت بخشی از این افزایش هزینه به قیمت محصول نهایی منتقل می‌شود؛ موضوعی که باعث شده اثر گرانی پلاستیک به تدریج فراتر از واحدهای تولیدی رفته و در بازار کالاهای مصرفی نیز قابل مشاهده باشد.

به بیان ساده، پلاستیک فقط یک محصول نیست ماده اولیه‌ای است که در تولید هزاران کالای روزمره نقش دارد. به همین دلیل هر نوسان در بازار پلیمرها می‌تواند دامنه ‌ای بسیار گسترده ‌تر از آنچه تصور می‌شود داشته باشد.

وقتی گرانی پلاستیک به کمک محیط زیست می‌آید

یکی از پیامدهای جالب شرایط اخیر، کاهش مصرف برخی محصولات پلاستیکی است. افزایش قیمت و محدودیت در دسترسی به کیسه‌ها و ظروف پلاستیکی باعث شده بخشی از مصرف‌کنندگان به سمت استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای و محصولات چندبار مصرف حرکت کنند.

کارشناسان معتقدند هرچند این تغییر رفتار در ابتدا ناشی از افزایش قیمت‌ها بوده است، اما در بلندمدت می‌تواند به کاهش مصرف پلاستیک و کاهش فشار بر محیط زیست کمک کند. موضوعی که سال‌ها از طریق فرهنگ‌ سازی دنبال می‌شد، اکنون تا حدی تحت تأثیر شرایط اقتصادی در حال تحقق است.

تأثیر گرانی پلی ‌اتیلن بر قیمت مخازن آب

افزایش قیمت مواد اولیه پلیمری تنها به محصولات مصرفی روزمره محدود نمانده است. بسیاری از کالاهای صنعتی که از پلی ‌اتیلن تولید می‌شوند نیز تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته‌اند.

یکی از مهم ‌ترین این محصولات، مخزن پلی اتیلن هستند. ماده اولیه اصلی تولید این تانکرها، پلی‌اتیلن سنگین است که از صنایع پتروشیمی تأمین می‌شود. به همین دلیل هرگونه افزایش قیمت در بازار پلیمرها مستقیماً بر هزینه تولید و قیمت نهایی مخازن و تانکرهای آب اثر می‌گذارد.

همچنین در ماه‌ های اخیر، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، حمل ‌و نقل، انرژی و سایر هزینه‌های تولید موجب شده قیمت بسیاری از محصولات پلی‌اتیلنی از جمله مخازن ذخیره آب نیز تحت تأثیر قرار گیرد.

آینده بازار پلاستیک چه خواهد شد؟

کارشناسان معتقدند با بازگشت تدریجی مجتمع‌های پتروشیمی به مدار تولید، افزایش واردات مواد اولیه و مدیریت بهتر عرضه در بورس کالا، بخشی از التهاب بازار کاهش خواهد یافت.

با این حال، افزایش هزینه‌های تولید در بخش‌های مختلف باعث شده بازگشت قیمت‌ها به سطوح گذشته چندان محتمل نباشد. به نظر می‌رسد بازار پلاستیک در ماه‌های آینده به سمت ثبات نسبی حرکت کند، اما قیمت‌ها همچنان تحت تأثیر شرایط اقتصادی، وضعیت تولید پتروشیمی‌ها و تحولات بازار جهانی باقی خواهند ماند.

سخن آخر

افزایش قیمت پلاستیک نتیجه مجموعه‌ای از عوامل از جمله آسیب به برخی زیر ساخت‌های پتروشیمی، اختلال در زنجیره تأمین، مشکلات واردات، رقابت شدید در بورس کالا و افزایش هزینه‌های تولید است. پیامد این شرایط را امروز می‌توان از نایلون‌ های قیمت‌ دار فروشگاه ها گرفته تا صنایع بزرگ بسته‌ بندی، خودروسازی و تولید مخازن پلی ‌اتیلن مشاهده کرد.

هرچند بازار به مرور راه خود را برای بازگشت به تعادل پیدا می ‌کند، اما برخی رویدادها زنجیره ‌ای از اثرات را ایجاد می ‌کنند که از تولید شروع می ‌شود، به بازار می ‌رسد و در نهایت بر هزینه‌ های روزمره خانوار ها اثر می ‌گذارد.

این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.