نگاه حقوق و قوانین بین‌الملل به تهدید به جنایت

تهدید، لفاظی و زیاده‌گویی از ویژگی‌های آشکار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا است؛ با وجود این، ویژگی یادشده از زمان جنگ مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به شکل گسترده‌تری خود را بروز داده است.

ترامپ به‌تازگی عمان را تهدید کرده است که در صورت همکاری با ایران برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز، از نیروی نظامی علیه این کشور استفاده خواهد کرد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره همکاری ایران و عمان برای کنترل تنگه هرمز، با یک تهدید بی‌مقدمه ادعا کرد: هیچ کس قرار نیست آن را کنترل کند؛ عمان درست مانند هر کس دیگری رفتار خواهد کرد، یا ما باید آن‌ها را منفجر کنیم.

در حالی که گمانه‌زنی‌های اولیه درباره اشتباه لفظی ترامپ و استفاده از کلمه «عمان» به جای «ایران» وجود داشت، وزارت خارجه آمریکا در ادامه این نظر را در رسانه‌های اجتماعی به همراه متن نقل قولی که به این کشور عربی اشاره داشت، به اشتراک گذاشت.

تهدید آشکار ترامپ در روز چهارشنبه علیه عمان، تکیه فزاینده وی بر نیروی نظامی در سیاست خارجی‌اش را برجسته می‌کند، راهبردی که گاهی اوقات «دیپلماسی قایق توپدار» نامیده می‌شود.

اما منتقدان به سرعت این تهدید را بی‌ملاحظه خواندند؛ رائد جرار، مدیر امور حقوقی گروه حقوقی DAWN مستقر در آمریکا، اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا را به اظهارات یک «رئیس مافیا» تشبیه کرد.

وی گفت: منشور سازمان ملل تهدید به زور علیه هر کشوری را ممنوع می‌کند و این ممنوعیت، آمریکا را دقیقا مانند هر کس دیگری ملزم می‌کند؛ تهدید به منفجر کردن یک کشور عربی به این دلیل که آب‌های آن در امتداد مسیر نفتی قرار دارد که واشنگتن می‌خواهد بازگشایی شود، همان منطق بی‌قانونی است که این جنگ را در ماه فوریه ایجاد کرد و واضح‌ترین نشانه ممکن است که هرگونه آتش‌بس که این دولت ایجاد می‌کند، تنها تا دفعه بعدی که رئیس‌جمهور در جلسه کابینه از کوره در می‌رود، پابرجا خواهد ماند.

البته این تهدید عمان تنها تهدید روزهای اخیر ترامپ نبوده است؛ ترامپ که این روزها برای عادی‌سازی روابط کشورهای منطقه با رژیم صهیونیستی به‌عنوان اولویت اصلی تلاش می‌کند، تهدید کرده است که اگر کشورهای عربی بیشتری این توافق‌نامه را امضا نکنند، از مذاکرات با ایران عقب‌نشینی خواهد کرد.

این تهدیدها بخشی از زنجیره تهدیدهایی هستند که ترامپ به‌ویژه پس از آغاز جنگ علیه ایران مطرح کرده است.

کسانی هستند که تهدیدهای رئیس‌جمهور آمریکا علیه ایران را کم‌اهمیت جلوه می‌دهند؛ کسانی هستند که هر چه را وی می‌گوید، به سادگی کم‌اهمیت جلوه می‌دهند و می‌گویند «این فقط روش صحبت کردن اوست»، اما نمی‌توان نسبت به لفاظی‌ها و تهدیدهای ظالمانه ترامپ بی‌تفاوت ماند.

در این تهدیدها گذشته از مسائل اخلاقی، مسائلی مربوط به حقوق و قوانین بین‌الملل وجود دارد.

حقوق و قوانین بین‌الملل به همان اندازه که دیگر اقدام‌های غیرقانونی را پوشش می‌دهد، تهدیدها را نیز به‌وضوح پوشش می‌دهد؛ در همین چارچوب می‌توان تهدیدهای ترامپ و دولتش علیه ایران را بررسی کرد. 

تهدید به تخریب زیرساخت‌های غیرنظامی که به‌عنوان وسیله‌ای برای جنگ استفاده نمی‌شوند، خود یک جرم است. 

به گفته هارولد هونگجو کو، وکیل ارشد سابق وزارت خارجه آمریکا در دولت‌های باراک اوباما و جو بایدن که در دانشکده حقوق ییل حقوق بین‌الملل تدریس می‌کند، ارعاب جمعیت غیرنظامی نیز یک جنایت جنگی است.

طبق کنوانسیون لاهه، اعلام اینکه یک مقام نظامی در جنگ «هیچ امتیازی» نخواهد داد، یک جنایت جنگی است؛ اعطای امتیاز به معنای پذیرش تسلیم دشمن و اسیر کردن آن‌ها به جای کشتن آن‌هاست؛ با وجود این، پیت هگست، وزیر دفاع ترامپ، در ماه مارس در یک کنفرانس مطبوعاتی دقیقا همین کار را کرد و گفت که ارتش آمریکا در جنگ ایران «هیچ امتیازی، هیچ رحمی به دشمنان ما» نخواهد داد.

ماده ۳۳ کنوانسیون چهارم ژنو مجازات جمعی جمعیت غیرنظامی را ممنوع می‌کند؛ هشدار ترامپ درباره اینکه غیرنظامیان «در جهنم زندگی خواهند کرد» مگر اینکه ترامپ تنگه هرمز را باز کند، به‌وضوح تهدید به مجازات جمعی است.

تهدید به نسل‌کشی یک جنایت جنگی است؛ تهدید ترامپ به پایان دادن به تمدن ایران، تهدید به نسل‌کشی است؛ دستور ترامپ به نظامیان آمریکا برای ارتکاب جنایت‌های جنگی، خود یک جنایت جنگی است.

دیوید فرنچ، ستون‌نویس نیویورک تایمز، در آوریل با اشاره به تهدید ادعایی ترامپ نوشت که اجرای این دستور می‌تواند به ارتکاب جنایت‌های جنگی چنان وخیمی منجر شود که اگر به‌طور کامل اجرا شود، می‌تواند جنایتی علیه بشریت محسوب شوند؛ هرچند این وحشتناک است، اما دستورات فرضی ترامپ همچنین تهدیدی برای شکستن ستون فقرات اخلاقی ارتش آمریکا و ایجاد یکی از جدی‌ترین بحران‌های قانون اساسی در تاریخ آمریکا بود.

حتی برخی از افراد جناح راست آمریکا نیز تهدید یادشده زا رد کردند؛ مارجوری تیلور گرین، مشوق ترامپ که اکنون منتقد اوست، اعلام کرد: متمم بیست و پنجم!!!حتی یک بمب هم بر سر آمریکا نینداخته است؛ ما نمی‌توانیم کل یک تمدن را بکشیم؛ این شر و دیوانگی است.»

جامعه بین‌المللی باید تهدیدهای ترامپ برای ارتکاب جنایت‌های جنگی را رد و با آن برخورد کند، زیرا این روند نه‌تنها حقوق بین‌الملل، بلکه ارزش‌های اخلاقی را نیز بی‌اعتبار می‌کند.