سیمای محرم در تلویزیون؛ روایتی از عزای حسینی در امتداد حماسه مقاومت

به گزارش روابط عمومی و رسانه‌های نوین معاونت سیما؛ «سیمای محرم» امسال تنها بازتابی از آیین‌های سوگواری و حسینیه‌های تلویزیونی نیست، بلکه روایتی از پیوند جاودان عاشورا با حماسه‌های معاصر ملت ایران نیز به شمار می‌آید؛ حماسه‌هایی که در روز‌های جنگ رمضان، با ایستادگی مردم و ایثار رزمندگان، و با خون شهدای راه مقاومت، رهبر و فرماندهان شهید، معنا و جلوه‌ای تازه یافت.

شبکه‌های سیما در این ایام با تولید و پخش برنامه‌های گوناگون در ساختار‌های مختلف، تلاش کرده‌اند تا ضمن پرداختن به آیین‌های عزاداری سیدالشهدا (ع)، بازتابی از فرهنگ ایثار، مقاومت و شهادت را نیز به مخاطبان ارائه کنند؛ فرهنگی که ریشه در عاشورا دارد و در روزگار امروز، در دفاع از عزت و استقلال این سرزمین تداوم یافته است.

در ادامه این گزارش، برنامه‌های تلویزیونی به تفکیک هر شبکه معرفی شده‌اند.

شبکه یک سیما

ویژه برنامه «رهنما» به مناسبت ایام محرم است که در ۶ قسمت از سه شنبه ۲۶ خرداد هر شب ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رود. تهیه‌کنندگی این برنامه را سید مهدی موسوی حسینی بر عهده دارد.

همچنین برنامه «حسینیه ایران» که به پخش عزاداری حسینیه امام خمینی (ره) اختصاص دارد، از اول تا ششم تیرماه، هر شب ساعت ۲۳ از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رود.

بر اساس این گزارش، مداحی حاج منصور ارضی نیز در فواصل برنامه‌ها، هر روز پیش از خبر ساعت ۱۴ و پیش از اذان مغرب پخش می‌شود.

علاوه بر این، سخنرانی حجت‌الاسلام سیدعلی خمینی هر روز پیش از اذان مغرب از آنتن شبکه یک سیما پخش خواهد شد.

شبکه دو سیما

شبکه دو سیما در دهه اول محرم، با رویکردی نو در تبیین ابعاد قیام عاشورا و با بهره‌گیری از کارشناسان برجسته و نوای ذاکران اهل‌بیت (ع)، جدول پخش خود را متناسب با شور و شعور حسینی تنظیم کرده است. در این راستا، گروه معارف اسلامی شبکه دو با تدارک برنامه‌هایی، چون «چشمه زندگی» با سخنرانی استاد حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان، هر روز ساعت ۱۴:۰۰ میزبان مخاطبان این شبکه است.

برنامه «علامت» با محوریت بیانات الهام‌بخش رهبر شهید انقلاب در شناخت اباعبدالله الحسین (ع) و تبیین قیام خونین کربلا، هر شب حوالی ساعت ۱۹:۳۰ از شبکه دو پخش خواهد شد. همچنین برنامه «حسینیه امام خمینی (ره)» با نوای ذاکر اهل‌بیت (ع)، حاج محمود کریمی، هر شب ساعت ۲۱:۱۵ و تکرار آن ساعت یک بامداد زینت‌بخش آنتن شبکه دو خواهد بود. برنامه «زمانه» نیز با دعوت از میهمانان ویژه و واکاوی مباحث مرتبط با نهضت عاشورا، هر شب ساعت حوالی ساعت ۲۳:۰۰ تقدیم مخاطبان می‌گردد. در کنار آیین‌های سوگواری، مداحی‌های روزانه (حوالی ساعت ۱۶:۱۵) نیز تقدیم دیدگانِ مشتاقِ دوستداران اهل‌بیت (ع) می‌شود؛ تا این شبکه، سهمی در برپایی شورِ حسینی در سراسر ایران اسلامی داشته باشند.

