پویش «۲۵ درجه همدلی» در استان سمنان؛ از مردم تا مسئولان، همه پای کارند

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: چند سالی است که واژه «ناترازی» به دایره واژگان مردم ایران وارد شده است؛ پدیده‌ای که پیش از این نیز با آن روبه‌رو بودیم، اما هرگز تا این اندازه وسعت و شدت پیدا نکرده بود. به‌ویژه در حوزه آب، بروز خشکسالی از میانه دهه ۸۰ در استان سمنان، ترجمان همان کلمه ناترازی شد. به زبان ساده، ناترازی یعنی مصرف بیش از توان تولید؛ فرقی نمی‌کند این انرژی در بخش برق، آب، گاز یا حتی سوخت‌های فسیلی باشد.

دولتی‌ها و راهکارهای مقابله

یک کارشناس حوزه انرژی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر درباره ناترازی انرژی اظهار کرد: از ابتدای دولت سیزدهم و ادامه آن در دولت چهاردهم، دولتمردان تمام تلاش خود را به کار بستند تا تولید برق و انرژی را افزایش دهند. در این زمینه، نهضت به‌کارگیری انرژی خورشیدی در پنج سال اخیر در کشور و استان سمنان رواج بیشتری یافت.

محمد باقری ادامه داد: پس از شهادت شهید رئیسی و روی کار آمدن دولت چهاردهم و با افزایش شکاف میان مصرف و تولید، دولت تمام تلاش خود را کرد تا به تکمیل پروژه‌های نیروگاهی خورشیدی سرعت ببخشد. استان سمنان به واسطه شرایط اقلیمی و وجود ۳۰۰ تا ۳۲۰ روز آفتابی در سال، گزینه مناسبی به نظر می‌رسید.

وی افزود: در این زمان دولت دست به کار شد و حمایت‌های گسترده‌ای از تأسیس نیروگاه‌های خورشیدی به عمل آورد. برای مثال، با همکاری جهاد کشاورزی و منابع طبیعی، زمین‌های مورد نیاز برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی در استان سمنان اختصاص یافت و به سرعت شاهد بودیم که تولید برق خورشیدی در این استان تنها ظرف سه سال چهار برابر شد. ساخت نیروگاه ۱۰۰ مگاواتی برق خورشیدی در میامی و شاهرود، همچنین تکمیل نیروگاه‌های دامغان و سمنان از جمله این موارد بودند.

تلاش دولتی‌ها برای جبران مافات

دولت تلاش خود را می‌کند، اما به گفته کارشناسان، مردم نیز در این میان نقشی اساسی و حیاتی دارند. همه ساله وزارت نیرو تلاش می‌کند با راه‌اندازی پویش‌های صرفه‌جویی، به‌ویژه در مصرف برق و آب، فرهنگ‌سازی کند. در یک دهه اخیر که کشور با خشکسالی روبه‌رو بوده، این دست پویش‌ها تنوع بیشتری پیدا کرده‌اند؛ پویش‌هایی که هم مردم را به صرفه‌جویی و مصرف بهینه انرژی یادآوری می‌کنند و از آنان می‌خواهند دولت را در این راه یاری کنند.

خوشبختانه، بنا به اعلام شرکت برق، در استان سمنان مشکل عمده پرمصرف‌ها چندان وجود ندارد و تحقیقات نشان می‌دهد تنها سه مشترک خانگی پرمصرف هستند. اما مشکل اینجاست که در استان سمنان نزدیک به سه هزار کارخانه و معدن وجود دارد که بخش بزرگی از برق را مصرف می‌کنند. اینها در کنار هزاران چاه کشاورزی، رقم بالایی از مصرف برق را به خود اختصاص داده‌اند. با این وجود، دولت تلاش می‌کند برق مورد نیاز صنایع را تأمین کند، اما از سهم مردم، مصرف خانگی و به‌ویژه اصناف، ادارات و دستگاه‌های دولتی نیز نباید گذشت.

