با پایان جنگ جهانی دوم، جوزف استالین که از پیروزی بر آلمان هیتلری سرمست بود، فرمانی با برچسب «فوقالعاده سری» صادر کرد که برمبنای آن «ایجاد جنبشهای تجزیهطلبانه در آذربایجان ایران و جنوب دریای خزر» در دستور کار حزب کمونیست شوروی قرار میگرفت. در این سند به برخی سران جمهوری آذربایجان که در آن زمان از جماهیر تشکیلدهنده اتحاد جماهیر شوروی بود، دستور داده میشد که کسانی را در ایران پیدا کنند تا حزبی به نام «فرقه دموکرات آذربایجان» را تأسیس و جداییطلبی را تبلیغ کنند.