گروه خانواده شبکه دو نیز با برنامه «پدر امت»، با رویکردی متفاوت و صمیمانه از خاطرات و بیانات رهبر شهید انقلاب، هر شب ساعت ۲۲:۱۰ میزبان عزاداران حسینی خواهد بود؛ همچنین برنامه «عصر خانواده» متناسب با این ایام میزبان میهمانان و کارشناسان ویژه خواهد بود.

افزون بر این شبکه دو سیما با پخش مستند‌های مناسبتی از جمله مستند کوتاه «صهبا»، تلاش می‌کند تا با روایتی متفاوت از ایثار و حماسه، حال‌وهوای محرم در این شبکه بیش از پیش رنگ و بوی کربلایی به خود بگیرد.

شبکه سه سیما

«حسینیه معلی» از دوشنبه ۲۵ خردادماه، همزمان با شب نخست ماه محرم، روی آنتن شبکه سه سیما می‌رود و در ایام عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) همراه مخاطبان خواهد بود.

در این فصل، جمعی از ذاکران اهل‌بیت (ع) از جمله حاج سید مجید بنی‌فاطمه، حاج مهدی رسولی، حاج سیدرضا نریمانی، حجت‌الاسلام سیدحسین آقامیری و کربلایی امیر برومند در میز ذاکران حضور خواهند داشت و به مرثیه‌خوانی و بیان معارف حسینی می‌پردازند. همچنین اجرای این برنامه مانند دوره‌های گذشته بر عهده نجم‌الدین شریعتی است.

بینندگان این شبکه هر روز در ساعت‌های مختلف می‌توانند در موکب ثار الله، بیننده مداحی مادحان اهل بیت علیهم السلام باشند. برنامه «سمت خدا» نیز با حال و هوای محرم از شبکه سه پخش می‌شود.

شبکه چهار سیما

برنامه «سوره» با بررسی ابعاد تاریخی قیام واقعه عاشورا، در جدول پخش شبکه چهار برای ایام محرم جانمایی شده است.

شبکه نسیم

برنامه «من حسین (ع) را دوست دارم» برای سومین سال پیاپی در ایام محرم و صفر ۱۴۰۵ مهمان خانه‌های مخاطبان خواهد بود تا روایتگر عشق، ارادت و شور حسینی هیئات عزاداری یزد برای حضرت اباعبدالله الحسین (ع) باشد.

این برنامه که طی دو سال گذشته با استقبال مخاطبان در سراسر کشور همراه شده است، امسال نیز با روایتی متفاوت از آیین‌های عزاداری مردم یزد، از شبکه نسیم پخش خواهد شد.

«من حسین (ع) را دوست دارم» با نگاهی مستندگونه، مراحل شکل‌گیری هیئات عزاداری پیش از آغاز ماه محرم را به تصویر می‌کشد؛ از انتخاب اشعار و ساخت ملودی‌ها تا تمرین‌ها، آماده‌سازی و برگزاری مراسم‌های عزاداری در ماه محرم.

سبک خاص و منحصر‌به‌فرد عزاداری یزدی‌ها، همراه با پیشینه فرهنگی و آیینی این شهر، یکی از ویژگی‌های جذاب این برنامه است که باعث شده مخاطبان بسیاری در سراسر ایران علاقه‌مند به تماشای روایت‌های آن باشند.

همچون سال‌های گذشته، ضبط این برنامه در خانه فرهنگ شهید محراب آیت‌الله صدوقی (ره) و به میزبانی حجت الاسلام حاج محمد صدوقی انجام خواهد شد. تولید این مجموعه از مدت‌ها پیش آغاز شده و «من حسین (ع) را دوست دارم» از ابتدای ماه محرم، هر شب ساعت ۲۲:۳۰ از شبکه نسیم روی آنتن خواهد رفت.

تهیه‌کنندگی، و اجرای این برنامه را سامان ارس‌خان بر عهده دارد. کارگردانی برنامه بر عهده فواد صفاریان‌پور خواهد بود، هما حامی به عنوان مدیر تولید و برنامه‌ریز، ابوالفضل عبدالرحیم‌پور به عنوان مدیر تصویربرداری و سعید مرادی به عنوان تدوینگر در تولید این مجموعه همکاری دارند.

