فرانسه در پرتگاه تبدیل به دولت مواد مخدر

قتل‌های مرتبط با مواد مخدر در فرانسه واقعیت‌های مهمی را در زمینه چالش این کشور در مواجهه با بحران مواد مخدر در خود جای داده‌اند.

به گزارش کانسرویشن، فرانسه در حال تجربه افزایش شدید خشونت‌های مرتبط با مواد مخدر است، زیرا گروه‌های جرایم سازمان‌یافته از نابرابری اجتماعی و سیستم‌های رفاهی ضعیف برای نفوذ در جوامع محلی و جذب افراد آسیب‌پذیر استفاده می‌کنند.

یک استاد جرایم سازمان‌یافته تطبیقی و فساد در دانشگاه بث Bath، استدلال کرد در حالی که دولت فرانسه در حال گسترش اقدام‌های تنبیهی است، راه‌حل‌های پایدار باید فراتر از اجرای قانون باشند تا به شرایط اجتماعی-اقتصادی اساسی رسیدگی کنند و دولت‌هایی را بازسازی کنند که انسجام جامعه را تقویت می‌کنند.

فرانسه پس از آن که برادر ۲۰ ساله یک فعال مبارزه با مواد مخدر، در نوامبر گذشته در مارسی توسط اعضای باند جنایت‌کار به قتل رسید، به نقطه عطفی در رابطه خود با کارتل‌های مواد مخدر رسیده است.

بین سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ قتل ۷۳ نفر در مارسی در جرایم مربوط به تجارت مواد مخدر گزارش شد؛ بسیاری از آن‌ها جوانانی بودند که به‌تازگی از طریق اینترنت در باند‌های مواد مخدر استخدام شده بودند تا با فروش مواد مخدر به راحتی پول دربیاورند.

قتل‌های مشابه مرتبط با مواد مخدر در گرونوبل، پاریس، نیم، مون‌پلیه، نیس و لیون رخ داده است.

کارشناسان و مفسران برچسب‌هایی مانند «راهزنی مواد مخدر»، «قتل مواد مخدر»، «تروریسم مواد مخدر»، «دولت مواد مخدر» و «مواد مخدرسالاری» را برای توضیح آنچه در فرانسه اتفاق می‌افتد، ابداع کرده‌اند.

مارسی نمادی از ناتوانی دولت فرانسه در درک چگونگی عملکرد شبکه‌های مواد مخدر و رابطه آن‌ها با جوامع محلی و مصرف‌کنندگان مواد مخدر است؛ اگرچه گروه مواد مخدر فعلی که در حال حاضر در فرانسه تسلط دارد، از اصطلاح مافیا در نام خود (Mafia DZ) استفاده می‌کند، اما هنوز با انجمن‌های مافیایی که در ایتالیا توسعه یافته‌اند، متفاوت است.

این امواج جرایم مرتبط با مواد مخدر، شهر‌های جهان‌شهری و سرمایه‌داری معاصر را که جامعه، دولت‌ها، سیستم‌های ارزشی و اقتصادی فرانسه ایجاد کرده‌اند، منعکس می‌کند؛ این‌ها مکان‌هایی هستند که دولت رفاه، با حس تعلق و جمع‌گرایی خود، به نفع فردگرایی، پول، فناوری و بوروکراسی تضعیف شده است.

گروه‌های جرایم سازمان‌یافته در اشکال مختلف خود، چه خطوط محلی مواد مخدر، چه شبکه‌های پیچیده‌تر مواد مخدر یا مافیای سنتی، یک شبه از ناکجاآباد ظاهر نمی‌شوند؛ آن‌ها برخلاف میل شهروندان در جوامع محلی جای نمی‌گیرند؛ آن‌ها بدون هیچ دلیل مشخصی با سیاستمداران و متخصصان محلی ارتباط برقرار نمی‌کنند؛ این گروه‌های جرم و جنایت، شکاف‌هایی را که دولت و جامعه باید پر کنند، پر می‌کنند، زیرا شغل، حمایت و رأی ارائه می‌دهند.

سازمان‌های جنایی از طریق ۲ سازوکار مختلف نفوذ می‌کنند.

