پزشکیان: راه برون‌رفت از وضعیت موجود در گفت‌وگوی علمی، عقلانی و مستمر نهفته است

مسعود پزشکیان در ادامه برنامه‌های سفر استانی دولت وفاق ملی به استان لرستان در نشست با فرهیختگان و فعالان فرهنگی استان، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در این جلسه، اظهار داشت: در جمع فرهیختگان باید صریح و مسئولانه سخن گفت. همان‌گونه که پیش‌تر نیز بار‌ها تأکید کرده‌ام، در طبابت وقتی بیماری با زخم مواجه است، نخست باید به درمان آن اندیشید. جامعه ما امروز زخمی است و چه‌بسا این زخم عمیق باشد؛ اما مسئله صرفاً بیان مشکل نیست، بلکه ارائه راهکار برای چگونگی درمان آن اهمیت دارد.

رئیس جمهور افزود: هدف ما تشدید بیماری یا دامن‌زدن به پاتولوژی‌های موجود نیست، بلکه باید این وضعیت را آرام و درمان کرد. ما بر عهد و پیمان خود پایبندیم؛ به دنبال عدالت، انصاف، عزت و سربلندی ایران، کشور و فرهنگ‌مان هستیم. اکنون پرسش اساسی آن است که برای درمان این مشکلات چه باید کرد؟

پزشکیان با اشاره به وضعیت نسل جوان و دانش‌آموزان کشور گفت: همان جوانانی که امروز در مدارس حضور دارند و از آنان به عنوان جمعیتی میلیونی یاد شد، محور اصلی توجه ما هستند. بخش عمده‌ای از وقت من، به‌صورت روزانه یا دست‌کم چندین بار در هفته، صرف پیگیری امور مربوط به مدارس، کیفیت آموزش، تجهیزات، وضعیت معلمان و شیوه‌های آموزشی می‌شود؛ زیرا باور دارم اصلاح بنیادین باید از همین نقطه آغاز شود.

رئیس جمهور تصریح کرد: با این حال، اصلاح نظام آموزشی و تربیتی امری نیست که با اقدامی دفعی و جادویی، امروز آغاز و فردا به نتیجه برسد. ما از همه ظرفیت‌ها کمک می‌گیریم تا نسل در حال تربیت را به‌درستی پرورش دهیم. دست‌کم من هیچ درمانی سراغ ندارم که امروز ارائه شود و فردا همه مشکلات را برطرف کند.

پزشکیان با تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی مبتنی بر منطق و شواهد علمی خاطرنشان کرد: حتی در گفت‌و‌گو‌های روزمره نیز گاه بر پایه منطق و مستندات علمی سخن نمی‌گوییم؛ زیرا از همان دوران مدرسه شیوه صحیح اندیشیدن و استدلال را به‌درستی نیاموخته‌ایم. ظلم آن است که انسان بر اساس ناآگاهی خود بر مسیری اصرار ورزد که نادرست است. هیچ ظلمی بالاتر از آن نیست که فرد راه خطا را بپیماید و گمان کند بر صراط درست حرکت می‌کند.

رئیس جمهور با استناد به آیات قرآن کریم، تأکید کرد: قرآن مکرر هشدار می‌دهد که تکذیب حقیقت یا نپذیرفتن سخن حق پس از روشن‌شدن آن، مصداق ظلم است. کلمه طیبه ریشه‌دار و استوار است و شاخه‌های آن به آسمان می‌رسد، اما کلمه خبیثه بی‌ریشه و ناپایدار است. خداوند مؤمنان را با سخن ثابت در دنیا و آخرت استوار می‌دارد و ستمگران را گمراه می‌کند.

پزشکیان ادامه داد: در عرصه علمی نیز همین قاعده حاکم است. در پزشکی از مفهومی با عنوان پزشکی مبتنی بر شواهد یاد می‌کنیم؛ به این معنا که تصمیم باید بر اساس مستندات متقن علمی اتخاذ شود. اگر استادی با ده‌ها سال تجربه، روشی را مؤثر بداند، اما تحقیقات جدید نشان دهد راهکار دیگری نتیجه بهتری دارد، نمی‌توان صرفاً به اتکای سابقه بر نظر پیشین اصرار ورزید؛ بلکه باید در برابر شواهد علمی سر تعظیم فرود آورد.

