میرزا کوچکخان جنگلی به تعبیر خسرو شاکری «رهبر فرهمند جنبش جنگل» بود که در 1269 یا 1270 در ناحیه استادسرای رشت متولد شد و نام مستعار میرزا کوچک را گرفت. او نخست به مدارس محلی سنتی رفت و در نوجوانی به تحصیل دروس مذهبی در مدرسهای در رشت پرداخت. آنطورکه گزارش کردهاند، او پس از بیستویک سالگی در تهران به تحصیل دروس پیشرفته مذهبی مشغول شد.