شرایط افزایش تخصیص ارز مسافرتی و آموزشی به ۲۲۰۰ یورو

شرایط افزایش تخصیص ارز مسافرتی و آموزشی به ۲۲۰۰ یورو
گروه بانک و بیمه | محسن شمشیری | بانک مرکزی در بخشنامه‌ای به صرافی‌های سراسر کشور اعلام کرد: میزان ارز مسافرتی و ارز موردنیاز برای شرکت در دوره‌های آموزشی و پژوهشی از دو هزار یورو به دو هزار و ۲۰۰ یورو افزایش یافته است. درحالی‌که در روزهای اخیر نابه‌سامانی‌هایی در بازار ارز به دلیل شکل‌گیری صف مقابل صرافی‌ها برای دریافت سهمیه ۲۲۰۰ یورو شکل گرفت، بانک مرکزی در بخشنامه‌ای به شبکه صرافی‌های کشور ضمن تأکید بر تداوم روند تخصیص ارز به صورت اسکناس با مصارف خدماتی ۲۵ گانه، از صرافی‌ها خواسته درصورتی که متقاضیان درخواست خرید ارز برای مصارفی به جز مصارف تعریف شده در فهرست مذکور دارند، به بانک مرکزی اعلام کنند.در روزهای اخیر صف‌های طولانی در بازار ارز مقابل صرافی‌ها شکل گرفت که دلیل آن تخصیص ۲۲۰۰ سهمیه ارزی به هر کارت ملی و اختلاف قیمت ارز در صرافی‌ها و بازار آزاد بود. این موضوع، زمانی خطرناک شد که عده‌ای ارزهای خریداری شده از صرافی‌ها را در بازار آزاد فروختند و اختلاف قیمت ارز در صرافی‌ها و بازار آزاد موجب شد برخی دلالان از این محل سود ببرند. بدین منظور از آنجا که در پی تحریم‌ها، کشور راه سختی برای درآمدهای ارزی دارد و منابع ارزی موجود نیز بسیار ارزشمند هستند، موجی از انتقادات به بانک مرکزی شکل گرفت که چرا باید در شرایط فعلی بازار ارز، به کد ملی افراد ارز داده شود و یا اینکه نباید تدابیری اندیشه شود تا خرید دلار با نرخ صرافی و فروش آن در بازار آزاد سود چندانی نداشته باشد؟علاوه بر این، برخی از کارشناسان به بانک مرکزی این انتقاد را وارد می‌کنند که چرا قیمت دلار در صرافی‌ها را برابر با قیمت بازار آزاد نمی‌کند؟  در این زمینه، بانک مرکزی در بخشنامه‌ای که به شبکه صرافی‌های کشور ابلاغ کرده است، ضمن تأکید بر تداوم روند تخصیص ارز بصورت اسکناس با مصارف خدماتی ۲۵ گانه، از شبکه صرافی های کشور، خواسته درصورتی‌که متقاضیان درخواست خرید ارز برای مصارفی به جز مصارف تعریف شده در فهرست مذکور دارند، به بانک مرکزی اعلام کنند. براساس ابلاغیه بانک مرکزی، تخصیص ارز در سرفصل‌های خدماتی شامل ارز مسافرتی، زیارتی، درمانی، دانشجویی و دانش آموزی، هزینه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، هزینه شرکت‌های بیمه ایرانی، هزینه شرکت در نمایشگاه‌های خارجی، هزینه حقوق و مزایای کارکنان خارجی شاغل در ایران، رانندگان ترانزیت، برگزاری همایش‌های بین المللی و اعطای جوایز جشنواره‌ها، آزمایش‌های علمی و گواهینامه‌های بین المللی، خرید امتیاز پخش فیلم، فرصت مطالعاتی، حق عضویت و  ثبت نام در سازمان‌های بین المللی و چاپ مقالات علمی، شرکت‌های اعزام کننده زائران به عتبات عالیات و عمره مفرده، ثبت نام در آزمون‌های بین المللی، حق الوکاله دعاوی خارجی، هزینه اشتراک شبکه‌های اطلاعاتی، شرکت در دوره‌های آموزشی و پژوهشی خارج از کشور، شرکت در امتحانات علمی و تخصصی خارج از کشور، خدمات کنسولی سفارتخانه های خارجی، هزینه‌های ارزی شرکت‌های مسافرتی و گردشگری، هزینه‌های حمل و ترانزیت و توزیع محموله‌های پستی و تبدیل مانده ریالی ناشی از خرید ارز اتباع خارجی و ارز مأموریتی،  کما فی السابق و بدون تغییر در شرایط فروش ارز ادامه دارد، ضمن اینکه میزان ارز مسافرتی و ارز موردنیاز برای شرکت در دوره‌های آموزشی و پژوهشی نیز از ۲۰۰۰ یورو به ۲۲۰۰ یورو افزایش یافته است.     