راحله امینیان: غدیر؛ قرار بزرگ مردمی در روزهای ایستادگی است/ از خیابان‌های مقاومت تا جشن بزرگ ولایت

سال گذشته، در روزهایی که سایه جنگ و تهدید بر سر کشور سنگینی می‌کرد، خیابان‌های تهران و بسیاری از شهرهای ایران به صحنه یکی از متفاوت‌ترین جشن‌های غدیر تبدیل شد؛ جایی که مردم، به جای عقب‌نشینی از میدان، با حضوری پرشور نشان دادند تهدیدها نه‌تنها اراده آنان را سست نمی‌کند، بلکه انگیزه‌ای تازه برای حضور می‌آفریند. امسال نیز در حالی پنجمین «مهمونی ۱۰ کیلومتری غدیر» برگزار می‌شود که بیش از دو ماه است تجمعات شبانه مردمی در شهرهای مختلف ادامه دارد و تقارن عید غدیر با سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) و قیام ۱۵ خرداد، به این رویداد رنگ و بویی متفاوت بخشیده است. 

قرار بود تهدیدها مردم را از خیابان دور کند؛ قرار بود اخبار جنگ، نگرانی و ناامنی، میدان‌ها را خلوت‌تر از همیشه نشان دهد، اما آنچه سال گذشته در عید غدیر رقم خورد، روایتی متفاوت بود. راهپیمایی ۱۰ کیلومتری غدیر سال گذشته با شعار «ایران، ذوالفقار علی» برگزار شد؛ در روزهایی که رسانه‌های معاند و رژیم صهیونیستی از جنگ و ناامنی سخن می‌گفتند، خیابان‌های ایران به صحنه حضور خانواده‌هایی تبدیل شد که با پرچم، لبخند و امید به میدان آمده بودند. 

پدرانی که دست کودکانشان را گرفته بودند، مادرانی که در میان جمعیت قدم می‌زدند و جوانانی که جشن بزرگ غدیر را به نمایشگاهی از همبستگی ملی تبدیل کردند، همه در کنار هم پیامی روشن داشتند؛ تهدیدها قرار نیست مردم را از میدان خارج کند. 

امسال نیز شرایط، حال‌وهوایی متفاوت دارد. بیش از دو ماه از آغاز حضورهای شبانه مردم در شهرهای مختلف می‌گذرد؛ حضورهایی که نه‌تنها متوقف نشده است، بلکه همچنان در بسیاری از نقاط کشور ادامه دارد. اکنون در آستانه عید غدیر، این حضور مردمی با مناسبت‌هایی چون سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) و قیام ۱۵ خرداد گره خورده و همین موضوع، اهمیت راهپیمایی ۱۰ کیلومتری غدیر را دوچندان کرده است. 

راهپیمایی‌ای که امسال پنجمین سال برگزاری خود را تجربه می‌کند و قرار است از میدان امام حسین (ع) تا میدان آزادی تهران و همزمان در ده‌ها شهر دیگر کشور برگزار شود؛ رویدادی که طی سال‌های گذشته از یک جشن مذهبی فراتر رفته و به یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات مردمی کشور تبدیل شده است. 

در همین رابطه، راحله امینیان، مجری و گوینده تلویزیون، در گفت‌وگو با میزان به تحلیل ابعاد اجتماعی این حضورهای مردمی و جایگاه راهپیمایی غدیر در شرایط امروز جامعه پرداخت. 

حضوری که در هیچ قالب جامعه‌شناختی نمی‌گنجد

راحله امینیان با اشاره به استمرار تجمعات شبانه مردم گفت: اگر بخواهیم با مقیاس‌ها و تعاریف جامعه‌شناختی به این موضوع نگاه کنیم، این پدیده در هیچ قالب، تعریف یا نظریه‌ای به‌طور کامل نمی‌گنجد. این یک واقعیت اجتماعی است که حتی تحلیلگران خارجی و برخی تحلیلگران آمریکایی نیز به آن اذعان کرده‌اند.

او ادامه داد: این حضورها و همراهی مردم نشان می‌دهد نیرویی در این اجتماعات وجود دارد که شاید تاکنون در بسیاری از تعاریف جامعه‌شناسی کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد. به نظر من این مسئله ریشه در یک باور عمیق دارد؛ باوری که در مکتب تشیع و در تربیت دینی ما شکل گرفته است.

این مجری تلویزیون تأکید کرد: ما در طول زندگی، چه در مجالس عزاداری امام حسین (ع)، چه در مطالعه واقعه عاشورا و چه در تجربه‌های اجتماعی مختلف، با مفهوم ایستادگی در برابر ظلم و خستگی‌ناپذیری تربیت شده‌ایم و همین باور است که در نهایت مردم را به حضور در میدان و پیروی از ولی‌فقیه سوق می‌دهد.

