ایران: پیش‌نویس قطعنامه آمریکا در شورای حکام سیاسی و تحریک‌آمیز است

هیئت جمهوری اسلامی ایران در «نان پیپر» که پیش از رأی‌گیری احتمالی درباره قطعنامه ضدایرانی میان اعضای شورای حکام توزیع شده، تاکید کرده است که پایبندی ایران به تعهدات خود ذیل توافق‌نامه جامع پادمان را نمی‌توان جدا از محیط امنیتی حاکم و شرایط بی‌سابقه ناشی از حمله‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران ارزیابی کرد.

در این سندغیررسمی آمده است که گزارش مدیرکل آژانس خود نشان می‌دهد شرایط کنونی پیامد مستقیم حمله‌های نظامی علیه ایران است؛ در بند دوم گزارش مدیرکل تصریح شده که آژانس از آغاز حملات نظامی، فعالیت‌های راستی‌آزمایی در ایران را متوقف کرد و تا پایان ژوئن ۲۰۲۵، به دلایل ایمنی تصمیم گرفت همه بازرسان خود را از ایران خارج کند.

ایران در این سند تاکید کرده است که تعلیق بازرسی‌ها و فعالیت‌های راستی‌آزمایی در برخی تأسیسات، تصمیم ایران نبود، بلکه خود آژانس در واکنش به آغاز اقدام‌های تجاوزکارانه و شرایط امنیتی استثنایی، فعالیت‌ها را متوقف و بازرسانش را خارج کرد؛ با وجود این، پیش‌نویس قطعنامه آمریکا و ۳ کشور اروپایی، وضعیت را چنان توصیف کرده که گویا شرایط کاملا عادی بوده و هیچ حمله‌ای رخ نداده است.

در بخش دیگری از این سند تصریح شده است که شرایط امنیتی حاکم را همان کشوری ایجاد کرده که اکنون پیشنهاددهنده پیش‌نویس قطعنامه است؛ به بیان دیگر، آمریکا پس از مشارکت در ایجاد بحران از مسیر حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، اکنون می‌کوشد پیامد‌های همان بحران را به‌عنوان اتهامی علیه ایران در شورای حکام مطرح کند.

هیئت جمهوری اسلامی ایران همچنین تاکید کرده است که گزارش مدیرکل، همکاری مستمر ایران با آژانس را نیز تایید می‌کند؛ براساس این سند، در نتیجه همکاری و تعامل حسن‌نیت‌آمیز ایران، فعالیت‌های راستی‌آزمایی در تأسیساتی که هدف حمله قرار نگرفته بودند، از سر گرفته شد و ایران درخواست‌های آژانس برای دسترسی به تأسیسات آسیب‌ندیده را پذیرفت؛ بازرسان آژانس نیز بر همین اساس به این تأسیسات دسترسی پیدا کردند.

در نان‌پیپر ایران آمده است که این واقعیات نشان می‌دهد تهران با وجود شرایط استثنایی ناشی از تجاوز به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان خود، همکاری با آژانس را ادامه داده است؛ بر این اساس، نادیده گرفتن این همکاری‌ها در پیش‌نویس قطعنامه، نشانه آشکار رویکرد گزینشی و سیاسی طراحان آن است.

طبق این سند، از ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ تا ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، دست‌کم ۱۷ موج از حمله‌های مسلحانه متعدد علیه تأسیسات مختلف هسته‌ای ایران گزارش شده است؛ ایران تاکید کرده که مقیاس، شدت، تکرار و ماهیت این حمله‌ها در تاریخ آژانس بی‌سابقه بوده و پیامد‌های مستقیم و گسترده‌ای برای اجرای پادمان‌ها در ایران و نیز ایمنی و امنیت تأسیسات و کارکنان هسته‌ای داشته است.

هیئت ایران در ادامه با استناد به گزارش اجرای پادمان‌ها در سال ۲۰۲۴ یادآور شده است که پیش از این حمله‌ها، بیش از ۷۲ درصد فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس در کشور‌هایی که توافق‌نامه جامع پادمان دارند، اما پروتکل الحاقی را اجرا نمی‌کنند، فقط در ایران انجام می‌شد؛ همچنین بیش از ۵۶ درصد بودجه سالانه راستی‌آزمایی آژانس صرف همین فعالیت‌ها در ایران شده بود.

