جام جهانی ۲۰۲۶| نخستین جنجال VAR؛ تصمیم درست یا تفسیر اشتباه متن قانون؟

دیدار آمریکا و پاراگوئه در جام جهانی ۲۰۲۶ با یک صحنه عجیب داوری همراه شد؛ صحنه‌ای که البته در نهایت شاید به تصمیمی عادلانه ختم شد، اما نحوه رسیدن تیم داوری به آن، بحث‌برانگیز و گیج‌کننده بود.

ماجرا در نیمه دوم بازی رخ داد؛ جایی که میگل آلمیرون، وینگر پاراگوئه، از سمت راست به داخل زد و در نزدیکی محوطه جریمه آمریکا از مدافع مستقیم خود عبور کرد. تیم ریم، مدافع میانی آمریکا، برای گرفتن توپ تکل زد و آلمیرون روی زمین افتاد. دنی ماکلی، داور هلندی مسابقه، ابتدا خطا اعلام کرد و به ریم کارت زرد نشان داد.

تا اینجا همه چیز شبیه یک تصمیم معمولی داوری بود، اما چند لحظه بعد VAR وارد ماجرا شد؛ جایی که کارلوس دل‌سرو گرانده، داور اسپانیایی، مسئولیت کمک‌داور ویدئویی را بر عهده داشت. نکته عجیب این بود که صحنه بیرون از محوطه جریمه اتفاق افتاده بود و در حالت عادی VAR نباید برای یک خطای معمولی خارج از محوطه دخالت کند.

پس از بازبینی تصاویر، مشخص شد مدافع آمریکا برخوردی با آلمیرون نداشته و بازیکن پاراگوئه‌ای با بزرگ‌نمایی یا تمارض، داور را به اعلام خطا وادار کرده است. ماکلی پس از دیدن تصویر، تصمیم اولیه خود را تغییر داد؛ خطا را برگرداند، کارت زرد ریم را لغو کرد، به آلمیرون به دلیل تمارض کارت زرد داد و ضربه آزاد را به سود آمریکا اعلام کرد.

تصمیم نهایی از نظر فوتبالی منطقی و عادلانه به نظر می‌رسید، اما مشکل اصلی اینجا بود: VAR با چه مجوزی وارد صحنه شد؟ طبق توضیحی که روی صفحه نمایش داده شد، دخالت VAR به دلیل «اشتباه در تشخیص هویت» بوده است. اما کارشناسان داوری معتقدند این توجیه با روح قانون همخوانی ندارد، چون اشتباه در تشخیص هویت زمانی مطرح می‌شود که داور بازیکن اشتباهی از همان تیم را جریمه کرده باشد؛ نه وقتی که اصل تصمیم داور درباره خطا یا تمارض اشتباه بوده است.

ایتورالده گونسالس، کارشناس داوری رسانه‌های اسپانیایی، در واکنش به این صحنه گفت: اشتباه در تشخیص هویت موردی است که در آن فقط می‌توان هویت فرد خاطی را بررسی کرد. اما اجازه تغییر تصمیم فنی را نمی‌دهد. این ایده را از کجا آورده‌اند؟!

بسیاری از کارشناسان دیگر نیز این اتفاق را اجرای نادرست قانون دانستند و حتی آن را اولین اشتباه داوری جام جهانی توصیف کردند. به بیان ساده، داوران شاید در نهایت به تصمیم درست رسیدند، اما از مسیری رفتند که طبق پروتکل VAR و آنچه که فیفا اعلام کرده بود، محل تردید جدی دارد؛ اتفاقی که خیلی زود نخستین علامت سؤال بزرگ داوری جام جهانی ۲۰۲۶ را رقم زد.