او افزود: حتی در روزهایی که هنوز تکلیف شرایط جدید کشور روشن نشده بود، مردم از همان شب‌های نخست تصمیم گرفته بودند در خیابان بمانند. این ماندن، ریشه در یک یقین دارد؛ یقینی که شهید سید حسن نصرالله از آن با تعبیر «قطعاً پیروز خواهیم شد» یاد می‌کرد.

«خستگی» مفهومی ندارد

امینیان با تاکید بر اینکه استمرار حضور مردم با وجود همه مشکلات اقتصادی و اجتماعی، ریشه در همین باور دارد، گفت: ما سال‌هاست با تحریم‌ها و مشکلات مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مواجهیم، اما مردم به این جمع‌بندی رسیده‌اند که با وجود همه کمبودها و دشواری‌ها، باید پای جمهوری اسلامی ایران بایستند، زیرا احساس می‌کنند هرگونه بی‌ثباتی و تغییر، می‌تواند وضعیت کشور را دشوارتر کند.

به گفته وی، حتی افرادی که پیش از این نگاه مثبتی به جمهوری اسلامی نداشتند نیز در این ماه‌ها به دلیل درک خطرات و تهدیدهای موجود، به جمع حاضران در خیابان پیوسته‌اند. 

امینیان عنوان کرد: واقعیت این است که حتی ما که سال‌ها در حوزه رسانه فعالیت کرده‌ایم، تصور نمی‌کردیم روزی برسد که بیش از ۹۰ شب، همچنان شاهد حضور مردم در خیابان‌ها باشیم. طبیعی است که میزان جمعیت در همه شب‌ها یکسان نباشد، اما نکته مهم این است که خیابان خالی نشده است.

وی تأکید کرد: بسیاری از مخالفان و دشمنان ایران تصور می‌کردند مردم خسته خواهند شد، اما امروز می‌بینیم که خستگی عملاً معنای خود را از دست داده است. این ایستادگی ریشه در همان باور عمیقی دارد که در فرهنگ و مکتب تشیع نهادینه شده است.

غدیر؛ قرار بزرگ همبستگی ایرانیان

امینیان در ادامه با اشاره به راهپیمایی ۱۰ کیلومتری غدیر گفت: ما هر شب شاهد تجمعات مردمی هستیم و راهپیمایی غدیر نیز به یکی از نمادهای مهم پاسداشت این عید بزرگ تبدیل شده است. این دو نه‌تنها با یکدیگر تعارضی ندارند، بلکه در امتداد هم قرار می‌گیرند.

این فعال فرهنگی با بیان اینکه شرایط امسال با سال گذشته تفاوت‌هایی دارد، توضیح داد: امسال عید غدیر با سالگرد ارتحال امام خمینی (ره) و قیام ۱۵ خرداد همزمان شده است. به همین دلیل، واقعه غدیر با مجموعه‌ای از مهم‌ترین مناسبت‌های ملی و تاریخی ما گره خورده است و همین مسئله می‌تواند انگیزه بیشتری برای حضور مردم ایجاد کند.

این مجری تلویزیون ادامه داد: سال‌ها گفته‌ایم اگر پیام غدیر در ۱۴۰۰ سال پیش به درستی درک و اجرا می‌شد، عاشورا رخ نمی‌داد. امروز نیز تاریخ به شکلی دیگر در حال تکرار است و این پرسش پیش روی ما قرار دارد که چگونه می‌خواهیم نسبت خود را با این مفاهیم و ارزش‌ها تعریف کنیم.

امینیان بر این باور است که راهپیمایی غدیر امسال تنها یک رویداد مذهبی نیست و می‌تواند زمینه‌ای برای تبیین مفاهیم ملی و دینی در کنار یکدیگر باشد. 

وی گفت: امروز افراد زیادی در نقاط مختلف جهان، حتی کسانی که مسلمان نیستند، تحولات ایران را دنبال می‌کنند. به همین دلیل، این مناسبت می‌تواند فرصتی برای آشنایی بیشتر آنان با فرهنگ شیعی، مکتب اهل‌بیت (ع) و شخصیت امیرالمؤمنین (ع) باشد

این مجری تلویزیون در پایان تأکید کرد: ماجرای غدیر امسال ابعاد مختلفی دارد؛ از تقویت همبستگی اجتماعی در داخل کشور گرفته تا ایجاد فرصتی برای معرفی هویت فرهنگی و اعتقادی ایران به افکار عمومی جهان. همین چندبعدی بودن است که اهمیت این اجتماع بزرگ مردمی را بیش از گذشته نشان می‌دهد.