در این نان‌پیپر همچنین آمده است که یک‌پنجم کل فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس در ایران انجام می‌شده، در حالی که ایران تنها ۳ درصد تأسیسات هسته‌ای جهان را در اختیار دارد؛ ایران این آمار را نشانه روشن استمرار، گستره و عمق تعامل فنی خود با آژانس پیش از حمله‌ها دانسته و تاکید کرده است که تصویرسازی آمریکا و ۳ کشور اروپایی درباره عدم همکاری ایران با واقعیت‌های ثبت‌شده در خود آژانس همخوانی ندارد.

جمهوری اسلامی ایران در این سند یادآور شده است که پس از حمله‌های خرداد سال گذشته، بار‌ها هشدار داد خطر حمله‌های بیشتر واقعی و ادامه‌دار است و نمی‌توان وضعیت را عادی تلقی کرد؛ با وجود این، برخی طرف‌های غربی این نگرانی‌ها را صرفا بهانه‌ای از سوی ایران معرفی کردند، اما ۹ ماه بعد، تأسیسات هسته‌ای ایران بار دیگر هدف حمله قرار گرفت و این موضوع، از نگاه تهران، اعتبار ارزیابی ایران درباره تداوم تهدید‌ها را اثبات کرد.

در بخش دیگری از سند، ایران به تهدید‌های اخیر رئیس‌جمهوری آمریکا اشاره کرده و نوشته است که این تهدید‌ها همچنان پایان نیافته است؛ براساس این سند، دونالد ترامپ روز ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، یعنی همان روزی که پیش‌نویس قطعنامه به‌صورت غیررسمی در وین توزیع شد، آشکارا تهدید به تجاوز بیشتر علیه مواد هسته‌ای ایران کرد و گفت: «آن را بیرون می‌آوریم و نابود می‌کنیم» و در صورت نبود توافق، آمریکا «از نظر نظامی بسیار سخت» اقدام خواهد کرد.

هیئت ایران تاکید کرده است که چنین اظهاراتی، خطر مستمر و معتبر حمله‌ها مجدد را برجسته می‌کند و در هر ارزیابی عینی درباره اجرای پادمان‌ها در ایران، نمی‌توان آن را نادیده گرفت؛ از نگاه تهران، قطعنامه‌ای که در چنین فضایی از ایران اجرای عادی پادمان‌ها را مطالبه می‌کند، اما از حمله‌ها و تهدید‌های مکرر سخنی نمی‌گوید، فاقد توازن، اعتبار و مبنای حرفه‌ای است.

در این سند تصریح شده است در محیط امنیتی بی‌سابقه کنونی که بر اثر حمله‌هت و تهدید‌های ادامه‌دار شکل گرفته، مبانی حقوقی، فنی و عملیاتی لازم برای اجرای عادی و روزمره پادمان‌ها در ایران به‌طور جدی مختل شده است؛ ایران تاکید کرده تا زمانی که همه حمله‌ها و تهدید‌های مرتبط با آن به‌طور کامل و دائمی متوقف نشود و شرایط ایمنی عادی بازنگردد، انتظار اجرای عادی پادمان‌ها در ایران فاقد مبنای حقوقی، فنی و عملیاتی است.

تهران همچنین اعلام کرده است که بازگشت به اجرای عادی پادمان‌ها در تأسیسات آسیب‌دیده، مستلزم دسترسی ایمن به این تأسیسات و امکان ارزیابی وضعیت فیزیکی و فنی آن‌هاست؛ در این سند آمده است که با توجه به حمله‌های بی‌سابقه به تأسیسات هسته‌ای فعال حاوی مواد هسته‌ای و نبود هرگونه رویه پادمانی استاندارد، تثبیت‌شده یا از پیش تعریف‌شده برای چنین شرایطی، ازسرگیری اجرای عادی پادمان‌ها نیازمند تفاهم مشترک ایران و آژانس درباره رویه‌ها و شیوه‌های لازم است.

در بخش دیگری از این سند، ایران پیش‌نویس قطعنامه آمریکا را متهم کرده است که همه همکاری‌های تهران با آژانس، حتی در شرایط جنگی، را نادیده گرفته است؛ هیئت هیات جمهوری اسلامی ایران تاکید کرده است که پیش‌نویس آمریکا حتی از اشاره به حمله‌ها علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران خودداری کرده، چه رسد به اینکه شرایط استثنایی و بی‌سابقه ناشی از این حمله‌ها را به رسمیت بشناسد؛ از نگاه تهران، متن پیشنهادی بدون پرداختن به ریشه‌های وضعیت کنونی، صرفا بر پیامد‌های آن تمرکز کرده و مطالباتی افراطی را از ایران مطرح کرده است.

