تاتامی‌ها در تسخیر نسل تازه جودو؛ آینده‌ای که آرام‌آرام ساخته می‌شود

جودوی ایران در دو ایستگاه مهم از تورنمنت‌های کاپ آفریقا، ابتدا در مراکش و سپس در تونس، تصویری متفاوت از سال‌های گذشته ارائه داد؛ تصویری که بیش از آنکه صرفاً به تعداد مدال‌ها محدود شود نشان‌دهنده عمق فنی، تنوع تاکتیکی و شکل‌گیری یک نسل تازه در اوزان مختلف است.

در رقابت‌های مراکش که با حضور نمایندگان ۴۲ کشور در کازابلانکا برگزار شد، ۵ جودوکار بزرگسال ایران با هدایت رشاد ممدوف روی تاتامی رفتند. در این میدان گسترده و پرتعداد، الیاس پرهیزگار در وزن ۸۱- کیلوگرم ستاره تیم ایران بود. او در مسیری طولانی و فشرده، حریفانی از ساحل عاج، آرژانتین، هلند، بوسنی و کانادا را شکست داد و در فینال برابر نماینده آنگولا به برتری رسید و مدال طلا را از آن خود کرد. اهمیت این طلا در کیفیت مسیر او نهفته است؛ عبور از سبک‌های متفاوت اروپایی، آفریقایی و آمریکای لاتین نشان داد که پرهیزگار در تطبیق تاکتیکی، مدیریت زمان مبارزه و کنترل امتیاز به بلوغ رسیده است. در وزن ۸۱- که همواره یکی از فنی‌ترین و پرتراکم‌ترین اوزان جودو محسوب می‌شود، چنین ثباتی اهمیت دوچندان دارد.

در وزن ۹۰- کیلوگرم، امیرعباس چوپان نیز عملکردی قابل توجه داشت. او پس از دو پیروزی مقابل نمایندگان بریتانیا و مراکش، برابر حریف روس متوقف شد، اما از جدول شانس مجدد بازگشت و به دیدار رده‌بندی رسید. هرچند در مبارزه برنز مغلوب شد و دستش از مدال کوتاه ماند، اما حضور در کورس مدال در جدولی با این سطح از رقابت، نشان‌دهنده ثبات فنی اوست. در وزن ۱۰۰- کیلوگرم، علیرضا نیک‌سرشت و محمدحسین یاقوتی حذف زودهنگام داشتند که بیانگر آن است این وزن هنوز برای رسیدن به ثبات بین‌المللی نیازمند تجربه‌اندوزی و کار بیشتر است.

پس از آن، در رقابت‌های تونس با حضور نمایندگان ۲۹ کشور، تیم بزرگسالان ایران با ۴ نماینده روی تاتامی رفت و در ۳ وزن به نیمه‌نهایی رسید؛ آماری که از منظر فنی اهمیت بالایی دارد. بار دیگر در وزن ۸۱- کیلوگرم، الیاس پرهیزگار در جدولی ۲۶ نفره پس از استراحت دور نخست، نمایندگان مصر و بلاروس را شکست داد و با عبور از حریف رومانیایی راهی فینال شد. پیروزی او مقابل جودوکار تاجیکستان در دیدار نهایی و کسب دومین طلای متوالی، نشان داد موفقیت مراکش اتفاقی نبوده و او به ثبات قهرمانی رسیده است. تکرار قهرمانی در دو تورنمنت پیاپی، آن هم با فاصله زمانی کوتاه، از نظر بدنی و ذهنی بسیار ارزشمند است.

در وزن ۹۰- کیلوگرم، چوپان پس از ۲ برد برابر نمایندگان انگلیس و نیوزیلند به نیمه‌نهایی رسید، اما برابر حریف تونسی شکست خورد. با این حال، او در رده‌بندی با پیروزی مقابل جودوکار تاجیکستان به مدال برنز دست یافت. این توانایی در بازگشت سریع پس از شکست نیمه‌نهایی، نشان‌دهنده بلوغ ذهنی اوست. در وزن ۱۰۰- کیلوگرم، علیرضا نیک‌سرشت تا نیمه‌نهایی پیش رفت، اما در ادامه با ۲ شکست پیاپی از رسیدن به مدال بازماند؛ با این وجود، حضور در جمع چهار نفر برتر نشان می‌دهد فاصله او با سکو چندان زیاد نیست. در سنگین‌وزن نیز محمدپوریا بنائیان با عبور از حریفانی از اردن، روسیه و مصر به فینال رسید و در نهایت به مدال نقره دست یافت؛ نتیجه‌ای که می‌تواند نویدبخش احیای تدریجی این وزن برای ایران باشد.

نکته مشترک در هر دو رویداد، تکرار حضور جودوکاران ایرانی در مراحل پایانی است. این مسئله از منظر فنی به معنای افزایش عمق تیمی و کاهش وابستگی به یک نام خاص است، هرچند پرهیزگار فعلاً شاخص‌ترین چهره این نسل به شمار می‌رود. در کنار بزرگسالان، نتایج مثبت رده‌های پایه نیز نشان می‌دهد فرآیند پشتوانه‌سازی در حال شکل‌گیری است و یک جریان نسلی تازه در حال ورود به بدنه اصلی جودوی کشور است.

در مجموع، عملکرد مراکش و تونس را باید فراتر از شمار مدال‌ها ارزیابی کرد. ثبات در رسیدن به نیمه‌نهایی‌ها، توان بازگشت از جدول شانس مجدد، و تکرار قهرمانی در وزن ۸۱- کیلوگرم نشانه‌هایی از یک روند رو به رشد است. این مسیر البته هنوز تا تثبیت در سطح اول جهان فاصله دارد، اما از نظر فنی و روندی، می‌توان آن را مرحله‌ای جدی در بازسازی جودوی ایران دانست؛ مسیری که در صورت تداوم، می‌تواند در سال‌های آینده به نتایج بزرگ‌تری منجر شود.