رئیس جمهور تأکید کرد: پرسش این است که با وضعیت کنونی و مشکلات انباشته‌شده، آیا می‌توان همه مسایل را به‌صورت فوری و یک‌باره حل کرد؟ آیا از نظر امکانات و توان اجرایی چنین ظرفیتی وجود دارد؟ ما بار‌ها اعلام کرده‌ایم هر کس می‌تواند در این مسیر یاری‌رسان باشد یا راهکاری عملی در اختیار دارد، با آغوش باز از او استقبال می‌کنیم و دستش را می‌فشاریم تا در حل مسایل کشور مشارکت کند.

پزشکیان با اشاره به وجود اختلاف‌نظر‌ها و تنوع دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی در کشور گفت: واقعیت آن است که گروه‌ها، جناح‌ها و اختلاف‌ها وجود دارند و به‌سادگی نیز از مواضع خود کوتاه نمی‌آیند. پرسش اینجاست که آیا باید به تقابل و نزاع ادامه دهیم، یا راهی بیابیم که هر یک اندکی انعطاف نشان دهیم تا بتوانیم به اهداف مشترک دست یابیم؟

رئیس جمهور تأکید کرد: راه برون‌رفت از وضعیت موجود، نه در تشدید اختلاف‌ها، بلکه در گفت‌وگوی علمی، عقلانی و مستمر نهفته است؛ گفت‌وگویی که به جای نزاع، زمینه هم‌افزایی و حرکت مشترک برای پیشرفت کشور را فراهم سازد.

پزشکیان با اشاره به ضرورت اصلاح عمومی کشور اظهار داشت: باید این خاک را آباد کنیم، ناملایمات و پلشتی‌ها را بزداییم و راستی و درستی را حاکم سازیم. ما تا آنجا که می‌دانیم و می‌توانیم، در این مسیر گام برمی‌داریم و از تلاش فروگذار نکرده‌ایم.

رئیس جمهور با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره زنجیره تأمین و توزیع ارز افزود: هنگامی که در یک‌سو ارز با نرخ ۲۸ هزار تومان تخصیص می‌یابد و در سوی دیگر بازار با نرخ‌های ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان مواجه است، طبیعی است که زمینه رانت، فساد و سوءاستفاده شکل گیرد و امکان اصابت صحیح منابع به هدف دشوار شود. در چنین شرایطی ناگزیر بودیم تصمیمی اصلاحی اتخاذ کنیم.

پزشکیان ادامه داد: بر همین اساس، تصمیم گرفتیم به جای توزیع ارز ترجیحی، منابع ریالی آن را مستقیماً در اختیار مردم قرار دهیم تا خود در بازار اقدام به تأمین نیازهایشان کنند. حتی اگر نرخ‌ها افزایش یابد، دولت مابه‌التفاوت ریالی را به مردم پرداخت خواهد کرد. با این روش، امکان دریافت ارز رانتی، امضای طلایی، قاچاق و سوءاستفاده‌های مشابه به حداقل می‌رسد.

رئیس جمهور تصریح کرد: این تصمیم حاصل مشورت‌های کارشناسی و بررسی‌های دقیق بوده است و البته خود نیز واقفیم که در شرایطی دشوار و حتی در بدترین وضعیت اقتصادی ناچار به مداخله شدیم، زیرا راه دیگری پیش‌رو نداشتیم. با این حال، اگر کسی راهکار بهتری برای اجرای مؤثرتر این سیاست‌ها دارد، دولت از آن استقبال می‌کند.

پزشکیان با بهره‌گیری از تمثیلی پزشکی برای تبیین شرایط اقتصادی کشور گفت: قلب انسان در حالت عادی حدود پنج لیتر خون در دقیقه پمپاژ می‌کند و با افزایش فعالیت این میزان بالا می‌رود، اما ظرفیتی محدود دارد و اگر از حد بگذرد، فرد دچار سنکوپ می‌شود. اقتصاد نیز ظرفیتی دارد؛ سال‌ها تورم، رکود و انباشت مشکلات، این ظرف را لبریز کرده و اکنون با کوچک‌ترین فشار، سرریز می‌شود.