در ایتالیا، آمریکا، کلمبیا و آلبانی، ساختار‌های مافیایی و کارتل در طول تحولات بزرگ دولتی توسعه یافته‌اند؛ این دوره‌های آشوب، فضا و حتی خلأ‌هایی ایجاد می‌کنند که می‌توانند توسط دیگر سازمان‌ها و ساختار‌های غیردولتی پر شوند.

نمونه کلاسیک این امر، آمریکا در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است، زمانی که تحولات اقتصادی قابل توجهی، شهرنشینی و صنعتی شدن سریع، توسعه نهاد‌های سیاسی و تغییر آرایش اجتماعی رخ داد؛ نمونه دیگر، ناپل و سیسیل در دهه ۱۸۶۰ است، زمانی که ایتالیا از شبه جزیره‌ای از پادشاهی‌ها به یک دولت متحد تبدیل شد.

در موارد دیگر، همانطور که در قرن بیستم اتفاق افتاده است، دولت خود را تثبیت کرده است، اما شرایط ساختاری سرمایه‌داری آن، شرایط را برای رشد جرایم سازمان‌یافته ایجاد می‌کند؛ نابرابری‌های اجتماعی، نژادی، آموزشی و اقتصادی، جرم را هدایت می‌کنند.

یک اقتصاددان سیاسی، توضیح داد که چگونه اقتدار دولت فرانسه از بین رفته است و چگونه بازار‌ها اکنون شرایط را تعیین می‌کنند؛ در چنین شرایطی باند‌ها از این آسیب‌پذیری سوءاستفاده می‌کنند و مدلی جایگزین برای جوانان پیشنهاد می‌دهند؛ آن‌ها پول فوری و آسان به مردم محلی ارائه می‌دهند و از احترام آشکار در محله‌هایی که ناامیدی به پس‌زمینه روزانه تبدیل شده است، برخوردارند.

این پدیده فقط مختص فرانسه نیست، بلکه در بسیاری از سیستم‌های لیبرال دموکراتیک نیز اتفاق می‌افتد، جایی که دولت رفاه در حال تبدیل شدن به یک دولت خصوصی، بوروکراتیک و تکنولوژیکی مبتنی بر فردگرایی و سود است.

دولت فرانسه راه‌حل‌های جدیدی مانند ابزار‌های پلیسی و قضایی را برای مقابله با این گروه‌های مواد مخدر پیشنهاد کرده است؛ دولت فرانسه در گذشته پیشرفت‌هایی داشته است، اما اکنون وضعیت متفاوت است.

فرانسه امیدوار است از قوانین ضد مافیایی ایتالیا در دهه ۱۹۹۰ درس بگیرد؛ این کشور در حال ایجاد یک اداره جدید مبارزه با جرایم سازمان‌یافته (PNACO) است که شامل ۱۶ دادستان است که با شبکه‌های مواد مخدر در سراسر فرانسه و اروپا مقابله خواهند کرد.

علاوه بر این، فرانسه می‌خواهد یک برنامه جدید حفاظت از شاهدان ایالتی برای مجرمان سابق معرفی کند تا با دولت همکاری کنند تا با شرایط سخت زندان جدید برای روسای مواد مخدر و قوانین مصادره دارایی‌ها هماهنگ شود؛ همچنین می‌خواهد مصرف‌کنندگان را هدف قرار دهد و جریمه‌های حمل مواد مخدر را افزایش دهد و حتی در صورت دستگیری افراد با مواد مخدر، گواهینامه رانندگی یا شغل آن‌ها را سلب کند.

اما وقتی دولت‌ها اقدام‌های واکنشی و تنبیهی از این نوع را اجرا می‌کنند، با ریشه‌های مشکل سر و کار ندارند؛ پایان دادن به قاچاق مواد مخدر در فرانسه فقط مبارزه با شبکه‌ها در مارسی نیست؛ این در مورد مقاومت در برابر یک مدل اجتماعی است که این شبکه‌ها را مطلوب می‌کند؛ این درباره دادن هشدار به پیاده نظام تجارت مواد مخدر برای رسیدن به سلول یا قبر است.