ایران در سند همچنین یادآور شده است که پس از بیش از ۲ دهه بازرسی در ایران، آژانس هیچ گزارشی درباره انحراف حتی یک گرم مواد هسته‌ای ارائه نکرده است؛ سند ارائه‌شده، این موضوع را یکی از مهم‌ترین نشانه‌های ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران و بی‌پایه بودن فضاسازی‌های سیاسی علیه آن دانسته است.

به گزارش ایرنا، پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی آمریکا شامگاه دوشنبه در دبیرخانه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ثبت شد؛ در این پیش‌نویس، از جمهوری اسلامی ایران خواسته شده است سرنوشت سایت‌های هسته‌ای بمباران‌شده و اورانیوم غنی‌شده‌ای را که در این سایت‌ها نگهداری می‌شد، به آژانس اطلاع دهد.

این سند که طبق گزارش‌ها از حمایت ۳ کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان نیز برخوردار است، احتمالا روز چهارشنبه در نشست فصلی شورای حکام به رأی گذاشته خواهد شد.

در نان‌پیپر ایران آمده است که پیش‌نویس قطعنامه در ظاهر از «راه‌حل دیپلماتیک» حمایت می‌کند، اما بلافاصله پس از آن به «چالش‌های ناشی از برنامه هسته‌ای ایران و پیامد‌های آن برای صلح و ثبات منطقه‌ای» اشاره کرده و از ایران می‌خواهد «به‌طور جدی و بدون پیش‌شرط وارد گفت‌و‌گو‌ها شود.»

ایران تاکید کرده است که این چالش‌ها نه از سوی تهران، بلکه در نتیجه ۲ دور تجاوز بی‌سابقه، از جمله از سوی نویسنده همین قطعنامه، ایجاد شده است؛ تهران همچنین نوشته است که جمهوری اسلامی ایران همواره به‌طور جدی و بدون پیش‌شرط وارد گفت‌و‌گو‌ها شده، اما طرفی که جدی نبود، حسن‌نیت نداشت و حتی از دو دور گفت‌و‌گو به‌عنوان ابزار فریب برای تجاوز‌های خود استفاده کرد، آمریکا بود.

براساس این سند، رفتار آمریکا در استفاده از مذاکرات به‌عنوان پوششی برای اقدام‌های تجاوزکارانه، خیانت به ایران و دیپلماسی بوده است؛ ایران تاکید کرده است که این رویکرد، ضربه‌ای جدی به ماهیت حرفه‌ای و استقلال آژانس و شورای حکام وارد می‌کند و نشان می‌دهد چگونه یک نهاد تخصصی بین‌المللی مانند آژانس، به ابزاری در جعبه‌ابزار سیاست خارجی برخی قدرت‌ها تبدیل می‌شود.

هیئت جمهوری اسلامی ایران در جمع‌بندی این سند، پیش‌نویس قطعنامه آمریکا و ۳ کشور اروپایی را غیرضروری، سیاسی و تحریک‌آمیز توصیف کرده و از کشور‌های مسئول عضو آژانس خواسته است نسبت به پیامد‌های چنین روندی هوشیار باشند.

در این سند هشدار داده شده است که برخی طرف‌ها علاقه‌ای به عادی‌سازی پرونده هسته‌ای ایران ندارند و نمی‌خواهند برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران در چارچوبی عادی، فنی و غیرسیاسی بررسی شود؛ ایران تاکید کرده است که این روند منفی و نگران‌کننده، بخشی از الگویی گسترده‌تر است که می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از ایران داشته باشد و سایر کشور‌های در حال توسعه را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

در پایان نان‌پیپر آمده است که این روند نشان‌دهنده مسیری است که در آن دسترسی مستقل کشور‌ها به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای از طریق محدودیت‌های فزاینده، فشار سیاسی و تداوم وابستگی فناورانه محدود می‌شود؛ ایران هشدار داده است که اگر با این روند مقابله نشود، به زیان همه ملت‌ها خواهد بود.