رئیس جمهور افزود: مسئله صرفاً یک عامل یا یک متغیر نیست؛ مجموعه‌ای از عوامل در طول زمان انباشته شده و امروز شرایطی ایجاد کرده که نیازمند مداخله فوری و سنجیده است. درمان بیماری‌های اجتماعی نیز به همین سادگی نیست، اما ما مصمم هستیم ایران را حفظ کنیم و اجازه ندهیم آینده این کشور، فرهنگ و تاریخ آن در معرض تهدید قرار گیرد.

رئیس‌جمهور با اشاره به برخی رویکرد‌های قدرت‌های خارجی اظهار داشت: آنانی که در بیرون مرز‌ها نشسته‌اند و به‌صراحت از منافع و منابع دیگر کشور‌ها سخن می‌گویند، دل‌سوز دموکراسی و رفاه ملت‌ها نیستند. در سال‌های دانشجویی کتابی با عنوان «جنگ بی‌پایان» را مطالعه می‌کردیم که در آن، نویسنده‌ای آمریکایی در دوران جنگ ویتنام توضیح می‌داد قدرت‌های بزرگ برای دستیابی به منابع و ذخایر کشورها، ناگزیر از تقابل دائمی‌اند؛ زیرا ملت‌های آگاه و جوانان بیدار حاضر نیستند منابعشان به آسانی در اختیار دیگران قرار گیرد.

پزشکیان ادامه داد: آیا واقعاً این قدرت‌ها از سر دلسوزی برای دموکراسی در ایران یا سایر کشور‌ها اقدام می‌کنند؟ در حالی که آشکارا از نفت، معادن و سهم‌خواهی سخن می‌گویند؟ ما خواهان جنگ نیستیم و از نخستین روز مسئولیتم بر این باور بوده‌ام که باید از تقابل پرهیز کرد؛ اما اگر بنا باشد با زورگویی و تحقیر مواجه شویم، آیا شایسته است به هر قیمتی سر تسلیم فرود آوریم؟

رئیس جمهور با اشاره به پیشینه رشادت‌های مردم لرستان گفت: مردمی با چنین تاریخ و فرهنگ و دلاوری، سزاوار آن نیستند که در برابر قلدری و بی‌عدالتی سر خم کنند. عزت ملی خط قرمز ماست.

پزشکیان در عین حال تأکید کرد: اصلاح امور نیازمند درمان عالمانه و عملی است. بیان درستِ مشکلات کافی نیست؛ باید بگوییم چگونه می‌توان آنها را حل کرد. در همین راستا، طرح‌هایی نظیر محله‌محوری، مسجد‌محوری، مدرسه‌محوری و تقویت نقش مراکز بهداشت و انجمن‌های مردمی را دنبال می‌کنیم تا مشارکت عمومی در حل مسایل افزایش یابد.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: قابل قبول نیست که صدای مردم تنها در خیابان به گوش مسئولان برسد. مسئولیت ما این است که پیش از رسیدن کار به اعتراض خیابانی، مشکلات را بشناسیم و برطرف کنیم. من برای حل مسایل مردم آمده‌ام، نه برای آنکه فشار و سختی بر آنان افزوده شود و سپس از طریق فریاد و اعتراض متوجه وجود مشکل شویم.

پزشکیان افزود: تحقق این هدف نیازمند هماهنگی، همدلی و همکاری همه نیروهاست. هر کس توان و تخصصی برای کمک دارد، میدان برای مشارکت او باز است؛ هرچند با محدودیت‌ها و تنگنا‌های جدی مواجهیم، اما چاره‌ای جز حل مسایل نداریم، زیرا در غیر این صورت، نزاع و شکاف جایگزین تفاهم خواهد شد.

رئیس‌جمهور تأکید کرد: واقعیت آن است که من یک واقعیت در این صحنه‌ام، شما نیز واقعیتی هستید و سایر گروه‌ها و جریان‌ها هم واقعیت دارند. اگر بتوانیم بر پایه گفت‌و‌گو، عقلانیت و پذیرش متقابل، سخن یکدیگر را بشنویم و راه‌حلی مشترک بیابیم، می‌توانیم از این مرحله عبور کنیم و آینده‌ای شایسته برای ایران رقم بزنیم.