انیمیشن سریالی «سلام بر ابراهیم» نیز ساعت ۱۷:۳۰ در جدول پخش شبکه نسیم جانمایی شده است. این انیمیشن درباره شهید ابراهیم هادی ملقب به علمدار کمیل است که در هر قسمت، سلحشوری‌ها و رشادت‌های این سرباز امام خمینی (ره) را روایت می‌کند. او بنیانگذار گروه چریکی شهید اندرزگو، در جبهه گیلان غرب و ستاره ورزش کشتی کشورمان است.

سریال «یک تکه زمین» به کارگردانی مهدی کرم پور، در ایام ماه محرم، هر روز ساعت ۱۸:۳۰ از شبکه نسیم به روی آنتن می‌رود.

برنامه «میراث» با روایتی جدید از جنگ رمضان و دهه محرم با اجرا و تهیه کنندگی محمد مهدی قرائتی و کارگردانی مصطفی ملکوتی، به مدت ۳۰ دقیقه هر روز ساعت ۱۴:۰۰ از شبکه نسیم به روی آنتن خواهد رفت.

این برنامه با حال و هوای جنگ رمضان تهیه و تولید شده است و متناسب با اسامی روز‌ها و نام شهیدان کربلا در ده قسمت روایت می‌شود. در شب اول محرم که با نام مسلم، نخستین شهید واقعة کربلا نام گذاری شده است این برنامه میزبان خانواده شهدای دنا خواهد بود.

برنامه‌های «از سرگذشت» و «نسیم آوا» نیز در این ایام از شبکه نسیم روی آنتن می‌روند.

شبکه آموزش سیما

در جدول پخش محرم امسال، برنامه‌هایی با رویکرد‌های متنوع تاریخی، فرهنگی و معرفتی روی آنتن می‌رود. «سفر تا اربعین»، «یک قرن با حسین»، «سید مطهر» و «کشتی نجات» از جمله آثاری هستند که با نگاهی مستند و تحلیلی، ابعاد مختلف قیام عاشورا و تأثیر آن بر جوامع اسلامی را روایت می‌کنند.

همچنین برنامه‌های «آوای شب دهم»، «ترکیب بند»، «نوحه آلاشت» و «نوای عاشقی» به آیین‌های سوگواری، مرثیه‌خوانی و جلوه‌های هنری ارادت به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) می‌پردازند. مستند‌های «اسب سفید زمین من»، «حاجی مرزوق»، «صبح ظهور»، «نذر قاسم» و «قدمگاه خورشید» نیز روایتگر فرهنگ نذر، خدمت و عشق مردم به ساحت اهل‌بیت (ع) هستند.

در کنار این آثار، برنامه‌های «حسینیه محرم»، «خانه‌های نورانی» و «انسانم آرزوست» با محوریت سبک زندگی حسینی، تربیت دینی و ترویج ارزش‌های اخلاقی و انسانی، در ایام سوگواری سید و سالار شهیدان از شبکه آموزش سیما پخش خواهند شد.

شبکه قرآن و معارف سیما

«مراسم تعویض پرچم در حرم حضرت معصومه (س)» به صورت زنده، دوشنبه ۲۵ خرداد ساعت ۱۸ پخش می‌شود.

همچنین پخش زنده «مراسم تعویض پرچم گنبد امام حسین (ع)»، در کربلای معلی نیز دوشنبه ۲۵ خرداد ماه ساعت ۱۸:۵۵ تقدیم علاقمندان می‌شود.

برنامه «روضه بانوان»، از ۲۶ خرداد آغاز می‌شود. این برنامه هر روز ساعت ۰۸:۳۰ صبح به صورت زنده از حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) پخش می‌شود.

این برنامه در روز ۴ محرم به طور ویژه به پخش زنده مراسم شیرخوارگان حسینی از حرم حضرت معصومه (س) اختصاص دارد.

در ادامه برنامه «تدبر و نبرد» را خواهیم داشت و علاقمندان می‌توانند از ۲۶ خرداد هر روز ساعت ۰۹:۳۰ شاهد آن باشند.

