کرونای چشمی چیست؟

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، کرونای چشمی به عوارض و علائم چشمی‌ای گفته می‌شود که بر اثر ابتلا به ویروس کرونا (COVID-۱۹) ایجاد می‌شوند. به طور ساده، این وضعیت به درگیری چشم‌ها در بیماری کووید -۱۹ اشاره دارد؛ یعنی زمانی که ویروس کرونا بافت‌های چشم را نیز آلوده کرده یا ملتهب می‌کند. هرچند کرونا یک بیماری تنفسی محسوب می‌شود، اما در موارد نادری می‌تواند موجب التهاب چشم‌ها (خصوصاً ورم ملتحمه یا کنژونکتیویت) گردد. این حالت در افکار عمومی با نام «کرونای چشمی» شناخته می‌شود.

علائم و نشانه‌های کرونای چشمی

شایع‌ترین علامت چشمی کرونا، التهاب ملتحمه یا قرمزی چشم است. در این وضعیت، بخش سفید چشم و پلک‌ها که توسط ملتحمه پوشیده شده‌اند دچار التهاب می‌شوند و علائمی شبیه چشم صورتی (اصطلاح رایج برای کنژونکتیویت) ظاهر می‌گردد. مهم‌ترین نشانه‌ها و شکایات چشمی گزارش‌شده در بیماران مبتلا به کووید -۱۹ عبارت‌اند از:

قرمزی و خون‌افتادگی چشم: مویرگ‌های چشم متورم شده و سفیدی چشم به رنگ صورتی یا قرمز درمی‌آید. این علامت معمولاً با سوزش همراه است.

سوزش و خارش چشم: بیمار احساس سوزش، خارش یا تحریک‌شدگی در چشم‌ها دارد. این احساس ممکن است بیمار را به مالیدن چشم‌ها ترغیب کند که باید جداً خودداری شود.

اشک‌ریزش و ترشحات: ممکن است اشک‌ریزش مداوم یا افزایش ترشحات چشم دیده شود. در برخی موارد نادر، ترشح چرکی (غلیظ مایل به زرد) نیز گزارش شده که می‌تواند نشانه عفونت ملتحمه باشد.

درد و ناراحتی چشم: حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران کرونایی در برخی مطالعات، درد چشم یا حس فشار در کره چشم را تجربه کرده‌اند. این درد معمولاً خفیف است اما در صورت شدید شدن حتماً باید بررسی شود.

حساسیت به نور (فتوفوبی): برخی بیماران از نور گریزی و اذیت شدن چشم‌ها در برابر نور شکایت می‌کنند. در موارد کرونای چشمی، ملتحمه ملتهب می‌تواند باعث شود چشم به نور حساس‌تر از حالت عادی شود.

تورم پلک و اطراف چشم: التهاب ممکن است به پلک‌ها نیز سرایت کرده و پلک‌ها متورم یا پف‌آلود شوند. همچنین در بعضی بیماران، احساس وجود جسم خارجی در چشم یا ورم بافت ملتحمه (کموزیس) گزارش شده است.

توجه: بسیاری از این علائم مشابه عفونت‌های شایع چشمی دیگر (مثل آلرژی‌های فصلی یا کنژونکتیویت ناشی از ویروس‌های سرماخوردگی) هستند. بنابراین وجود یکی از این علائم به تنهایی به معنی ابتلا به کرونا نیست.

شیوع و میزان بروز علائم چشمی کووید -۱۹

بر اساس تحقیقات اولیه، درگیری چشمی در بیماری کرونا نادر گزارش شده بود. مطالعه‌ای در اوایل پاندمی روی ۱۰۹۹ بیمار نشان داد کمتر از ۱٪ بیماران دچار احتقان ملتحمه (قرمزی چشم) شده بودند . همچنین آکادمی چشم‌پزشکی آمریکا (AAO) اعلام کرد فقط حدود ۱ تا ۳ درصد مبتلایان به کووید -۱۹ دچار قرمزی چشم یا التهاب ملتحمه می‌شوند. این آمار نشان می‌دهد که کرونای چشمی نسبتاً کم‌رخداد است.

با این حال، مطالعات جدیدتر درصد بالاتری را برای بروز علائم چشمی گزارش کرده‌اند. یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۱ میلادی شیوع کلی تغییر غیرعادی یا ناراحتی در عملکرد و ظاهر چشم را حدود ۱۱٪ اعلام کرد. در این بررسی بیشتر این موارد مربوط به کنژونکتیویت (ورم ملتحمه) بوده است (حدود ۸۹٪ از کل تغییر غیرعادی یا ناراحتی در عملکرد و ظاهر چشم). سایر نشانه‌های چشمی با شیوع کمتر شامل خشکی یا احساس جسم خارجی در چشم (حدود ۱۶٪ بیماران)، قرمزی چشم (۱۳٪)، اشک‌ریزش (۱۲٪) و خارش چشم (۱۲٪) گزارش شده است. این تفاوت آمار نشان می‌دهد که با گذشت زمان و مشاهده موارد بیشتر، پزشکان متوجه علائم خفیف‌تر چشمی نیز شده‌اند که شاید در ابتدا نادیده گرفته می‌شد. همچنین احتمال دارد سویه‌های جدیدتر ویروس با علائم چشمی کمی متفاوت بروز کنند. به عنوان مثال، در موج‌های بعدی کرونا گزارش‌هایی منتشر شد که در برخی بیماران «چشم صورتی» به عنوان علامت ابتلا مشاهده گردید (خصوصاً در برخی سویه‌های جهش‌یافته)؛ هرچند به طور کلی هنوز علائم چشمی جزو علائم شایع کرونا محسوب نمی‌شوند.

