هراس مشترک

انسان‌ها از تنهایی می‌ترسند، از این‌رو است که جامعه سیاسی پدید می‌آید. اسپینوزا باور دارد «جامعه سیاسی» نه براساس عقل، بلکه بر پایه انفعالات ساخته شده است؛ انفعالاتی همانند «امید مشترک، هراس مشترک یا گرفتن تقاص خسرانی مشترک». اگر با این عقیده اسپینوزا هم‌داستان باشیم، این انفعالات یا به معنای دیگر این «حال‌مایه‌ها» هستند که بر شکل‌گیری جامعه سیاسی حکم می‌رانند، نه عقل.