همدلی روی عدد ۲۵

امسال دولت دست به کار شده و پویش «۲۵ درجه همدلی» را راه انداخته است. پس از رخدادهای سال ۱۴۰۴ و پشت سر گذاشتن دو جنگ، تأمین انرژی تا حدودی دشوارتر شده و دولت نیاز دارد مردم همکاری بیشتری با آن داشته باشند.

یک خبرنگار حوزه انرژی در این باره به خبرنگار مهر گفت: طراحان این پویش نیم‌نگاهی به وضعیت کنونی جامعه داشته و «همدلی» را شعار خود قرار داده‌اند؛ موضوعی که تلاش می‌کند به نقش مردم در فردای روشن ایران آباد اشاره داشته باشد.

رضا میرشاهی ادامه داد: عدد ۲۵ در این پویش به معنای تنظیم دمای خانه‌ها و مغازه‌ها روی ۲۵ درجه است که تقریباً می‌توان گفت دمای آسایش به شمار می‌آید. باید به این نکته نیز اشاره کرد که مردم زمانی این پویش‌ها را رعایت می‌کنند که از دولتمردان عمل ببینند. طبیعتاً اگر مردم در بانک‌ها و ادارات مشاهده کنند که همه چراغ‌ها روشن است و کولرها مدام کار می‌کنند، باور اینکه ناترازی انرژی در کشور وجود دارد برایشان سخت خواهد بود. بنابراین دولت خودش باید ابتدا دست به کار شود و سپس از مردم برای صرفه‌جویی درخواست کند.

نظارت‌ها تشدید شد

شرکت توزیع برق استان سمنان در این باره از تشدید بازرسی‌ها از ادارات، دستگاه‌های دولتی و بانک‌ها خبر داده و اعلام کرده است که دستورالعمل سفت و سختی در این حوزه ارائه شده؛ بر این اساس، ادارات و دستگاه‌های دولتی ضمن رعایت دمای آسایش، باید در زمان تعطیلی، همه وسایل پرمصرف خود را خاموش کنند و با متخلفان برخورد خواهد شد.

یکی از نکات حائز اهمیت این است که اگر شرکت برق برخورد جدی‌تری با ادارات متخلف داشته باشد و برای مثال برق آنان را قطع کند، طبیعتاً مردم نیز دلگرم‌تر می‌شوند. تحقیقات خبرنگار مهر نشان می‌دهد که تعداد زیادی از ادارات به اداره برق بدهکار هستند و ماهانه بر میزان بدهی آنان افزوده می‌شود. در نتیجه به نظر می‌رسد نیاز است در این زمینه برخوردهای جدی‌تری صورت بگیرد، کما اینکه در برخی شهرها خبر رسیده اداره برق توانسته انشعاب برخی ادارات، حتی شهرداری‌ها را قطع کند.

دستور استاندار سمنان

استاندار سمنان چهاردهم خردادماه امسال در نشست کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان، دستور کاهش ۱۵ درصدی مصرف انرژی را صادر کرد؛ دستوری که به دستگاه‌های اجرایی نیز بازمی‌گشت و در ادامه برنامه‌های ملی در حوزه صرفه‌جویی انرژی بود.

محمدجواد کولیوند درباره این دستور به خبرنگار مهر گفت: دستگاه‌های دولتی استان باید اقدامات مرتبط با بهینه‌سازی مصرف انرژی در واحدهای خود را در دستور کار قرار دهند. ما طرحی را دنبال می‌کنیم که در آن نوسازی تجهیزات و رعایت استانداردهای مصرف، در کنار مصرف بهینه و استفاده از انرژی‌های پاک مانند برق خورشیدی دیده شده است. نظارت مستمر بر روند اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در استان سمنان از دیگر بخش‌های این طرح است.