راه‌های پیشگیری از مشکلات چشمی کرونا

توصیه‌هایی برای محافظت از چشم‌ها در برابر ویروس کرونا و پیشگیری:

لمس نکردن چشم‌ها با دست آلوده: ویروس می‌تواند از طریق تماس دست آلوده با چشم منتقل شود. هرگز چشم‌ها، پلک یا صورت خود را با دست نشُسته لمس نکنید. در صورت خارش یا نیاز به تماس با چشم، حتماً ابتدا دستان خود را با آب و صابون کاملاً بشویید.

استفاده از وسایل حفاظتی در محیط‌های پُرخطر: کادر درمان و افرادی که از بیماران مراقبت می‌کنند، بهتر است علاوه بر ماسک از شیلد صورت یا عینک محافظ استفاده کنند. این تجهیزات می‌توانند از پاشیدن قطرات حاوی ویروس به سطح چشم جلوگیری کنند. تحقیقات مربوط به ویروس‌های خانواده کرونا نشان داده که در اپیدمی سارس ۲۰۰۳، نبستن محافظ چشم یک ریسک فاکتور انتقال ویروس به کادر درمان بود. بنابراین در مواجهه نزدیک با بیمار کرونایی، محافظت از چشم نیز اهمیت دارد.

رعایت بهداشت لنزهای تماسی: اگر از لنز چشم استفاده می‌کنید، در دوران شیوع بیماری‌ها حتماً بهداشت آن را رعایت کنید. لنز را مرتب ضدعفونی کرده و در صورت امکان در بازه‌هایی به جای لنز از عینک استفاده کنید (عینک خود به خود یک لایه محافظ اضافه نیز ایجاد می‌کند).

فاصله‌گذاری و بهداشت عمومی: همان توصیه‌های کلی پیشگیری کرونا برای محافظت چشم‌ها نیز مفیدند. با ماسک زدن، فاصله‌گذاری اجتماعی و شستن مداوم دست‌ها احتمال انتقال ویروس از هر سه راه چشم، بینی و دهان کاهش می‌یابد. هم‌چنین از اشتراک گذاشتن حوله، بالش و وسایل شخصی با دیگران در این دوران خودداری کنید تا اگر احیاناً ویروس در چشم یا ترشحات شما باشد، به اطرافیان منتقل نشود.

اقدامات لازم و روش‌های درمان کرونای چشمی

اگر علائم مشکوک چشمی دارید و احتمال می‌دهید ناشی از کرونا باشد، اولین اقدام انجام آزمایش تشخیصی است. با یک تست آزمایشگاهی مشخص می‌شود که ویروس کرونا در بدن شما وجود دارد یا خیر. بنابراین جهت اطمینان از ابتلا به کرونا – چه در صورت علائم چشمی و چه سایر نشانه‌ها – هر چه سریع‌تر در یک آزمایشگاه شبانه روزی معتبر تست کرونا بدهید.

در اغلب موارد، عوارض چشمی کرونا خفیف بوده و بدون آسیب دائمی بهبود می‌یابند. ورم ملتحمه ویروسی، معمولاً خودبه‌خود طی یک یا دو هفته برطرف می‌شود. توصیه می‌شود در این مدت برای کاهش ناراحتی چشم:

از قطره‌های اشک مصنوعی و مرطوب‌کننده‌های چشم (بدون نسخه) برای تسکین سوزش و خشکی استفاده کنید؛

پلک‌ها و مژه‌ها را با پنبه تمیز و آب ولرم به آرامی پاک کنید تا ترشحات جمع‌شده تمیز شوند؛

از مالیدن و فشار آوردن به چشم‌ها اکیداً بپرهیزید، چون این کار التهاب را بدتر کرده و ممکن است ویروس را به دست‌ها و سطوح منتقل کند؛

در محیط منزل نیز حوله و لوازم شخصی خود را جدا کنید تا سایر اعضای خانواده در معرض ترشحات چشم شما قرار نگیرند.

چنان‌چه علائم شدیدتر شد یا ظرف چند روز بهبود نیافت، حتماً به چشم‌پزشک مراجعه کنید.

با توجه به ماهیت حساس مباحث پزشکی، تلاش ما همواره بر ارائه مطالبی دقیق، مستند و قابل اعتماد متمرکز بوده است. محتوای این مقاله بر اساس تازه‌ترین منابع معتبر جهانی در حوزه سلامت تدوین شده و پیش از انتشار، توسط پزشکان متخصص مورد بررسی قرار گرفته است. با این وجود، اطلاعات مطرح‌شده صرفاً با هدف افزایش آگاهی عمومی ارائه می‌شوند و نباید به‌عنوان جایگزین تشخیص یا توصیه‌های پزشک معالج در نظر گرفته شوند. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی یا بروز نگرانی‌های پزشکی، مراجعه فوری به مراکز درمانی یا اورژانس ضروری است.

این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.