شرط اعطای سهمیه ۲۲۰۰ ارز  در بخشنامه بانک مرکزی، تصریح شده است صرافان صرفا مجاز به تخصیص ارز در سرفصل‌های اعلامی هستند و درصورتی‌که سرفصل خدماتی موردنیاز متقاضیان در سرفصل‌های اعلامی وجود ندارد، بانک مرکزی آمادگی دارد مراتب را حسب اعلام کانون صرافان، بررسی و در این خصوص اقدام کند. بانک مرکزی اعلام کرد که طی ماه‌های اخیر، بارها گزارش‌های مختلف از سوءاستفاده دلالان از ارز تخصیص یافته در سرفصل نامشخص خدماتی در بازار با روش‌هایی همچون استفاده از کارت‌های ملی اشخاص متعدد برای خرید این ارز از شبکه صرافی‌های مجاز و فروش در بازار غیررسمی منتشر شده است.در برخی از این موارد، حتی دلالان با اتوبوس، اقدام به انتقال افراد مختلف از سایر شهرها با هدف استفاده از کارت ملی و دریافت ارز از آنها در ازای پرداخت مبالغ جزئی، با هدف سوداگری و فروش ارز در بازار غیررسمی به قیمت‌های بالاتر کرده بودند که همین امر، از علل ایجاد التهاب در بازار ارز با هدف سوداگری و کسب سودهای نامتعارف در این بازار بود.بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طی ماه‌های اخیر، بارها به روند مطلوب تأمین نیازهای ارزی متقاضیان در بازار ارز، به صورت اسکناس و ارز تجاری اشاره کرده است.براساس این گزارش‌ها، رشد قابل توجه معاملات ارز به‌صورت اسکناس، در بازار متشکل ارزی و معاملات ارز تجاری در بازار نیما، از ابتدای سال جاری تاکنون، نسبت به سال گذشته، به وضوح حاکی از وضعیت مطلوب تأمین نیازهای ارزی متقاضیان در کشور، علیرغم برخی فضاسازی‌های روانی در این بازار است. بانک مرکزی در ماه‌های اخیر، بارها به روند مطلوب تأمین نیازهای ارزی متقاضیان در بازار ارز، به صورت اسکناس و ارز تجاری اشاره کرده است. براساس آخرین گزارش این بانک میزان معاملات ارز در سامانه نیما یا همان سامانه‌ای که در آن، نیاز ارزیِ وارد کنندگان تامین می‌شود در دوره منتهی به هفته سوم آبان ماه به سه میلیارد و ۷۱۵ میلیون دلار رسید.این روند، نشان دهنده افزایش ۷۰ درصدی در این مدت و حاکی از بهبود تامین ارز مورد نیاز وارد کنندگان است، به طوری که میزان معاملات از ۴۱۸ میلیون دلار در هفته دوم مهر به ۷۲۷ میلیون دلار در هفته سوم آبان افزایش یافته است.  همزمان با افزایش حجم معاملات، روند قیمتی در سامانه نیما، به طور نسبی کاهش یافته و از ۲۳ هزار و ۴۱۵ تومان به ۲۳ هزار و ۲۶۲ تومان رسیده است.   در بازار متشکل ارزی یا همان بازار صرافی‌ها نیز که به عنوان مرجع معاملات ارز به صورت اسکناس در کشور شناخته می‌شود، در یک ماه گذشته، حدود ۲۸۲ میلیون و ۴۹۳ هزار دلار اسکناس با میانگین هر دلار، ۲۶ هزار و ۸۱۰ تومان معامله شد.حجم ارز اسکناس عرضه شده در این بازار هم، روند افزایشی داشته و از ۲۵ میلیون و ۲۱۰ هزار دلار، به ۵۶ میلیون و ۶۶۷ هزار دلار رسیده که نشان دهنده بهبود روند تامین ارز و عرضه اسکناس مورد نیاز متقاضیان در این بازار است. اگرچه سیاست بانک مرکزی از اعطای ارز سهمیه‌ای برای هر کد ملی کاهش فشار روی بازار ارز و متعادل کردن قیمت‌هاست اما این امر سبب ایجاد بازار سیاه شده است. در ماه‌های اخیر گزارش‌هایی درخصوص سوءاستفاده از ارز سهمیه‌ای و فروش آن به نرخ آزاد منتشر شده است. به این صورت که برخی با پرداخت مبالغ جزئی به افرادی که نه تنها نیازی به خرید ارز سهمیه‌ای ندارند و از سوی دیگر توان مالی خرید را نیز ندارند، با هدف سوداگری و فروش ارز در بازار غیررسمی به قیمت‌های بالاتر می‌کنند.