برنامه صبحگاهی «آیه»، نیز هر صبح ساعت ۱۰:۳۰ به صورت زنده میزبان بینندگان بوده و در ایام محرم با حال و هوای محرمی برنامه‌های خود را پخش می‌کند.

همچنین شبکه قرآن و معارف سیما با توجه‌ای که به ترویج معارف ناب دینی دارد برنامه «شبستان»، را در دو بخش ظهرگاهی و شامگاهی از ۲۶ خرداد به صورت زنده پخش می‌کند.

«شبستان» در بخش اول، هر روز ساعت ۱۲:۳۵ به پخش زنده سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین رفیعی از حرم مطهر حضرت معصومه (س) اختصاص دارد؛ و «شبستان» در بخش دوم، هر شب ساعت ۲۰:۱۰ به صورت زنده از حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) با پخش سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین میرباقری و مداحی حبیب زاده میزبان بینندگان است.

مجموعه‌ای از مستند‌های محرمی، از ۲۶ خرداد هر روز ساعت ۱۶:۳۵ پخش می‌شود.

«باید برخواست»، نیز عنوان برنامه‌ای است که به صورت زنده هر روز ساعت ۱۸:۰۰ از ۲۶ خرداد پخش خواهد شد.

برنامه «یاد خدا»، نیز هر روز ساعت ۱۸:۳۰ با تبیین و تفسیر مفاهیم ناب دینی، مرتبط با فرهنگ عاشورا تقدیم می‌شود. قرائت دعای زیارت وارث، نیز در ایام محرم هر روز ساعت ۲۰ پخش می‌شود.

و، اما عاشقان زیارت بارگاه منور اباعبدالله حسین (ع) و حضرت ابالفضل عباس (ع)، مشاهده برنامه «کاشف الکرب» را از دست ندهند، که این برنامه به صورت ویژه در ایام محرم هر شب به صورت زنده از کربلای معلی، ساعت ۲۲ میزبان بینندگان و عزادارن حسینی است.

همچنین برنامه زنده «میدان»، هر شب با پخش زنده مراسم هیئت رزمندگان اسلام با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین پناهیان و مداحی حاج حیدر خمسه از ۲۵ خرداد ساعت ۲۳ پخش می‌شود.

«مستند محرم» در جبهه ها، در ایام محرم هر شب ساعت ۲۳:۵۵ تقدیم علاقمندان می‌شود.

«حسینیه معلی» نیز در ایام محرم، هر شب ساعت ۲۴ بامداد از شبکه قرآن و معارف سیما پخش می‌شود.

شبکه مستند

مجموعه «ترمه» دهه اول محرم، ساعت ۲۲:۳۰ از شبکه مستند پخش می‌شود. همچنین منتخب مستند‌های عاشورایی، نیز هر روز ساعت ۱۸:۰۰ در جدول پخش این شبکه جانمایی شده است.

از دوشنبه تا جمعه ۲۵ تا ۲۹ خرداد، مستند‌های «راجا»، «عارف البکا»، «آوای شب دهم»، «گمشده» و «مثل سرو» پخش می‌شوند.

شبکه کودک

برنامه «سر سفره خدا» ویژه ماه محرم به تهیه‌کنندگی و کارگردانی یاسر غفاری در دهه اول محرم و ساعت ۱۸:۰۰ روی آنتن خواهد رفت.

این برنامه که در دهه اول محرم پخش می‌شود و با اشاره به مفهوم جنگ تحمیلی اخیر (جنگ رمضان)، تلاش دارد این موضوع را برای کودکان به زبانی ساده و قابل فهم تبیین کند.

برنامه «محفل ستاره‌ها» نیز به عنوان ویژه‌برنامه ماه محرم، هر روز و از دهه اول محرم ساعت ۱۶:۰۰ از شبکه نهال پخش می‌شود. این برنامه به تهیه‌کنندگی و کارگردانی هاشمی گلپایگانی تولید شده است.

