ایران ازجمله کشورهایی است که بخش مهمی از منابع آب سطحی آن، ماهیتی مرزی یا فرامرزی دارد. رودخانههایی مانند ارس، هیرمند، اترک، سیروان و زاب، نهتنها نقش حیاتی در تامین آب شرب و کشاورزی مناطق مرزی دارند، بلکه در معادلات سیاسی، امنیتی و حتی دیپلماتیک نیز اثرگذارند. در دهههای اخیر، سیاست غالب در مواجهه با این رودخانهها، حرکت به سمت مهار از طریق ساخت سد، شبکههای تنظیم و انتقال آب بوده است؛ سیاستی که همزمان با تشدید بحران آب، بیش از پیش محل مناقشه شده است.