آگاهی و خودآگاهی انسانی، مهمترین وجه تمایز نوع انسان از دیگر انواع و مخلوقات است. همه ویژگیهای فیزیکال و جسمانی انسانی نمونههایی برتر و قویتر در دیگر حیوانات دارند؛ اما آنچه بر انسان اشرفیت نوعی و احاطه علمی و تصرفی بر سایر موجودات و مراتبی از جهان میبخشد، قوای ادراکی و تعقلی او است و افزون بر احاطه اکتشافی و محاسبهای و تدبیری آدمی بر بخشی از هستی، او تنها موجودی است که میتواند خودآگاه نیز باشد و ساختار و محتوای کردار و پندار خود را بشناسد و دگرگون کند.