«محفل ستاره‌ها» فصل تازه‌ای از مجموعه تلویزیونی «محفل» به شمار می‌رود که این بار برای کودکان و نوجوانان ساخته شده است. این برنامه با اجرای حامد مدرس و همراهی احسان مهدی، مجریان کودک و نوجوان، ضبط و تصویربرداری شده و هدف آن شناسایی و معرفی استعداد‌های قرآنی کودکان است.

از ویژگی‌های این برنامه می‌توان به طراحی‌های شاداب‌تر، فضای متناسب با علایق کودک و نوجوان، و انتخاب سوژه‌ها از دل دغدغه‌های نوجوانان اشاره کرد. همچنین در این فصل، نوجوانان و خانواده‌هایشان بخش اصلی حاضران در استودیو را تشکیل می‌دهند.

در ادامه این ویژه‌برنامه‌ها، برنامه‌ای با موضوع «کودکی و نوجوانی سردار قاسم سلیمانی» نیز برای پخش در ماه محرم آماده شده است. این برنامه ساعت ۱۷:۰۰ پخش و ساعت ۲۱:۰۰ تکرار می‌شود.

این اثر به کارگردانی رضا متصدی‌زاده و تهیه‌کنندگی محمدحسین صادقی، روایتی ساده و تاثیرگذار از تولد، خردسالی، کودکی و نوجوانی سردار شهید قاسم سلیمانی ارائه می‌دهد.

برنامه تلویزیونی «یه خونه یه آشپزخونه» با رویکردی متفاوت و در قالب ویژه‌برنامه ایام محرم، از شبکه کودک (شبکه پویا) پخش می‌شود.

این مجموعه که با هدف آشنایی کودکان با سبک زندگی سالم، شناخت مواد غذایی مفید و آموزش آداب سفره تهیه شده است، در فصل جدید خود با حال و هوای ایام عزاداری سیدالشهدا (ع) همراه شده است.

در هر قسمت از این برنامه، ۴ کودک به آشپزخانه «خانم نعنا» می‌آیند تا در کنار «دایی رحمت»، با لذت آشپزی و خواص مواد غذایی سالم آشنا شوند. این برنامه با ایجاد فضایی صمیمانه، به دنبال نهادینه کردن عادت‌های غذایی درست در ذهن مخاطبان خردسال است.

برنامه «یه خونه یه آشپزخونه» به تهیه کنندگی محمدجواد پیروزی در۲۰ قسمت از شنبه تا چهارشنبه، ساعت ۱۳ از شبکه کودک پخش می‌شود.

شبکه امید

برنامه «پیدای پنهان» به عنوان ویژه‌برنامه زنده شبکه امید، از کربلای معلی روی آنتن می‌رود و با انعکاس حال و هوای حرم مطهر امام حسین (ع)، ارتباطی مستقیم میان نوجوانان ایرانی و فضای معنوی این روز‌ها برقرار می‌کند.

همچنین «تولیدات مردمی ویژه محرم» با محوریت روایت نوجوانان از آیین‌های عزاداری، هیئت‌ها، سنت‌ها و جلوه‌های مختلف سوگواری در شهر‌های گوناگون کشور پخش خواهد شد. این برنامه بر مشارکت نوجوانان و ثبت نگاه و تجربه آنان از محرم تمرکز دارد.

سومین برنامه محرم شبکه امید با عنوان «از کربلا تا امروز» نگاهی به امتداد پیام عاشورا در زندگی امروز دارد و تلاش می‌کند مفاهیم و درس‌های نهضت امام حسین (ع) را با مسائل و دغدغه‌های نسل نوجوان پیوند بزند.

شبکه نمایش

فیلم‌های سینمایی «سفیر» دوشنبه ۲۵ خرداد و «روشنایی صبحدم» جمعه ۲۹ خرداد ساعت ۲۱ به مناسبت ایام محرم از شبکه نمایش پخش می‌شوند.

