اپرای عروسی فیگارو (1786)، ساخته ولفگانگ آمادئوس موتسارت با لیبرتویی از لورنتسو دا پونته، بیش از آنکه صرفا اثری موسیقایی باشد، بیانیهای است در باب تولد شهروند مدرن: فاعلی که از یک سو علیه نظام سلطهگر سلسلهمراتب کهن میشورد و از سوی دیگر، خشونتپرهیز، اصلاحطلب و مدنیتگرا باقی میماند. این شهروند مدرن که در شخصیتهای محوری اپرا، بهویژه سوزانا و کروبینو جلوه مییابد، حامل سیاستی است که میتوان آن را سیاست موتسارتی یا سیاست زنانه نامید؛ سیاستی که نه در پی سرنگونی قهرآمیز، بلکه در جستوجوی اصلاحات …