وی توسعه انرژی خورشیدی را از مهم‌ترین رویکردهای دولت در این استان مستعد دانست و ابراز کرد: دستیابی به ظرفیت تولید ۳۰۰ مگاوات برق خورشیدی در استان تا پایان ماه جاری و ۴۵۰ مگاوات تا پایان تابستان برنامه‌ریزی شده و با اقدامات انجام‌شده به آن دست خواهیم یافت. این امر می‌تواند در تأمین برق مورد نیاز استان کمک شایانی کند. البته در کنار همه این تلاش‌ها، از مردم استان سمنان درخواست می‌کنیم با مصرف بهینه، صرفه‌جویی و پیوستن به پویش «۲۵ درجه همدلی»، ما را یاری رسانند.

یاری از سوی مردم

مهدی پاک‌طینت، مدیرعامل توزیع برق استان سمنان، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، ضمن اشاره به تلاش‌های صورت گرفته در راستای کاهش ناترازی به‌ویژه در حوزه انرژی خورشیدی، گفت: از همه مردم استان درخواست می‌کنیم در زمینه صرفه‌جویی همکاری لازم را با ما داشته باشند.

پاک‌طینت با بیان اینکه پویش «۲۵ درجه همدلی» از سوی وزارت نیرو امسال دنبال می‌شود، تصریح کرد: تنظیم دمای وسایل سرمایشی روی ۲۵ درجه سانتی‌گراد به ما کمک می‌کند جریان برق را در تمام استان سمنان داشته باشیم؛ بنابراین مردم با توجه به فرارسیدن فصل گرما، نقش مهمی در این زمینه دارند.

مردم استان سمنان در زمینه صرفه‌جویی مصرف برق اقدامات دیگری مانند خاموش کردن لوازم خانگی در ساعات پیک مصرف، استفاده چند ساعت در روز از کولر، ایجاد سایه‌بان برای کولر و خاموش کردن لامپ‌های اضافی را نیز پیشگامانه انجام می‌دهند و در این زمینه بسیار همراهی می‌کنند. پویش «۲۵ درجه همدلی» می‌کوشد در کنار قدردانی از مردم، به نقش مهم آنان در کاهش ناترازی اشاره کند.

نهادینه‌سازی صرفه‌جویی، فراتر از یک پویش فصلی

آنچه از بررسی ابعاد مختلف پویش «۲۵ درجه همدلی» در استان سمنان برمی‌آید، این است که مسئله ناترازی انرژی دیگر صرفاً یک چالش فنی یا اقتصادی نیست، بلکه به یک آزمون اجتماعی برای سنجش میزان همبستگی میان دولت و مردم تبدیل شده است.

از یک سو، دولت با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، افزایش چهار برابری تولید برق تجدیدپذیر در سه سال اخیر و صدور دستورالعمل‌های سختگیرانه برای ادارات، گام‌های عملی برداشته است و از سوی دیگر، مردم استان سمنان ثابت کرده‌اند که هرگاه ضرورت را درک کرده و نظارت عادلانه‌ای ببینند، در میدان صرفه‌جویی پیشگام خواهند بود.

تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که تداوم چنین پویش‌هایی، علاوه بر کاهش ناترازی، سرمایه اجتماعی را نیز افزایش می‌دهد.

در نهایت، رمز موفقیت پایدار در مدیریت مصرف انرژی، فراتر از پویش‌های فصلی، در نهادینه‌سازی فرهنگ مصرف بهینه و تحقق شعار «همدلی» در عمل است.

استان سمنان با بهره‌مندی از ظرفیت بالای انرژی خورشیدی و حضور مردمی دغدغه‌مند، می‌تواند الگویی برای سایر نقاط کشور باشد. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد، پرهیز از اقدامات نمایشی، برخورد یکسان با همه متخلفان (از یک اداره دولتی تا یک صنعت بزرگ) و تبدیل پویش «۲۵ درجه همدلی» به یک مطالبه عمومی است؛ مطالبه‌ای که نه از سر اجبار، که از روی آگاهی و احساس تعلق به آینده ایران رقم می‌خورد.