همچنین فیلم‌های «نغمه»، «معصومیت از دست رفته»، «سایه بر خورشید»، «پرده نشین»، «ستاره خضرا»، «سفر سبز»، «مهتاب روی سکو»، «یلدا»، «روز واقعه»، «شب دهم»، «عصر روز دهم»، «طفلان مسلم»، «مردی شبیه باران» و «وفا» نیز از شنبه ۳۰ خرداد تا جمعه ۵ تیر ساعت‌های ۱۹ و ۲۱ در جدول پخش شبکه نمایش جانمایی شده‌اند.

شبکه سلامت

«دوربین سلامت» با حضور در هیئت‌ها و گزارشی از کادر درمانی که در جنگ رمضان و ۱۲ روزه ایثارگری و استقامت کرده‌اند، از شبکه سلامت پخش می‌شود.

برنامه‌های «ضربان» و «مادر کودک» نیز در قسمت‌هایی به موضوع تاثیر سلامت معنوی بر آرامش و تعریف مفهموم توکل با حضور کارشناسان و متخصصین این حوزه می‌پردازند.

مسابقه زنده تلفنی «رمز سلامتی» نیز با سوالاتی با حال و هوای محرم در جدول پخش شبکه سلامت جانمایی شده است.

شبکه تهران

گروه تهران و شهروندی در برنامه‌های «گزارش ۵»، «در شهر» و «در استان» مجموعاً در ۱۰ قسمت، به پوشش مراسم عزاداری، معرفی گروه‌های جهادی و هیئت‌های مذهبی، هدایت نذورات به نیاز‌های معیشتی خانواده‌های آسیب‌دیده از جنگ و بازخوانی سبک زندگی مومنانه می‌پردازد. همچنین برنامه «تهران بیست» در ۵ قسمت با موضوع بازسازی مناطق آسیب‌دیده، پدافند غیرعامل مردمی و نقش پیوند‌های دینی در تقویت امید و نشاط درونی پخش می‌شود.

گروه اجتماعی در برنامه «سلام تهران» در ۸ قسمت با تغییر دکور، حضور کارشناسان مذهبی، ارتباط با کربلای معلی و پخش نماهنگ‌های مناسبتی، مخاطبان را به ایستادگی، مقاومت و ایثار بر اساس آرمان‌های عاشورایی ترغیب می‌کند.

گروه معارف اسلامی با برنامه «تا نیایش» در ۱۰ قسمت، ارزش‌های عاشورایی را با مسائل روز پیوند می‌زند و نماد‌های محرم را به ابزاری برای تفسیر مسائل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تبدیل می‌کند. همچنین این گروه با برنامه «سدره» در ۱۱ قسمت، به صورت ترکیبی و زنده از حرم امام حسین (ع) «باب‌السدره» با اجرای مهیار عبدالهی، همراه با دعوت از بازیگران، کارشناسان مذهبی و مداحان به هویت‌سازی نسل جوان می‌پردازد.

گروه کودک و خانواده نیز برنامه «به خانه برمی‌گردیم» را در ۷ قسمت با تغییر گرافیک و دکور متناسب با محرم، آموزش آشپزی مناسبتی، دعوت از کارشناسان مذهبی برای آشنایی با پیام‌های عاشورا و پخش پلی‌بک‌های مرتبط با این ایام پخش خواهد کرد.

علاوه بر این، واحد تامین برنامه، مجموعه «جرس» را در ۱۰ قسمت از دوشنبه ۲۵ خرداد پخش می‌کند. این مجموعه نمایشی ترکیبی، هر شب ساعت ۲۲ پخش می‌شود و ده تن از افرادی را معرفی می‌کند که در واقعه عاشورا جزو یاران امام حسین (ع) قرار گرفتند.

شبکه پیشران فراتر

به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم، شبکه فراتر در نظر دارد برنامه «از سرگذشت» را از آنتن این شبکه، پخش کند.

تولیدات آثار کوتاه (تاک)

دفتر تولیدات آثار کوتاه چندین اثر گرافیکی، موشن گرافی و تایپو گرافیک با موضوع محرم تهیه کرده است که از شبکه‌های سیما پخش می‌شود. از جمله این آثار می‌توان به «این خانه عزادار حسین (ع) است» اشاره کرد که در ایام محرم از آنتن شبکه‌های سیما پخش می‌شود.